Spór o granicę wyznaczoną żerdziowym ogrodzeniem. SN nie przyjął skargi kasacyjnej wnioskodawcy

Postanowieniem z 2 stycznia 2020 r., I Ns 107/15, Sąd Rejonowy w Łukowie

rozgraniczył nieruchomość wnioskodawcy z nieruchomością uczestników.

Postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Okręgowy w Siedlcach

po raz drugi rozpoznał apelację wnioskodawcy, po uchyleniu postanowieniem Sądu

Najwyższego z 18 czerwca 2021 r., IV CZ 18/21, postanowienia Sądu Okręgowego

w Siedlcach z 30 grudnia 2020 r., V Ca 141/20, uchylającego postanowienie Sądu

pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania

I CSK 1551/24

2

Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił postanowienie Sądu Rejonowego przez

zmianę przebiegu granicy, a w pozostałej części oddalił apelację.

Sąd ten ustalił, że co do obydwu nieruchomości wydano decyzje

stwierdzające ich nabycie z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r., odpowiednio

przez poprzedników prawnych wnioskodawcy oraz poprzedników prawnych

uczestników. Przy tym nieruchomości te były w posiadaniu owych poprzedników

prawnych na skutek nieformalnych działów spadku lub darowizn w ramach rodziny.

Pierwsze ogrodzenie z żerdzi między nieruchomościami zostało wzniesione po roku

1964, a przed 4 listopada 1971 r. W latach 90-tych XX w. wnioskodawca zastąpił

pozostałości ogrodzenia z żerdzi drewnianym płotem, bez zmiany przebiegu

ogrodzenia. Co najmniej od wybudowania ogrodzenia z żerdzi do okresu

bezpośrednio przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego w 2014 roku

granica wyznaczona przez ogrodzenie z żerdzi, a następnie drewniany płot, była

niesporna.

Ogrodzenie z żerdzi rozdzielało tylko siedliskowe części nieruchomości. Przy

tym siedliska były powiększane, kosztem części rolniczych, przez budowę

kolejnych budynków gospodarczych: obory wnioskodawcy i przybudówki stodoły

uczestników. Usytuowanie tych budynków spowodowało naturalne włączenie

niewielkiego pasa gruntu do siedliska wnioskodawcy, który nabył ten pas przez

zasiedzenie.

Sąd drugiej instancji uznał, że stan posiadania na 4 listopada 1971 r.

wyznacza granicę prawną nieruchomości i nieistotna jest granica wynikająca

z ewidencji gruntów. Granica ewidencyjna jest przesunięta względem obecnego

płotu w kierunku nieruchomości uczestników. Wnioskodawca twierdzi, że granicą

prawną jest granica ewidencyjna, na tej granicy stało ogrodzenie z żerdzi,

a wnioskodawca stawiając drewniany płot świadomie cofnął go w głąb swojej

nieruchomości, ponieważ miało być to ogrodzenie tymczasowe, zapobiegające

przechodzeniu zwierząt. Sąd odwoławczy uznał twierdzenia wnioskodawcy za

niewiarygodne, w szczególności co do cofnięcia płotu względem wcześniejszego

ogrodzenia z żerdzi. Jakość płotu nie wskazuje na ogrodzenie tymczasowe, płot

w chwili wydania wyroku miał już ponad 25 lat.

I CSK 1551/24

3

Wnioskodawca wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze

względu na jej oczywistą zasadność, ponieważ granica została ustalona w istocie

według ostatniego spokojnego stanu posiadania (mimo wskazania innego kryterium

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), którego w istocie nie było.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej musi być powiązany z przynajmniej

jednym zarzutem kasacyjnym, gdyż w przeciwnym przypadku mogłoby nastąpić

przyjęcie skargi do rozpoznania, chociaż żaden z zarzutów nie jest zasadny (tj. gdy

orzeczenie sądu drugiej instancji jest wadliwe w świetle wniosku o przyjęcie skargi,

lecz zarzuty kasacyjne dotyczą innych zagadnień i nie są zasadne). Skarżący nie

powiązał wprost wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania z zarzutami

kasacyjnymi, lecz z uzasadnienia wniosku wynika nawiązanie do zarzutu

naruszenia prawa materialnego, tj. art. 153 k.c., przez nieustalenie granicy zgodnie

ze stanem prawnym prawidłowo określonym w ewidencji gruntów i ustalenie

granicy zgodnie z ostatnim spokojnym stanem posiadania, który nigdy nie istniał.

Sąd Okręgowy stwierdził, że granica prawna i stan ostatniego spokojnego

posiadania pokrywają się, więc Sąd nie mógł naruszyć art. 153 k.c. przez danie

pierwszeństwa stanowi posiadania przed granicą prawną. Nawet w przypadku

wykazania, że granica prawna pierwotnie odbiegała od granicy wyznaczonej

ogrodzeniem z żerdzi, a obecnie płotem posadowionym w jego miejsce,

to 4 listopada 1981 r. upłynął termin zasiedzenia zgodnie z przebiegiem ogrodzenia

z żerdzi (w przypadku dobrej wiary), a najpóźniej 4 listopada 2001 r. (w przypadku

uzyskania posiadania w złej wierze). Zarzut naruszenia art. 153 k.c. jest oczywiście

niezasadny, a tym samym nie jest oczywiście uzasadniony wniosek o przyjęcie

skargi do rozpoznania. Skarżący wnosi o uznanie za granicę prawną granicy

wynikającej z ewidencji gruntów, lecz ani wniosek o przyjęcie skargi ani zarzuty

kasacyjne nie podnoszą naruszenia przepisów postępowania, które mogły

doprowadzić do tezy – błędnej według skarżącego – o postawieniu obecnego

drewnianego płotu dokładnie w miejscu ogrodzenia z żerdzi istniejącego od lat

60-tych XX w.

I CSK 1551/24

4

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.

oddalił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. uczestnikom przysługuje od skarżącego

zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki

minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

(G.G.)

[SOP]