Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 1650/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
26 czerwca 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej Banku w sporze z klientami o kredyt walutowy

Bank powoływał się na rozbieżności w orzecznictwie, ale te same zarzuty Sąd Najwyższy oddalał już wcześniej w sprawach tego samego banku. Skarga nie trafiła do rozpoznania.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 1650/25

Dla firm: Ustalona linia orzecznicza dotycząca klauzul kursowych i ryzyka walutowego nie otwiera drogi do Sądu Najwyższego, jeśli strona nie przedstawi nowych argumentów przemawiających za jej zmianą.

Skarżący nie wskazał nowych argumentów prawnych ani okoliczności uzasadniających potrzebę odstąpienia od utrwalonej linii orzeczniczej lub jej modyfikacji.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

I CSK 1650/25

POSTANOWIENIE

26 czerwca 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Dariusz Dończyk

na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa A.S. i B.S.

przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.

o ustalenie i zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu

z 14 stycznia 2025 r., I ACa 3755/23,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. obciąża stronę pozwaną kosztami postępowania

kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi

sądowemu.

(A.G.)

Uzasadnienie

Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze

kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący

wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w

art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i

uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które –

zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. – będą mogły stanowić podstawę oceny skargi

I CSK 1650/25

2

kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach

Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego we

Wrocławiu z 14 stycznia 2025 r. (sygn. akt I ACa 3755/23), pozwany Bank spółka

akcyjna w W., działający od dnia 24 kwietnia 2026 r. pod firmą Bank spółka akcyjna

(zmiana firmy ujawniona w KRS), oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania

na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W ramach tych

przesłanek skarżący powołał, po pierwsze, potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c.

(przyczyna kasacyjna nr 1), a następnie przedstawił sześć istotnych zagadnień

prawnych (przyczyny kasacyjne nr 2-7).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przesłanka przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. może być spełniona

zarówno w razie potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne

wątpliwości, jak i w sytuacji występowania rozbieżności w orzecznictwie

dotyczących ich wykładni. Skarżący odwołuje się do drugiej z tych podstaw. Przez

rozbieżności w orzecznictwie uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, należy rozumieć istnienie zróżnicowanych albo sprzecznych

rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach

faktycznych, w których zastosowanie znajdują te same przepisy prawa, wyłożone

lub zastosowane w sposób prowadzący do wydania odmiennych orzeczeń albo

innych decyzji procesowych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca

2015 r., III CSK 59/15). Dla wykazania tej przesłanki konieczne jest wskazanie

rzeczywistych i aktualnych rozbieżności w wykładni określonego przepisu prawa,

znajdujących odzwierciedlenie w przytoczonym orzecznictwie sądowym, a także

przedstawienie pogłębionej argumentacji prawnej oraz wykazanie, że rozbieżności

te utrzymują się nadal w chwili orzekania o przyjęciu skargi kasacyjnej do

rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 21 września 2006 r., IV CSK

268/06, z 18 lipca 2024 r., I CSK 1225/23, z 11 czerwca 2019 r., V CSK 613/18 i z 8

lipca 2009 r., I CSK 111/09). Przesłanka ta nie zachodzi w sytuacji, w której

występujące wcześniejsze różnice interpretacyjne zostały usunięte wskutek

I CSK 1650/25

3

ukształtowania się jednolitej i utrwalonej linii orzeczniczej (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15).

Co do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy wskazać, że zgodnie z

ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego może być uznana za spełnioną

wyłącznie wówczas, gdy skarga kasacyjna formułuje istotne zagadnienie prawne,

którego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa

oraz rozstrzygnięcia sprawy. Zagadnienie to powinno być wyraźnie przedstawione,

poparte wskazaniem możliwych, alternatywnych rozwiązań oraz wykazaniem, że

nie zostało ono dotychczas rozstrzygnięte lub że istnieje potrzeba zmiany

dotychczasowej wykładni (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18

września 2012 r., II CSK 180/12, z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 i z 24 sierpnia

2016 r., II CSK 94/16). Powinno ono także cechować się analogiczną wagą jak

pytanie prawne kierowane przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 § 1

k.p.c., a więc dotyczyć poważnych wątpliwości, które nie dają się rozwikłać przy

zastosowaniu powszechnie przyjętych reguł wykładni (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z 14 września 2012 r., I UK

218/12, z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15 oraz z 24 października 2012 r., I PK

129/12). Samo sformułowanie pytań prawnych nie jest wystarczające bez

przedstawienia pogłębionej argumentacji prawnej (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 15 grudnia 2011 r., II PK 183/11, z 20 grudnia 2011 r., II PK

207/11, 9 stycznia 2017 r., II CSK 423/16, z 16 maja 2018 r., II CSK 12/18, z 10

maja 2018 r., I CSK 798/17, z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 585/17 oraz z 8 kwietnia

2018 r., V CSK 577/17).

W ocenie Sądu Najwyższego skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek

przyjęcia do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 1 k.p.c. W ramach

przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący powołał się wyłącznie na istnienie

rozbieżności w orzecznictwie, nie wskazując poważnych wątpliwości

interpretacyjnych wymagających dokonania wykładni przepisów prawa.

Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wniosku nie wykazuje jednak

istnienia rzeczywistych i aktualnych rozbieżności w orzecznictwie. Również

zagadnienia przedstawione na uzasadnienie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

nie mają cechy nowości wymaganej od istotnego zagadnienia prawnego. Były one

I CSK 1650/25

4

już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, także w

orzeczeniach wydanych po wniesieniu skargi kasacyjnej i dotyczących umów

kredytowych o zbliżonej treści. W rezultacie ukształtowała się jednolita i utrwalona

linia orzecznicza, która usuwa powoływane przez skarżącego wątpliwości

interpretacyjne. Jak wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 maja 2024

r., I CSK 585/23, nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie

występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził już swój

pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a strona nie wykazała okoliczności

uzasadniających jego zmianę. Sytuacja taka zachodzi również w niniejszej sprawie.

Te same problemy prawne były już przedmiotem oceny Sądu Najwyższego,

również na gruncie skarg kasacyjnych wnoszonych przez tego samego skarżącego

i opartych na zasadniczo tożsamej argumentacji, w sprawach zakończonych

odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, także niespełna kilka miesięcy

przed jej rozpoznaniem (por. m.in. uzasadnienia postanowień Sądu Najwyższego z

30 grudnia 2025 r., I CSK 3814/24, z 29 stycznia 2026 r., I CSK 118/25 i I CSK

146/25, z 30 stycznia 2026 r., I CSK 169/25, z 6 lutego 2026 r., I CSK 860/25, z 26

lutego 2026 r., I CSK 1036/25 i I CSK 408/25, z 3 marca 2026 r., I CSK 3189/25, z

26 marca 2026 r., I CSK 1732/25, z 16 kwietnia 2026 r., I CSK 3637/25, z 5 maja

2026 r., I CSK 54/25 oraz z 28 maja 2026 r., I CSK 1231/25 i I CSK 1623/25 oraz

powołane w tych orzeczeniach orzecznictwo). Sąd Najwyższy w obecnym składzie

podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach i przyjmuje je za

własne. Skarżący nie wskazał nowych argumentów prawnych ani okoliczności

uzasadniających potrzebę odstąpienia od utrwalonej linii orzeczniczej lub jej

modyfikacji. Dlatego też nie zachodzi potrzeba ponownego szczegółowego

przytaczania przedstawionej w nich argumentacji, skoro skarżący nie wskazał

argumentów podważających trafność przyjętej wykładni ani przemawiających za jej

zmianą w zakresie problematyki objętej wnioskiem, z uwzględnieniem

publicznoprawnych i ponadindywidualnych funkcji skargi kasacyjnej. Powyższa

ocena znajduje potwierdzenie w odniesieniu do każdej z przyczyn kasacyjnych

przedstawionych w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

I CSK 1650/25

5

Przyczyna kasacyjna nr 1 oparta została na twierdzeniu o występowaniu

rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym wykładni art. 3851 § 1

i 2 k.c. Argumentacja skarżącego opiera się jednak głównie na przeciwstawieniu

wybranych wypowiedzi judykatury pochodzących z wcześniejszego okresu

kształtowania się orzecznictwa dotyczącego kredytów powiązanych z walutą obcą,

z pominięciem późniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego. W orzecznictwie tym

wielokrotnie wypowiedziano się co do wzajemnych relacji klauzuli kursowej i

klauzuli ryzyka walutowego oraz skutków uznania postanowień składających się na

mechanizm indeksacji za niedozwolone. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje

przy tym funkcjonalny związek obu klauzul oraz ich wpływ na określenie głównych

świadczeń stron (zob. m.in. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2 oraz z 7 maja 2021 r.,

III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56 oraz wyroki Sądu Najwyższego z 11

grudnia 2019 r., V CSK 382/18, z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z 20 lutego

2023 r., II CSKP 809/22 i z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22, z 10 maja 2022

r., II CSKP 285/22, z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22 i z 26 stycznia 2023 r., II

CSKP 722/22). Powołana przez skarżącego argumentacja nie potwierdza zatem

istnienia rzeczywistych i aktualnych rozbieżności orzeczniczych uzasadniających

potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c. przez Sąd Najwyższy.

Również przyczyny kasacyjne nr 2-7, powołane na uzasadnienie przesłanki z

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., nie uzasadniają przyjęcia skargi do rozpoznania. Odnoszą

się one do zagadnień związanych ze skutkami abuzywności postanowień

umownych stosowanych w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą, w

szczególności możliwości dalszego obowiązywania umowy po wyeliminowaniu

postanowień niedozwolonych, dopuszczalności ich zastępowania przepisami prawa

krajowego, skutków wynikających z upadku umowy oraz znaczenia następczych

czynności stron dla oceny skutków abuzywności postanowień umownych.

Zagadnienia te były już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego, a skarżący nie wskazał

nowych argumentów prawnych ani okoliczności przemawiających za zmianą lub

modyfikacją utrwalonej linii orzeczniczej.

I CSK 1650/25

6

Przyczyna kasacyjna nr 2 dotyczy możliwości ustalenia treści stosunku

prawnego po wyeliminowaniu postanowienia abuzywnego, na etapie

poprzedzającym ewentualne zastąpienie go przepisem dyspozytywnym, poprzez

zastosowanie art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 56 k.c. w związku z innymi przepisami prawa

krajowego oraz konstrukcji analogii legis i analogii iuris. W orzecznictwie Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego przyjmuje się, że luka

powstała po wyeliminowaniu postanowienia abuzywnego nie może być uzupełniana

w drodze wykładni oświadczeń woli, odwołania do norm o charakterze ogólnym,

zwyczaju ani analogii, lecz wyłącznie przy zastosowaniu przepisu prawa krajowego

mającego charakter dyspozytywny, przy spełnieniu warunków określonych w

orzecznictwie (zob. wyroki TSUE: z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil

Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG,

ECLI:EU:C:2019:819, z 14 czerwca 2012 r., C-618/10, Banco Español de Crédito,

ECLI:EU:C:2012:349, z 26 marca 2019 r., C-70/17, Abanca, ECLI:EU:C:2019:250,

z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler, ECLI:EU:C:2014:282, z 2 września 2021 r.,

C-932/19, OTP Jelzálogbank, ECLI:EU:C:2021:673, z 18 listopada 2021 r. C-

212/20, M.P., B.P. przeciwko "A", ECLI:EU:C:2021:934 i z 29 kwietnia 2021 r., C-

19/20, Bank BPH, ECLI:EU:C:2021:341, a także wyroki Sądu Najwyższego: z 8

listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 941/22, z 25

lipca 2023 r., II CSKP 1487/22 i z 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22).

Przyczyna kasacyjna nr 3 odnosi się do chwili właściwej dla oceny

możliwości dalszego obowiązywania umowy po wyeliminowaniu postanowienia

abuzywnego. W orzecznictwie zostało już wyjaśnione, że kwalifikacja

postanowienia jako abuzywnego dokonywana jest według stanu istniejącego w

chwili zawarcia umowy, zaś sankcja przewidziana w art. 3851 § 1 k.c. wywołuje

skutek ex tunc. W konsekwencji zarówno ocena abuzywności, jak i ocena skutków

jego eliminacji dla dalszego obowiązywania umowy wymagają odniesienia do chwili

jej zawarcia (por. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20

czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, oraz z 7 maja 2021 r., III

CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, a także postanowienie Sądu Najwyższego z

30 stycznia 2025 r., I CSK 602/24). Skarżący nie przedstawił argumentów

przemawiających za potrzebą odstąpienia od tego stanowiska.

I CSK 1650/25

7

Przyczyna kasacyjna nr 4 dotyczy dopuszczalności automatycznego

zastąpienia postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym w sytuacji, w

której po jego wyeliminowaniu umowa nie może dalej obowiązywać. W

orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego

zostało wyjaśnione, że zastąpienie postanowienia niedozwolonego przepisem

prawa krajowego ma charakter wyjątkowy i nie następuje automatycznie.

Dopuszczalne jest ono jedynie przy spełnieniu warunków określonych w

orzecznictwie TSUE, w szczególności gdy brak takiej substytucji prowadziłby do

szczególnie niekorzystnych skutków dla konsumenta, przy czym decydujące

znaczenie ma w tym zakresie stanowisko samego konsumenta (zob. powołane już

wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18, oraz z 2 września 2021 r., C-

932/19, a także uchwałę składu siedmiu Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III

CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56).

Przyczyna kasacyjna nr 5 odnosi się do możliwości zastosowania art. 358 §

2 k.c. jako przepisu dyspozytywnego zastępującego abuzywną klauzulę kursową.

W licznych wypowiedziach Sądu Najwyższego wskazano granice zastosowania

tego przepisu do umów kredytów indeksowanych oraz brak podstaw do przyjęcia

jego automatycznego stosowania w miejsce postanowienia uznanego za abuzywne

(zob. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, oraz z 26

kwietnia 2024 r., II CSKP 150/24). Ponadto w orzecznictwie Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że niedozwolone postanowienie

umowne nie może zostać automatycznie zastąpione przepisem prawa krajowego

bez wyraźnej i świadomej zgody konsumenta (por. wyrok TSUE z 26 marca 2019 r.,

C-70/17, Abanca Corporación Bancaria SA, ECLI:EU:C:2019:250). W konsekwencji

brak jest podstaw do przyjęcia, że art. 358 § 2 k.c. znajduje zastosowanie z mocy

prawa w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej w umowach kredytów

indeksowanych (zob. szerzej np. wyrok Sądu Najwyższego z 12 września 2025 r., II

CSKP 5/23).

Przyczyna kasacyjna nr 6 dotyczy znaczenia oświadczenia kredytobiorcy i

celu dyrektywy 93/13 przy ocenie możliwości dalszego obowiązywania umowy po

wyeliminowaniu postanowień abuzywnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że

eliminacja nieuczciwego warunku może prowadzić do upadku całej umowy, jeżeli

I CSK 1650/25

8

po jego usunięciu nie jest możliwe dalsze obowiązywanie umowy zgodnie z

prawem krajowym, oceniane przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów (por. m.in.

wyroki TSUE z 14 marca 2019 r., C-118/17, Zsuzsanna Dunai p. ERSTE Bank

Hungary Zrt, ECLI:EU:C:2019:207 i z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil

Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG,

ECLI:EU:C:2019:819 oraz postanowienie z 30 maja 2024 r., C-325/23, JF i OP

przeciwko Deutsche Bank Polska S.A., ECLI:EU:C). Jednocześnie podkreśla się,

że wola konsumenta ma znaczenie przy ocenie dopuszczalności utrzymania

nieuczciwego warunku lub zastosowania rozwiązania chroniącego go przed

szczególnie niekorzystnymi skutkami, nie przesądza jednak samodzielnie o

możliwości dalszego obowiązywania umowy. O tym decyduje przede wszystkim

obiektywna ocena skutków eliminacji postanowienia abuzywnego dla dalszego

istnienia stosunku prawnego, dokonywana z uwzględnieniem wymogów

wynikających z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 i celów ochronnych przewidzianych w

tym akcie (por. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18 i z

26 sierpnia 2025 r., II CSKP 393/23).

Ostatnia z przedstawionych przyczyn kasacyjnych (nr 7) dotyczy skutków

zawarcia przez strony Aneksu nr […] z dnia 9 września 2011 r., w którym

doprecyzowano zasady ustalania kursów walut stosowanych przez Bank, oraz

znaczenia tej okoliczności dla oceny abuzywności postanowień odsyłających do

Tabeli Kursów Banku. Skarżący wywodzi, że skoro inicjatywa zawarcia aneksu

wyszła od kredytobiorcy, który miał możliwość zapoznania się z jego treścią,

uzyskania informacji o jego postanowieniach oraz rezygnacji z jego zawarcia, a

aneks określał szczegółowo sposób ustalania kursów walut, to jego zawarcie

powinno zostać uznane za świadomą i dobrowolną zgodę na dalsze

obowiązywanie mechanizmu przeliczeniowego. Tak sformułowane zagadnienie

również nie ma charakteru nowego ani nierozstrzygniętego w orzecznictwie. W

judykaturze Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

zostało już wyjaśnione, że abuzywne postanowienie umowne jest od początku

dotknięte bezskutecznością działającą na korzyść konsumenta, chyba że

konsument następczo udzieli świadomej i wolnej zgody na związanie takim

postanowieniem, mając świadomość jego wadliwości i wynikających z niej

I CSK 1650/25

9

konsekwencji prawnych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, wyrok TSUE z 29 kwietnia 2021 r., C-

19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., a także wyroki Sądu Najwyższego z

25 lipca 2023 r., II CSKP 1487/22, z 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z 19

stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz z 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22 oraz

postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2024 r., I CSK 4448/23). W

szczególności w postanowieniu z 20 grudnia 2024 r., I CSK 1805/23, odnoszącym

się do analogicznego zagadnienia dotyczącego zawarcia przez kredytobiorcę

aneksu doprecyzowującego sposób tworzenia tabel kursowych, Sąd Najwyższy

wskazał, że zmiana umowy może prowadzić do sanowania wadliwego

postanowienia jedynie wtedy, gdy konsument świadomie i dobrowolnie zgodził się

na związanie postanowieniem abuzywnym, będąc świadomym jego wadliwości i

związanych z nią konsekwencji. Stanowisko to zostało następnie podtrzymane

również w najnowszym orzecznictwie, w tym w postanowieniu Sądu Najwyższego z

3 marca 2026 r., I CSK 3189/25. Powyższej oceny nie zmienia sam fakt

późniejszego zawarcia Aneksu nr […]. Jak już wskazano przy omawianiu przyczyny

kasacyjnej nr 3, oceny abuzywności postanowienia dokonuje się według stanu

istniejącego w chwili zawarcia umowy, a skutki abuzywności działają ex tunc (por.

powołane uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018

r., III CZP 29/17 oraz z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21). W konsekwencji argumentacja

skarżącego sprowadza się do wyprowadzenia skutku sanowania abuzywności z

faktu, że kredytobiorca wystąpił z inicjatywą zawarcia Aneksu nr […], zaakceptował

jego treść oraz określony w nim sposób ustalania kursów walut. Kwestia ta została

jednak już wyjaśniona w orzecznictwie. Sam fakt wystąpienia przez konsumenta z

inicjatywą zawarcia aneksu oraz zgoda na określony sposób dalszego

wykonywania umowy nie są wystarczające do przyjęcia, że doszło do świadomej i

dobrowolnej rezygnacji z ochrony wynikającej z abuzywności postanowienia

umownego. Dla przyjęcia takiego skutku konieczne jest bowiem ustalenie, że

konsument miał świadomość niedozwolonego charakteru danego postanowienia

oraz konsekwencji prawnych wynikających z rezygnacji z przysługującej mu

ochrony. Ponadto zagadnienie przedstawione przez skarżącego ma w znacznym

stopniu charakter kazuistyczny, gdyż jest ściśle związane z oceną szczególnych

I CSK 1650/25

10

okoliczności faktycznych dotyczących zawarcia Aneksu nr […] i zakresu

świadomości kredytobiorcy. Okoliczność ta dodatkowo osłabia jego walor jako

istotnego zagadnienia prawnego o znaczeniu wykraczającym poza indywidualny

spór stron.

W konsekwencji żadne z przedstawionych przez skarżącego zagadnień nie

może zostać uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c. Nie mają one waloru nowości ani nie dotyczą kwestii nierozstrzygniętych

dotychczas w orzecznictwie. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie

wykazuje również potrzeby zmiany lub dalszego rozwijania utrwalonej linii

orzeczniczej. Z tych względów nie zachodzi potrzeba ponownego szczegółowego

przytaczania argumentacji przedstawionej w powołanych wyżej orzeczeniach, do

których Sąd Najwyższy odwołuje się również w niniejszej sprawie.

Wskazać należy również, że nie zachodzi nieważność postępowania, którą

Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art.

39813 § 1 k.p.c.).

Z tych względów należało odmówić przyjęcia do rozpoznania skargi

kasacyjnej (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego – na

stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na

podstawie art. 108 § 1 k.p.c., obciążając nimi na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art.

391 § 1 i art. 39821 k.p.c. stronę pozwaną, która przegrała sprawę w postępowaniu

kasacyjnym.

(A.G.)

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.