Skarga kasacyjna J.Ł. w sprawie spadku po J. i B.Ł. nieprzyjęta do rozpoznania

J.Ł. – uczestnik postępowania z wniosku J.D. o stwierdzenie nabycia spadku

po J. i B.Ł. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w

Tarnobrzegu z 26 czerwca 2025 r., opierając wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Skarżący uzasadnił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym

naruszeniem przepisów dotyczących właściwości miejscowej sądu spadku, tj. art.

628 k.p.c. Wskazał również, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem

przepisów o legitymacji czynnej w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku,

jako że wnioskodawca nie jest ani spadkobiercą, ani wierzycielem spadku.

I CSK 164/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście zasadnej nie

decyduje samo, nawet dostrzegalne prima facie, naruszenie konkretnego przepisu

prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone

orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I

CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I

CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23).

Innymi słowy, przyjęcie skargi do rozpoznania nie może być uzasadnione

samym, choćby kwalifikowanym i jednoznacznym, naruszeniem prawa przez sąd

drugiej instancji. Sąd Najwyższy zwracał już uwagę na to, że w art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c. jest mowa o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zatem

jednoznacznie wskazywać na to, że w postępowaniu merytorycznym skarga

kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (zob. np.

postanowienia SN z 27 lutego 2026, I CSK 20/25 oraz z 9 stycznia 2026 r., I CSK

2123/25).

Skarżący powołuje się na oczywisty charakter naruszenia przez Sąd I

instancji przepisów o właściwości miejscowej oraz art. 1025 § 1 k.c.

W sprawie bezsprzecznie doszło do naruszenia art. 628 k.p.c. Jak jednak

wskazano wyżej, nawet jednoznaczne stwierdzenie naruszenia przepisu prawa nie

prowadzi bezpośrednio do przyjęcia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Do

spełnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne byłoby bowiem

wykazanie, że naruszenie przepisów o właściwości miejscowej miało wpływ na

wynik sprawy lub spowodowało niemożność obrony praw po którejś ze stron lub

skutkowało nieważnością postępowania z innych przyczyn. Tak sytuacja miałaby

miejsce np. wówczas, gdy sąd rejonowy rozstrzygnąłby sprawę należącą do

właściwości sądu okręgowego bez względu na wartość przedmiotu sporu. W stanie

faktycznym tej sprawy nie wystąpiły tego rodzaju dodatkowe argumenty.

Natomiast twierdzenie o braku legitymacji czynnej wnioskodawcy jest

argumentem chybionym. Wnioskodawca jest małżonkiem spadkobierczyni,

I CSK 164/26

3

pozostającym z nią w ustroju wspólności majątkowej. Po pierwsze zatem w chwili

wszczęcia postępowania nie można wykluczyć możliwości, że spadek wejdzie do

majątku wspólnego (art. 33 pkt 2 k.r.o. a contrario), po drugie dochody uzyskiwane

z majątku osobistego zaliczane są do majątku wspólnego (art. 31 § 2 pkt 2 k.r.o.).

Dlatego, zważywszy na ugruntowane w orzecznictwie i piśmiennictwie szerokie

rozumienie pojęcia „interesu” z art. 1025 § 1 k.c. (zob. np. postanowienia SN z 9

grudnia 2010 r., III CSK 49/10 oraz z 28 stycznia 2009 r., IV CSK 361/08, OSNC-

ZD 2010/1/9), należy przyjąć, że małżonek spadkobierczyni może mieć interes

prawny we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

W końcu należy zwrócić uwagę na niedostateczny, lakoniczny sposób

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Do

skutecznego wykazania przesłanki oczywistej zasadności niezbędne jest bowiem

wskazanie naruszenia skonkretyzowanego przepisu prawa podlegającego jednolitej

wykładni oraz opisanie związku przyczynowo-skutkowego, poprzez który

naruszenie tego przepisu doprowadziło do wydania oczywiście wadliwego

orzeczenia (zob. np. postanowienia SN z 11 marca 2026 r., I CSK 355/25; z 19

grudnia 2025 r., I CSK 2089/25; z 27 listopada 2025 r., I CSK 3763/23). Skarżący

poprzestał na ogólnej wzmiance, że zarzucone naruszenia prawa przez sądy

rozpoznające sprawę miały rażący charakter, co jest uzasadnieniem

niewystarczającym.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw.

z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach

postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Mariusz Załucki

[SOP]