Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi spółki, która ma zapłacić 2700 zł

W związku ze skargą kasacyjną pozwanego P. L. Sp. z o.o. w P. od wyroku

Sądu Okręgowego w Poznaniu z 27 czerwca 2025 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

I CSK 153/26

2

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie

i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych

funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć

rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej

funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której

rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,

skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na

przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została

spełniona.

Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność

skargi kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego

zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa

materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima

facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do

uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob.

postanowienia SN: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego 2010 r., II PK

304/09; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej

zachodzi bowiem wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny,

że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że

z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez

konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych

sądu, wynika jaskrawa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa

niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny

albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym

I CSK 153/26

3

państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy

są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej

oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. W świetle motywów

zaskarżonego wyroku nie można przyjąć, że nastąpiły uchybienia o charakterze

elementarnym.

Skarżący wskazał, że jego skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona,

ponieważ w sprawie doszło do oczywistego naruszenia:

„1. art. 39820 k.p.c., w rezultacie którego doszło do rozstrzygnięcia sprawy

w oparciu o wykładnię przepisów sprzeczną z wiążącą wykładnia prawa dokonana

przez Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie;

2. art. 129 ust. 2 p.o.ś., w rezultacie którego doszło do przyjęcia, że

odpowiedzialność odszkodowawcza przewidziana w tym przepisie obejmuje

spadek wartości nieruchomości spowodowany emisją hałasu związanego

z eksploatacja Portu Lotniczego, a także spadek wartości nieruchomości

spowodowany zawężeniem prawa własności, powstały wskutek wejścia w życie

uchwały wprowadzającej OOU, które to zawężenie prawa własności nie musi

polegać na ograniczeniu dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości

powoda w sposób określony w regulacji wprowadzającej OOU - co jest oczywiście

sprzeczne z wiążącą Sąd Okręgowy wykładnią omawianego przepisu prawa,

wynikającą z wyroku SN;

3. art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 136 ust. 3 p.o.ś., w rezultacie którego doszło do

przyznania odszkodowania z tytułu kosztów poniesionych na rewitalizację

akustyczną, bez względu na to, czy strona powodowa w rzeczywistości poniosła

takie koszty w stosunku do swojej nieruchomości - co jest oczywiście sprzeczne

z wiążącą Sąd Okręgowy wykładnia omawianego przepisu prawa, wynikającą

z wyroku SN;

4. art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 136 ust. 3 p.o.ś.,

a w rezultacie do nieuwzględnienia zjawiska rekurencji (podwójnego

odszkodowania), co w efekcie doprowadziło do zawyżenia sumy odszkodowania

przyznanego stronie powodowej - co jest oczywiście sprzeczne z wiążącą Sąd

Okręgowy wykładnią omawianego przepisu prawa, wynikającą z wyroku SN.”

I CSK 153/26

4

Należy przypomnieć, że na skutek poprzedniego rozpoznania skargi

kasacyjnej pozwanego Sąd Najwyższy wyrokiem z 23 marca 2022 r., uchylił wyrok

Sądu Okręgowego w Poznaniu z 6 września 2019 r., w części, tj. w punkcie

I w zakresie uwzględniającym powództwo oraz w punkcie II i III i w tej części

przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zasadniczo odwołał się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku

Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2021 r., II CSKP 5/21 w zakresie wykładni

przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska i opowiedział się za wąską

wykładnią przepisów tej ustawy. Sąd Najwyższy dokonał wykładni art.129 ust. 2

i 136 ust.3 p.o.ś. i stwierdził, że chodzi o odszkodowanie za działania legalne,

a więc po pierwsze nie zachodzi kwestia odpowiedzialności na zasadzie winy,

ryzyka czy słuszności, po drugie - przepisy należy wykładać ściśle, bo ten rodzaj

odpowiedzialności jest wyjątkiem od zasad odpowiedzialności za szkody.

Jednocześnie w wyroku z 23 marca 2022 r., II CSKP 286/22 przyjęto, że nie

ma racji Sąd drugiej instancji w tej sprawie, że granice własności zostały naruszone

przez wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) bezpośrednio

ograniczającej zabudowę, skutkujące koniecznością znoszenia immisji hałasu

przekraczającego dopuszczalny poziom, której nie można się przeciwstawić,

obniżeniem komfortu życia, ze względu na mniejsze zainteresowanie uczestników

rynku mających wpływ na potencjalną cenę i wartość nieruchomości. Zdaniem

Sądu Najwyższego szkoda z tytułu obniżenia wartości nieruchomości pokrywała się

ze szkodą wynikającą z braku odpowiedniej izolacyjności akustycznej budynku.

Doprowadzenie budynku do stanu technicznego odpowiedniej izolacyjności

akustycznej zgodnie z właściwymi normami technicznymi oznaczało następcze

wygaśnięcie roszczeń. Sąd Najwyższy w zakresie nakładów rewitalizacyjnych

stwierdził nadto, że szkoda występuje tylko wtedy, gdy konieczność poniesienia

nakładów wynika z OOU oraz gdy nakłady zostały poniesione.

Po wydaniu przez Sąd Najwyższy wyroku z 23 marca 2022 r., II CSKP

286/22, skład 3-osobowy Sądu Najwyższego w innej analogicznej sprawie

skierował do rozszerzonego składu tego Sądu pytanie: „Czy właścicielowi

nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru

ograniczonego użytkowania, jednak bez związku ze szczegółowymi ograniczeniami

I CSK 153/26

5

wynikającymi z art. 135 ust. 3a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony

środowiska, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy?”

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę 6 listopada 2024 r., III

CZP 27/24, wskazującą, że właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła

się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU),

przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony

środowiska, chociażby zmniejszenie to nie miało związku z ograniczeniami

wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy.

W uzasadnieniu powyższej uchwały podkreślono, że objęcie nieruchomości

OOU stanowi samo przez się ograniczenie praw właściciela. Wynika to już choćby

z nazwy tej strefy, ale także z uniemożliwienia właścicielowi zwalczania immisji (np.

hałasu) w sposób do tego właściwy - umieszczenie nieruchomości w tej strefie

w pewnym zakresie „legalizuje" immisje. Wnioski płynące z wykładni językowej

wskazują zatem, że samo objęcie nieruchomości OOU uzasadnia dochodzenie

odszkodowania, jeśli właściciel nieruchomości wykaże wysokość szkody z tego

wynikającej.

Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że dla spełnienia standardu

konstytucyjnego w odniesieniu do tworzenia OOU niezbędne jest zapewnienie

właścicielom nieruchomości obejmowanych takim obszarem słusznego

odszkodowania. Przemawia to zdecydowanie za szerszym ujmowaniem

odpowiedzialności odszkodowawczej, pozwalającym na zasądzanie

odszkodowania zawsze, gdy tylko objęcie konkretnej nieruchomości OOU

powoduje doznanie przez jej właściciela szkody, choćby w postaci obniżenia

wartości nieruchomości.

W zaskarżony wyroku Sąd Okręgowy przyjął, że szkodą powódki była utrata

wartości nieruchomości wyliczona w opinii biegłego D. oraz koszt prac potrzebnych

do doprowadzenia budynku do stanu izolacyjności akustycznej, aby hałas wewnątrz

budynku był zgodny z polską normą. Szkoda ta pozostawała w związku

przyczynowym z wprowadzeniem OOU i objęciem nieruchomości powódki strefą

wewnętrzną.

Jednocześnie Sąd uznał, że odszkodowanie za zmniejszenie wartości

nieruchomości nie pokrywało się z odszkodowaniem związanym z koniecznością

I CSK 153/26

6

poniesienia nakładów i odwrotnie. Nie było według Sądu Okręgowego podstaw do

przyjmowania podnoszonej przez pozwanej tak zwanej rekurencji. Po pierwsze obie

szkody były wymienione jako odrębne w art.129 ust.2 i 136 ust.3 p.o.ś. Po drugie

biegły D. wyliczając spadek wartości nieruchomości brał pod uwagę nieruchomość

powódki z daty wejścia w życie OOU, czyli bez nakładów rewitalizacyjnych. Taką

nieruchomość porównywał do innych nieruchomości w OOU i poza OOU. Wyliczył

więc spadek wartości nieruchomości powódki bez uwzględnienia nakładów. Po

trzecie zmniejszenie wartości nieruchomości dotyczyło jej całej, nie tylko budynku,

ale też otoczenia (tarasu, ogrodu), natomiast nakłady dotyczą tylko budynku

mieszkalnego. Po czwarte to pozwany powinien udowodnić, że odszkodowania z

obu tytułów „nakładają się" na siebie, co prowadzi do dwukrotnej kompensacji tej

samej szkody, czego jednak zdaniem Sądu odwoławczego nie udowodnił (art.6

k.c.).

Zaskarżony wyrok odpowiadał aktualnej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego

dotyczącej wykładni art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 p.o.ś.. Należy bowiem

zauważyć, że mimo, iż uchwała z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24, nie zastała

wpisana do księgi zasad prawnych, a zatem nie ma mocy zasady prawnej (art. 87

ust.1 ustawy o Sądzie Najwyższym), to jednak została podjęta w powiększonym

składzie Sądu Najwyższego w celu ujednolicenia wykładni art. 129 ust. 2 oraz

art. 136 ust. 3 p.o.ś. Trudno więc przyjąć, że interpretacja omawianych przepisów

dokonana wcześniej przez Sąd Najwyższy w sprawie II CSKP 286/22 jest wciąż

aktualna. Na pewno jednak tok rozumowania wskazany we wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być podstawą uznania, że skarga jest

z przytoczonych względów oczywiście zasadna. Ewentualną podstawą przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania w takiej sytuacji, mogłoby być skonstruowanie

przez autora skargi kasacyjnej istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego kolizji

pomiędzy wykładnią przyjętą przez Sąd Najwyższy w wyroku uchylającym sprawę

do ponownego rozpoznania, a późniejszą, odmienną w tym zakresie, uchwałą Sądu

Najwyższego, podjętą w powiększonym składzie, która nie posiada waloru zasady

prawnej. Jednak taka podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

została sformułowana, a tym bardziej odpowiednio uzasadniona przez skarżącego,

I CSK 153/26

7

zatem nie może być mowy o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania na takiej

podstawie.

Uznać zatem należy, że wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

przyczyny nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania.

Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie

art. 98 k.p.c.

M.L.

[a.ł]

Krzysztof Wesołowski