Sąd Najwyższy nie przyjął skargi w sporze o ustalenie i zasądził 2700 zł kosztów

Zgodnie z brzmieniem art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach:

– w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

I CSK 1510/24

2

– istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

– zachodzi nieważność postępowania,

– skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego

rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej

doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi

swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej

wykładni i stosowania prawa.

Skarga kasacyjna pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z

dnia 31 lipca 2023 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem

się na jej oczywistą zasadność, potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości oraz występowanie w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego

uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że wskazane przez skarżącego

podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzą. Brak jest także

podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania.

Twierdzenie o istnieniu przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, nie znajduje bowiem

dostatecznego uzasadnienia w świetle argumentacji przytoczonej w tym zakresie

przez skarżącego. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że oczywista

zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania

głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi

zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia

prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej

i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym

uwzględnienie skargi. Dla takiej oceny stanowisko przedstawione przez

skarżącego, związane z zarzutem, że powództwo zostało uwzględnione pomimo

wygaśnięcia roszczeń nim dochodzonych jeszcze przed jego wytoczeniem, nie

daje zaś podstaw.

I CSK 1510/24

3

W orzecznictwie podkreśla się także, że przesłanką przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu

prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut

naruszenia, nawet oczywistego, określonego przepisu nie prowadzi wprost do

oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, z dnia 11 stycznia 2008 r., I

UK 285/07, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK

37/08).

Powoływanie się przez skarżącego na występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego wymaga odpowiedniego sformułowania tego zagadnienia,

wskazania przepisów prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz

przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych

ocen prawnych oraz istotności tego zagadnienia. Rozstrzygnięcie zagadnienia

prawnego o znaczeniu uniwersalnym, musi mieć jednocześnie także znaczenie dla

sposobu rozstrzygnięcia sprawy, w której zagadnienie powstało.

Argumentacja prawna powołana przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz przedmiot przedstawionego

zagadnienia dotyczącego kwestii „czy, w sytuacji w której zawarcie umowy

nastąpiło w warunkach wyzysku (art. 388 § 1 k.c), a te same przesłanki wyzyku

jednocześnie sprowadziły na tę czynność nieważność (zawarcie jej sprzecznie z

zasadami współżycia społęczenego; art. 58 § 2 k.c.), możliwe jest ustalenie

nieważności umowy pomimo upływu terminu zawitego z art. 388 § 2 k.c. (w

brzmieniu do 30 czerwca 2022)”, nie pozwala zaś przyjąć, aby zagadnienie to

mogło – z punktu widzenia okoliczności rozstrzyganej sprawy – być uznane za

istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zostało ono

poza tym dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze Sądu

Najwyższego. Nie istnieje zaś potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie

występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy na ten temat wyraził

już swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności

uzasadniające zmianę tego poglądu.

I CSK 1510/24

4

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie daje

również podstaw do uznania, że istnieje potrzeba wykładni wskazanych przez

skarżącego przepisów „relacji przepisu art. 388 § 1 i § 2 k.p.c. do przepisu art. 58 §

2 k.c.”, przy uwzględnieniu, że stosownie do art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia potrzeba dokonania wykładni

przepisów prawa będąca następstwem rozbieżności w orzecznictwie sądów lub

spowodowana poważnymi wątpliwości przy ich interpretacji. Skarżący nie wskazał

w sposób przekonywający na istnienie tego rodzaju wątpliwości. Nie przedstawił

także argumentacji pozwalającej stwierdzić, że występuje rozbieżność w

orzecznictwie sądów w tym zakresie. Takie stwierdzenie wymaga przytoczenia

przykładów orzeczeń wskazujących na rzeczywistą rozbieżność w wykładni, czego

skarżący nie uczynił. Nie wskazują bowiem na to dostatecznie orzeczenia

powołane przez skarżącego.

Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach

postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1

i art. 39821 k.p.c.

[SOP]