- Sygnatura akt
- I CSK 1650/25
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Cywilna Wydział I
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 26 czerwca 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej Banku w sporze z klientami o kredyt walutowy
Bank powoływał się na rozbieżności w orzecznictwie, ale te same zarzuty Sąd Najwyższy oddalał już wcześniej w sprawach tego samego banku. Skarga nie trafiła do rozpoznania.
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
- Sygnatura
- I CSK 1650/25
Dla firm: Ustalona linia orzecznicza dotycząca klauzul kursowych i ryzyka walutowego nie otwiera drogi do Sądu Najwyższego, jeśli strona nie przedstawi nowych argumentów przemawiających za jej zmianą.
Skarżący nie wskazał nowych argumentów prawnych ani okoliczności uzasadniających potrzebę odstąpienia od utrwalonej linii orzeczniczej lub jej modyfikacji.
Treść orzeczenia około 15 minut czytania
I CSK 1650/25
POSTANOWIENIE
26 czerwca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.S. i B.S.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 14 stycznia 2025 r., I ACa 3755/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża stronę pozwaną kosztami postępowania
kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
(A.G.)
Uzasadnienie
Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze
kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący
wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w
art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i
uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które –
zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. – będą mogły stanowić podstawę oceny skargi
I CSK 1650/25
2
kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach
Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu z 14 stycznia 2025 r. (sygn. akt I ACa 3755/23), pozwany Bank spółka
akcyjna w W., działający od dnia 24 kwietnia 2026 r. pod firmą Bank spółka akcyjna
(zmiana firmy ujawniona w KRS), oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania
na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W ramach tych
przesłanek skarżący powołał, po pierwsze, potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c.
(przyczyna kasacyjna nr 1), a następnie przedstawił sześć istotnych zagadnień
prawnych (przyczyny kasacyjne nr 2-7).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przesłanka przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. może być spełniona
zarówno w razie potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne
wątpliwości, jak i w sytuacji występowania rozbieżności w orzecznictwie
dotyczących ich wykładni. Skarżący odwołuje się do drugiej z tych podstaw. Przez
rozbieżności w orzecznictwie uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, należy rozumieć istnienie zróżnicowanych albo sprzecznych
rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach
faktycznych, w których zastosowanie znajdują te same przepisy prawa, wyłożone
lub zastosowane w sposób prowadzący do wydania odmiennych orzeczeń albo
innych decyzji procesowych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca
2015 r., III CSK 59/15). Dla wykazania tej przesłanki konieczne jest wskazanie
rzeczywistych i aktualnych rozbieżności w wykładni określonego przepisu prawa,
znajdujących odzwierciedlenie w przytoczonym orzecznictwie sądowym, a także
przedstawienie pogłębionej argumentacji prawnej oraz wykazanie, że rozbieżności
te utrzymują się nadal w chwili orzekania o przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 21 września 2006 r., IV CSK
268/06, z 18 lipca 2024 r., I CSK 1225/23, z 11 czerwca 2019 r., V CSK 613/18 i z 8
lipca 2009 r., I CSK 111/09). Przesłanka ta nie zachodzi w sytuacji, w której
występujące wcześniejsze różnice interpretacyjne zostały usunięte wskutek
I CSK 1650/25
3
ukształtowania się jednolitej i utrwalonej linii orzeczniczej (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15).
Co do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy wskazać, że zgodnie z
ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego może być uznana za spełnioną
wyłącznie wówczas, gdy skarga kasacyjna formułuje istotne zagadnienie prawne,
którego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa
oraz rozstrzygnięcia sprawy. Zagadnienie to powinno być wyraźnie przedstawione,
poparte wskazaniem możliwych, alternatywnych rozwiązań oraz wykazaniem, że
nie zostało ono dotychczas rozstrzygnięte lub że istnieje potrzeba zmiany
dotychczasowej wykładni (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18
września 2012 r., II CSK 180/12, z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 i z 24 sierpnia
2016 r., II CSK 94/16). Powinno ono także cechować się analogiczną wagą jak
pytanie prawne kierowane przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 § 1
k.p.c., a więc dotyczyć poważnych wątpliwości, które nie dają się rozwikłać przy
zastosowaniu powszechnie przyjętych reguł wykładni (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z 14 września 2012 r., I UK
218/12, z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15 oraz z 24 października 2012 r., I PK
129/12). Samo sformułowanie pytań prawnych nie jest wystarczające bez
przedstawienia pogłębionej argumentacji prawnej (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 15 grudnia 2011 r., II PK 183/11, z 20 grudnia 2011 r., II PK
207/11, 9 stycznia 2017 r., II CSK 423/16, z 16 maja 2018 r., II CSK 12/18, z 10
maja 2018 r., I CSK 798/17, z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 585/17 oraz z 8 kwietnia
2018 r., V CSK 577/17).
W ocenie Sądu Najwyższego skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek
przyjęcia do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 1 k.p.c. W ramach
przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący powołał się wyłącznie na istnienie
rozbieżności w orzecznictwie, nie wskazując poważnych wątpliwości
interpretacyjnych wymagających dokonania wykładni przepisów prawa.
Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wniosku nie wykazuje jednak
istnienia rzeczywistych i aktualnych rozbieżności w orzecznictwie. Również
zagadnienia przedstawione na uzasadnienie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
nie mają cechy nowości wymaganej od istotnego zagadnienia prawnego. Były one
I CSK 1650/25
4
już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, także w
orzeczeniach wydanych po wniesieniu skargi kasacyjnej i dotyczących umów
kredytowych o zbliżonej treści. W rezultacie ukształtowała się jednolita i utrwalona
linia orzecznicza, która usuwa powoływane przez skarżącego wątpliwości
interpretacyjne. Jak wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 maja 2024
r., I CSK 585/23, nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie
występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził już swój
pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a strona nie wykazała okoliczności
uzasadniających jego zmianę. Sytuacja taka zachodzi również w niniejszej sprawie.
Te same problemy prawne były już przedmiotem oceny Sądu Najwyższego,
również na gruncie skarg kasacyjnych wnoszonych przez tego samego skarżącego
i opartych na zasadniczo tożsamej argumentacji, w sprawach zakończonych
odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, także niespełna kilka miesięcy
przed jej rozpoznaniem (por. m.in. uzasadnienia postanowień Sądu Najwyższego z
30 grudnia 2025 r., I CSK 3814/24, z 29 stycznia 2026 r., I CSK 118/25 i I CSK
146/25, z 30 stycznia 2026 r., I CSK 169/25, z 6 lutego 2026 r., I CSK 860/25, z 26
lutego 2026 r., I CSK 1036/25 i I CSK 408/25, z 3 marca 2026 r., I CSK 3189/25, z
26 marca 2026 r., I CSK 1732/25, z 16 kwietnia 2026 r., I CSK 3637/25, z 5 maja
2026 r., I CSK 54/25 oraz z 28 maja 2026 r., I CSK 1231/25 i I CSK 1623/25 oraz
powołane w tych orzeczeniach orzecznictwo). Sąd Najwyższy w obecnym składzie
podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach i przyjmuje je za
własne. Skarżący nie wskazał nowych argumentów prawnych ani okoliczności
uzasadniających potrzebę odstąpienia od utrwalonej linii orzeczniczej lub jej
modyfikacji. Dlatego też nie zachodzi potrzeba ponownego szczegółowego
przytaczania przedstawionej w nich argumentacji, skoro skarżący nie wskazał
argumentów podważających trafność przyjętej wykładni ani przemawiających za jej
zmianą w zakresie problematyki objętej wnioskiem, z uwzględnieniem
publicznoprawnych i ponadindywidualnych funkcji skargi kasacyjnej. Powyższa
ocena znajduje potwierdzenie w odniesieniu do każdej z przyczyn kasacyjnych
przedstawionych w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
I CSK 1650/25
5
Przyczyna kasacyjna nr 1 oparta została na twierdzeniu o występowaniu
rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym wykładni art. 3851 § 1
i 2 k.c. Argumentacja skarżącego opiera się jednak głównie na przeciwstawieniu
wybranych wypowiedzi judykatury pochodzących z wcześniejszego okresu
kształtowania się orzecznictwa dotyczącego kredytów powiązanych z walutą obcą,
z pominięciem późniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego. W orzecznictwie tym
wielokrotnie wypowiedziano się co do wzajemnych relacji klauzuli kursowej i
klauzuli ryzyka walutowego oraz skutków uznania postanowień składających się na
mechanizm indeksacji za niedozwolone. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje
przy tym funkcjonalny związek obu klauzul oraz ich wpływ na określenie głównych
świadczeń stron (zob. m.in. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2 oraz z 7 maja 2021 r.,
III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56 oraz wyroki Sądu Najwyższego z 11
grudnia 2019 r., V CSK 382/18, z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z 20 lutego
2023 r., II CSKP 809/22 i z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22, z 10 maja 2022
r., II CSKP 285/22, z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22 i z 26 stycznia 2023 r., II
CSKP 722/22). Powołana przez skarżącego argumentacja nie potwierdza zatem
istnienia rzeczywistych i aktualnych rozbieżności orzeczniczych uzasadniających
potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c. przez Sąd Najwyższy.
Również przyczyny kasacyjne nr 2-7, powołane na uzasadnienie przesłanki z
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., nie uzasadniają przyjęcia skargi do rozpoznania. Odnoszą
się one do zagadnień związanych ze skutkami abuzywności postanowień
umownych stosowanych w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą, w
szczególności możliwości dalszego obowiązywania umowy po wyeliminowaniu
postanowień niedozwolonych, dopuszczalności ich zastępowania przepisami prawa
krajowego, skutków wynikających z upadku umowy oraz znaczenia następczych
czynności stron dla oceny skutków abuzywności postanowień umownych.
Zagadnienia te były już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego, a skarżący nie wskazał
nowych argumentów prawnych ani okoliczności przemawiających za zmianą lub
modyfikacją utrwalonej linii orzeczniczej.
I CSK 1650/25
6
Przyczyna kasacyjna nr 2 dotyczy możliwości ustalenia treści stosunku
prawnego po wyeliminowaniu postanowienia abuzywnego, na etapie
poprzedzającym ewentualne zastąpienie go przepisem dyspozytywnym, poprzez
zastosowanie art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 56 k.c. w związku z innymi przepisami prawa
krajowego oraz konstrukcji analogii legis i analogii iuris. W orzecznictwie Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego przyjmuje się, że luka
powstała po wyeliminowaniu postanowienia abuzywnego nie może być uzupełniana
w drodze wykładni oświadczeń woli, odwołania do norm o charakterze ogólnym,
zwyczaju ani analogii, lecz wyłącznie przy zastosowaniu przepisu prawa krajowego
mającego charakter dyspozytywny, przy spełnieniu warunków określonych w
orzecznictwie (zob. wyroki TSUE: z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil
Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG,
ECLI:EU:C:2019:819, z 14 czerwca 2012 r., C-618/10, Banco Español de Crédito,
ECLI:EU:C:2012:349, z 26 marca 2019 r., C-70/17, Abanca, ECLI:EU:C:2019:250,
z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler, ECLI:EU:C:2014:282, z 2 września 2021 r.,
C-932/19, OTP Jelzálogbank, ECLI:EU:C:2021:673, z 18 listopada 2021 r. C-
212/20, M.P., B.P. przeciwko "A", ECLI:EU:C:2021:934 i z 29 kwietnia 2021 r., C-
19/20, Bank BPH, ECLI:EU:C:2021:341, a także wyroki Sądu Najwyższego: z 8
listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 941/22, z 25
lipca 2023 r., II CSKP 1487/22 i z 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22).
Przyczyna kasacyjna nr 3 odnosi się do chwili właściwej dla oceny
możliwości dalszego obowiązywania umowy po wyeliminowaniu postanowienia
abuzywnego. W orzecznictwie zostało już wyjaśnione, że kwalifikacja
postanowienia jako abuzywnego dokonywana jest według stanu istniejącego w
chwili zawarcia umowy, zaś sankcja przewidziana w art. 3851 § 1 k.c. wywołuje
skutek ex tunc. W konsekwencji zarówno ocena abuzywności, jak i ocena skutków
jego eliminacji dla dalszego obowiązywania umowy wymagają odniesienia do chwili
jej zawarcia (por. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20
czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, oraz z 7 maja 2021 r., III
CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, a także postanowienie Sądu Najwyższego z
30 stycznia 2025 r., I CSK 602/24). Skarżący nie przedstawił argumentów
przemawiających za potrzebą odstąpienia od tego stanowiska.
I CSK 1650/25
7
Przyczyna kasacyjna nr 4 dotyczy dopuszczalności automatycznego
zastąpienia postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym w sytuacji, w
której po jego wyeliminowaniu umowa nie może dalej obowiązywać. W
orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego
zostało wyjaśnione, że zastąpienie postanowienia niedozwolonego przepisem
prawa krajowego ma charakter wyjątkowy i nie następuje automatycznie.
Dopuszczalne jest ono jedynie przy spełnieniu warunków określonych w
orzecznictwie TSUE, w szczególności gdy brak takiej substytucji prowadziłby do
szczególnie niekorzystnych skutków dla konsumenta, przy czym decydujące
znaczenie ma w tym zakresie stanowisko samego konsumenta (zob. powołane już
wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18, oraz z 2 września 2021 r., C-
932/19, a także uchwałę składu siedmiu Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III
CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56).
Przyczyna kasacyjna nr 5 odnosi się do możliwości zastosowania art. 358 §
2 k.c. jako przepisu dyspozytywnego zastępującego abuzywną klauzulę kursową.
W licznych wypowiedziach Sądu Najwyższego wskazano granice zastosowania
tego przepisu do umów kredytów indeksowanych oraz brak podstaw do przyjęcia
jego automatycznego stosowania w miejsce postanowienia uznanego za abuzywne
(zob. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, oraz z 26
kwietnia 2024 r., II CSKP 150/24). Ponadto w orzecznictwie Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że niedozwolone postanowienie
umowne nie może zostać automatycznie zastąpione przepisem prawa krajowego
bez wyraźnej i świadomej zgody konsumenta (por. wyrok TSUE z 26 marca 2019 r.,
C-70/17, Abanca Corporación Bancaria SA, ECLI:EU:C:2019:250). W konsekwencji
brak jest podstaw do przyjęcia, że art. 358 § 2 k.c. znajduje zastosowanie z mocy
prawa w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej w umowach kredytów
indeksowanych (zob. szerzej np. wyrok Sądu Najwyższego z 12 września 2025 r., II
CSKP 5/23).
Przyczyna kasacyjna nr 6 dotyczy znaczenia oświadczenia kredytobiorcy i
celu dyrektywy 93/13 przy ocenie możliwości dalszego obowiązywania umowy po
wyeliminowaniu postanowień abuzywnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że
eliminacja nieuczciwego warunku może prowadzić do upadku całej umowy, jeżeli
I CSK 1650/25
8
po jego usunięciu nie jest możliwe dalsze obowiązywanie umowy zgodnie z
prawem krajowym, oceniane przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów (por. m.in.
wyroki TSUE z 14 marca 2019 r., C-118/17, Zsuzsanna Dunai p. ERSTE Bank
Hungary Zrt, ECLI:EU:C:2019:207 i z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil
Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG,
ECLI:EU:C:2019:819 oraz postanowienie z 30 maja 2024 r., C-325/23, JF i OP
przeciwko Deutsche Bank Polska S.A., ECLI:EU:C). Jednocześnie podkreśla się,
że wola konsumenta ma znaczenie przy ocenie dopuszczalności utrzymania
nieuczciwego warunku lub zastosowania rozwiązania chroniącego go przed
szczególnie niekorzystnymi skutkami, nie przesądza jednak samodzielnie o
możliwości dalszego obowiązywania umowy. O tym decyduje przede wszystkim
obiektywna ocena skutków eliminacji postanowienia abuzywnego dla dalszego
istnienia stosunku prawnego, dokonywana z uwzględnieniem wymogów
wynikających z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 i celów ochronnych przewidzianych w
tym akcie (por. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18 i z
26 sierpnia 2025 r., II CSKP 393/23).
Ostatnia z przedstawionych przyczyn kasacyjnych (nr 7) dotyczy skutków
zawarcia przez strony Aneksu nr […] z dnia 9 września 2011 r., w którym
doprecyzowano zasady ustalania kursów walut stosowanych przez Bank, oraz
znaczenia tej okoliczności dla oceny abuzywności postanowień odsyłających do
Tabeli Kursów Banku. Skarżący wywodzi, że skoro inicjatywa zawarcia aneksu
wyszła od kredytobiorcy, który miał możliwość zapoznania się z jego treścią,
uzyskania informacji o jego postanowieniach oraz rezygnacji z jego zawarcia, a
aneks określał szczegółowo sposób ustalania kursów walut, to jego zawarcie
powinno zostać uznane za świadomą i dobrowolną zgodę na dalsze
obowiązywanie mechanizmu przeliczeniowego. Tak sformułowane zagadnienie
również nie ma charakteru nowego ani nierozstrzygniętego w orzecznictwie. W
judykaturze Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
zostało już wyjaśnione, że abuzywne postanowienie umowne jest od początku
dotknięte bezskutecznością działającą na korzyść konsumenta, chyba że
konsument następczo udzieli świadomej i wolnej zgody na związanie takim
postanowieniem, mając świadomość jego wadliwości i wynikających z niej
I CSK 1650/25
9
konsekwencji prawnych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, wyrok TSUE z 29 kwietnia 2021 r., C-
19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., a także wyroki Sądu Najwyższego z
25 lipca 2023 r., II CSKP 1487/22, z 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z 19
stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz z 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22 oraz
postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2024 r., I CSK 4448/23). W
szczególności w postanowieniu z 20 grudnia 2024 r., I CSK 1805/23, odnoszącym
się do analogicznego zagadnienia dotyczącego zawarcia przez kredytobiorcę
aneksu doprecyzowującego sposób tworzenia tabel kursowych, Sąd Najwyższy
wskazał, że zmiana umowy może prowadzić do sanowania wadliwego
postanowienia jedynie wtedy, gdy konsument świadomie i dobrowolnie zgodził się
na związanie postanowieniem abuzywnym, będąc świadomym jego wadliwości i
związanych z nią konsekwencji. Stanowisko to zostało następnie podtrzymane
również w najnowszym orzecznictwie, w tym w postanowieniu Sądu Najwyższego z
3 marca 2026 r., I CSK 3189/25. Powyższej oceny nie zmienia sam fakt
późniejszego zawarcia Aneksu nr […]. Jak już wskazano przy omawianiu przyczyny
kasacyjnej nr 3, oceny abuzywności postanowienia dokonuje się według stanu
istniejącego w chwili zawarcia umowy, a skutki abuzywności działają ex tunc (por.
powołane uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018
r., III CZP 29/17 oraz z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21). W konsekwencji argumentacja
skarżącego sprowadza się do wyprowadzenia skutku sanowania abuzywności z
faktu, że kredytobiorca wystąpił z inicjatywą zawarcia Aneksu nr […], zaakceptował
jego treść oraz określony w nim sposób ustalania kursów walut. Kwestia ta została
jednak już wyjaśniona w orzecznictwie. Sam fakt wystąpienia przez konsumenta z
inicjatywą zawarcia aneksu oraz zgoda na określony sposób dalszego
wykonywania umowy nie są wystarczające do przyjęcia, że doszło do świadomej i
dobrowolnej rezygnacji z ochrony wynikającej z abuzywności postanowienia
umownego. Dla przyjęcia takiego skutku konieczne jest bowiem ustalenie, że
konsument miał świadomość niedozwolonego charakteru danego postanowienia
oraz konsekwencji prawnych wynikających z rezygnacji z przysługującej mu
ochrony. Ponadto zagadnienie przedstawione przez skarżącego ma w znacznym
stopniu charakter kazuistyczny, gdyż jest ściśle związane z oceną szczególnych
I CSK 1650/25
10
okoliczności faktycznych dotyczących zawarcia Aneksu nr […] i zakresu
świadomości kredytobiorcy. Okoliczność ta dodatkowo osłabia jego walor jako
istotnego zagadnienia prawnego o znaczeniu wykraczającym poza indywidualny
spór stron.
W konsekwencji żadne z przedstawionych przez skarżącego zagadnień nie
może zostać uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt
1 k.p.c. Nie mają one waloru nowości ani nie dotyczą kwestii nierozstrzygniętych
dotychczas w orzecznictwie. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie
wykazuje również potrzeby zmiany lub dalszego rozwijania utrwalonej linii
orzeczniczej. Z tych względów nie zachodzi potrzeba ponownego szczegółowego
przytaczania argumentacji przedstawionej w powołanych wyżej orzeczeniach, do
których Sąd Najwyższy odwołuje się również w niniejszej sprawie.
Wskazać należy również, że nie zachodzi nieważność postępowania, którą
Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art.
39813 § 1 k.p.c.).
Z tych względów należało odmówić przyjęcia do rozpoznania skargi
kasacyjnej (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego – na
stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na
podstawie art. 108 § 1 k.p.c., obciążając nimi na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art.
391 § 1 i art. 39821 k.p.c. stronę pozwaną, która przegrała sprawę w postępowaniu
kasacyjnym.
(A.G.)
[SOP]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.