SN nie przyjął skargi kasacyjnej P.D. w sprawie podziału majątku wspólnego

Postanowieniem z 1 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w Ostrołęce dokonał

podziału majątku wspólnego M.N. i P.D.

Postanowieniem z 18 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił

apelację.

W skardze kasacyjnej uczestnik, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989

§ 1 pkt 1 k.p.c.

Zdaniem skarżącego w sprawie występują istotne zagadnienia prawne.

I CSK 1513/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia

rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie

zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania

w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7

czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada

2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK

627/18).

Kwestia wskazana w skardze nie budzi rozbieżności w aktualnym

orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przyjmuje się tu m.in., że dopłaty unijne powinny

być rozliczone przy podziale majątku, bo są dochodem z gospodarstwa rolnego,

czyli z reguły majątku dotychczas wspólnego. Niezależnie od tego, także jeżeli

kwalifikować je jako dochód, czy to z majątku wspólnego czy też z majątku

I CSK 1513/25

3

odrębnego, to taki dochód niezależnie od źródła pochodzenia powiększa majątek

wspólny. Tego rodzaju wierzytelności stanowią więc dochód, który podlega

zaliczeniu do majątku dorobkowego stron i podlega podziałowi (zob. postanowienie

SN z 8 lipca 2022 r., II CSKP 995/22).

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1

w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Jacek Grela

[S.J.]

[SOP]