SN odrzucił skargę w podziale majątku, bo wartość zaskarżenia była poniżej 150 tys. zł

Postanowieniem z 27 stycznia 2023 r. (sygn. akt I Ns 282/21) Sąd Rejonowy

w Gliwicach dokonał podziału majątku wspólnego M.J. i T.J., przyznając

uczestnikowi m.in. nieruchomość położoną w S. o wartości 425 000 zł oraz

zasądzając od niego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 202 318,08 zł tytułem spłaty

udziału w majątku wspólnym. Apelację od tego postanowienia wniósł uczestnik,

kwestionując w szczególności ustalenie wartości nieruchomości bez uwzględnienia

obciążenia hipotecznego oraz wynikającą z tego wysokość spłaty. Postanowieniem

z 12 lipca 2023 r. (sygn. akt III Ca 284/23) Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił

apelację.

I CSK 1672/24

2

Uczestnik wniósł skargę kasacyjną od tego postanowienia, zaskarżając je w

całości i oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 200 878 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c. w sprawach o podział majątku wspólnego po

ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł.

Przystępując do oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, należało ustalić

rzeczywisty zakres zaskarżenia oraz odpowiadającą mu wartość przedmiotu

zaskarżenia. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w

sprawach działowych wartość przedmiotu zaskarżenia nie odpowiada wartości

całego dzielonego majątku ani wartości składnika majątkowego, którego dotyczą

zarzuty środka zaskarżenia, lecz wartości konkretnego interesu majątkowego

skarżącego objętego zaskarżeniem. Wskazana przez stronę wartość przedmiotu

zaskarżenia nie jest przy tym wiążąca dla Sądu Najwyższego i podlega weryfikacji

na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c.

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, z 22

sierpnia 2019 r., V CSK 468/18, z 25 lutego 2026 r., I CSK 1323/25, z 4 marca

2026 r., I CSK 1625/25, z 18 września 2025 r., I CSK 3723/23, z 1 grudnia 2016 r.,

IV CSK 247/16, z 25 czerwca 2015 r., III CZ 31/15, z 15 czerwca 2020 r., IV CSK

670/19, z 10 lipca 2020 r., I CZ 29/20, z 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, z 20

lutego 2015 r., V CSK 239/14, z 18 marca 2015 r., III CSK 419/14, z 19 czerwca

2015 r., IV CZ 16/15, z 6 listopada 2015 r., II CZ 76/15 oraz z 23 marca 2018 r., I

CZ 33/18).

Określona przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia (200 878 zł)

nie odpowiada rzeczywistemu interesowi majątkowemu skarżącego.

Z treści apelacji oraz skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kwestionował

nieuwzględnienie przy ustaleniu wartości nieruchomości obciążenia hipotecznego w

kwocie 200 877,43 zł, domagając się przyjęcia, iż wartość nieruchomości wynosi

224 122,57 zł zamiast 425 000 zł. Zarzut ten nie był jednak celem samym w sobie,

lecz służył uzyskaniu określonego skutku majątkowego w postaci obniżenia spłaty

należnej wnioskodawczyni. Jak wynika z wniosków apelacji oraz skargi kasacyjnej,

I CSK 1672/24

3

skarżący domagał się zmiany rozstrzygnięcia przez zasądzenie od niego na rzecz

wnioskodawczyni kwoty 101 879,37 zł tytułem wyrównania udziałów w majątku

wspólnym i rozliczenia nakładów, podczas gdy prawomocnym postanowieniem

zasądzono od niego kwotę 202 318,08 zł. Już z tego względu oczywiste jest, że

rzeczywisty interes majątkowy skarżącego nie odpowiada wskazanej przez niego

kwocie 200 878 zł. Nawet przy przyjęciu najkorzystniejszego dla skarżącego

sposobu ustalenia jego interesu majątkowego, odpowiadającego kwocie spłaty,

której ustalenia domagał się on w miejsce spłaty zasądzonej, wartość ta wynosiłaby

101 879,37 zł. Tak określona wartość pozostaje jednak niższa od progu 150 000 zł

przewidzianego w art. 5191 § 2 k.p.c. Brak jest zatem podstaw do utożsamiania

wartości przedmiotu zaskarżenia z pełną wysokością zadłużenia hipotecznego,

skoro kwota ta nie wyraża rzeczywistego interesu majątkowego skarżącego

objętego skargą kasacyjną. Interes ten wyraża się wyłącznie w oczekiwanym przez

skarżącego obniżeniu zasądzonej od niego spłaty. Skoro rzeczywisty interes

majątkowy skarżącego nie osiąga ustawowego progu określonego w art. 5191 § 2

k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ratione valoris.

Z tych względów, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.,

skargę kasacyjną należało odrzucić.

O kosztach postępowania kasacyjnego – na stosowany wniosek zawarty w

odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw.

z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c., obciążając nimi uczestnika

postępowania, który przegrał sprawę w postępowaniu kasacyjnym.

(A.G.)

[SOP]