Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku w sporze o kredyt hipoteczny w CHF

Pozwem z 16 listopada 2021 r, skierowanym przeciwko B. S.A. w W.

powodowie – S. P. i A. P., po ostatecznym sprecyzowaniu, rozszerzeniu i

zmodyfikowaniu powództwa pismem procesowym z 21 czerwca 2023 r. - w związku

z bieżącymi spłatami – wnieśli, w szczególności, o: (1) ustalenie, że umowa o kredyt

budowlano - hipoteczny nr […] z 23 czerwca 2006 r. zawarta przez powodów oraz

wszelkie inne zobowiązania z tej umowy, a ponadto modyfikujący ją Aneks oraz

oświadczenia akcesoryjne są nieważne; (2) zasądzenie od pozwanego na rzecz

powodów kwoty 66.463,70 CHF oraz kwoty 101.287,65 zł, pobranej tytułem spłaty

rat kapitałowo-odsetkowych wraz z odsetkami ustawowymi za czas opóźnienia od

dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, na które składały się: 66.463,70 CHF

pobranej tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych wraz z odsetkami ustawowymi

za czas opóźnienia od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, na którą składały się:

a) kwota 51.400,84 CHF pobrana tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w

okresie do 13 czerwca 2023 r., b) kwota 15.062,86 CHF pobrana pobranej tytułem

spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w okresie do 13 czerwca 2023 r.; kwota

101.287,65 zł uiszczona tytułem obsługi rat kapitałowo- odsetkowych, na którą

składają się: a) kwota 68.277,03 zł uiszczona tytułem obsługi rat kapitałowych, b)

kwota 33.010,62 zł uiszczona tytułem obsługi rat odsetek; (3) zasądzenie kwoty

1.962,19 zł pobranej tytułem składki na ubezpieczenie pomostowe.

W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że 23 czerwca 2006 r. strony

zawarły umowę o kredyt budowlano-hipoteczny nr […], następczo aneksowaną, w

wysokości 153.946,67 CHF z przeznaczeniem na sfinansowanie kosztów zakupu

nowobudowanego domu jednorodzinnego od inwestora zastępczego, położonego w

L. przy ul. K.

W odpowiedzi na pozew B. S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie

powództwa w całości; przy czym w piśmie procesowym z 20 lipca 2023 r. podniósł

zarzut zatrzymania spełnionego przez stronę powodową świadczenia w kwocie

105.000,23 CHF i 101.287,65 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za

opóźnienie, do czasu zaoferowania przez stronę powodową zwrotu świadczenia

wzajemnego w postaci kwoty 3 77.000,00 zł tytułem środków wypłaconych stronie

powodowej przez bank na podstawie umowy kredytu, albo zabezpieczenia

roszczenia o jej zwrot.

I CSK 1748/26

3

Pozwany – B. S.A. w W. jest następcą prawnym F. S.A. w W.

Wyrokiem z 25 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Lublinie, w szczególności,

ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny nr […] zawarta pomiędzy powodami A. P. i S.

P., a F. Spółką Akcyjną w dniu 22 czerwca 2006 roku jest nieważna (I); zasądził od

pozwanego B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz S. P. i A. P. kwotę 66 463,70

CHF z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od następujących

kwot i terminów wymagalności od kwoty 66 018,16 CHF od dnia 16 listopada 2021

roku do dnia zapłaty, od kwoty 445,54 CHF od dnia 18 lipca 2023 roku do dnia zapłaty

(II); zasądził od pozwanego B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz S. P. i A. P.

kwotę - 103.249,84 zł w tym od kwoty 101.278,65 zł z odsetkami w wysokości

odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 16 listopada 2021 roku do dnia zapłaty

(III); w pozostałej części powództwo oddalił (IV).

Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie wniósł

pozwany zaskarżając wyrok w części, tj.: odnośnie do pkt.: I; II; III oraz V

rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tzn.: art. 189

k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że strona powodowa ma interes prawny w ustaleniu

nieważności umowy o kredyt hipoteczny nr […] z 22 czerwca 2006 r.; art. 65 k.c. § 1;

art. 3851 § 1 i 3 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 3531 k.c.; art. 3851 § 2 oraz § 1 k.c.

w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady nr 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w

sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich; art. 358 § 1 i 2 k.c.;

art. 56 k.c. w zw. z art. 41 Prawa wekslowego; art. 1 ust. 2) w zw. z art. 3 ust 1

Dyrektywy Rady 93/13/EWG w zw. z art. 3851 § 1 k.c.; art. 1 pkt 1 lit, a) oraz art. 4

ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych

innych ustaw; art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.; art. 5 k.c.; art. 481 § 1 k.c. w zw. z

art. 405 k.c. i art. 410 par. 1 k.c.; art. 496 k.c. i art. 497 k.c. oraz naruszenie przepisów

postępowania, tj.: art. 2352 ust. 1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z

art. 232 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.; art. 233 § 1 k.p.c.; art. 227 k.p.c. w zw. art. 233

§ 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.

W ocenie Sądu Apelacyjnego w Lublinie apelacja pozwanego odniosła skutek

jedynie w zakresie określenia początkowej daty naliczenia odsetek ustawowych za

opóźnienie, zaś w pozostałym zakresie jako bezzasadna, podlegała oddaleniu.

Jak stwierdził Sąd II instancji głównym wnioskiem apelacji było żądanie zmiany w

całości zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, a tylko jako ewentualne,

wniesione zostało żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do

I CSK 1748/26

4

ponownego rozpoznania. Odnośnie do tego ewentualnego żądania Sąd II instancji

stwierdził, że nie zachodziła żadna podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku -

Sąd Okręgowy w Lublinie odniósł się, bowiem, do przedmiotu sprawy i wszystkich

niweczących zarzutów pozwanego, a z uzasadnienia wynika sposób rozumowania,

który doprowadził ten Sąd do wydania zaskarżonego orzeczenia. W efekcie nie

zachodziły podstawy z art. 386 § 4 k.p.c. do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W dalszej kolejności Sąd II instancji stwierdził - wbrew stanowisku

apelującego - że powodowie ewidentnie posiadali interes prawny, zgodnie art. 189

k.p.c., w żądaniu wydania wyroku ustalającego nieważność przedmiotowej umowy i

w związku z tym nieistnienia spornego stosunku prawnego; zawarcie przedmiotowej

umowy spowodowało zaistnienie długoterminowego, łączącego nadal strony sporu,

stosunku prawnego, który zgodnie z jego treścią nie został dotychczas wykonany w

zakresie świadczenia powodów, polegającego na zwrocie udzielonego im kredytu.

Odnośnie, zaś, do charakteru prawnego łączącej strony umowy kredytowej, umowa

ta dotyczyła kredytu udzielonego w walucie obcej, wypłaconego w walucie polskiej i

spłacanego w części w walucie polskiej, według przyjętego w umowie przelicznika

kursu walut. Nie był to zatem kredyt walutowy w ścisłym tego słowa znaczeniu, to

jest udzielany i spłacany w walucie obcej. Umowa nosiła cechy umowy kredytu

denominowanego przewidującego posłużenie się walutą CHF jako instrumentem

ustalania rozmiaru świadczenia należnego kredytobiorcy od banku i odwrotnie.

W dalszej kolejności Sąd II instancji, przyjmując abuzywność klauzul

indeksacyjnych w ocenianej umowie, uznał, że bez tych ostatnich nie mogłaby ona

dalej wiązać stron, gdyż nastąpiłby brak jej zasadniczych elementów - określenia

świadczeń stron, dlatego art. 3851 § 2 k.c. nie mógł zostać zastosowany.

Utrzymywanie umowy w kształcie okrojonym sztucznie tworzyłoby stosunek

zobowiązaniowy, którego strony nie chciały wówczas wykreować, zatem naruszyłoby

to ich swobodę zawierania umów z art. 3531 k.c. (strony zgodnie chciały, bowiem

zawrzeć umowę kredytu w walucie CHF, denominowanego do waluty polskiej).

Orzecznictwo TSUE wyklucza również w takich przypadkach możliwość uzupełniania

powstałej w umowie luki przepisami dyspozytywnymi, np. pozwalającymi na

zastosowanie kursu średniego NBP - stąd niezasadne były wszelkie zarzuty

pozwanego forsujące możliwość uzupełnienia powstałej luki przepisami ustawy z

dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych

ustaw (tzw. ustawy „antyspreadowej”), ustawy Prawo wekslowe (art. 41) czy kodeksu

I CSK 1748/26

5

cywilnego (art. 358 § 2 k.c., art. 56 k.c.). Sąd odwoławczy zauważył też, że art. 358

§ 2 k.c. nie obowiązywał w dacie zawarcia umowy, zaś ocena abuzywności klauzul

dokonywana jest na moment jej zawarcia. Z tej samej przyczyny w sprawie nie mogły

znaleźć zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy -

Prawo bankowe (dalej „ustawa antyspreadowa”), ponieważ regulacja ta została

wprowadzona w 2011 r., a więc w dacie zawarcia umowy nie obowiązywała.

Następnie Sąd odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 481 § 1

k.c. zauważył, że przed wystąpieniem z powództwem powodowie nie wystosowali do

pozwanego wezwania do zapłaty. Z tego względu, wymagalność ich roszczenia

nastąpiła wraz ze skierowaniem powództwa, w rezultacie Sąd II instancji uznał, że

Sąd I instancji niezasadnie zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie co do części

roszczeń od dnia wniesienia pozwu, tj. od 16 listopada 2021 r. Ostatecznie Sąd

odwoławczy zmienił odpowiednio zaskarżony wyrok, co jednocześnie uczynił

odnośnie do zasądzonej w pkt III. wyroku kwoty 103.249,84 zł. Powództwo podlegało

zatem oddaleniu w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie, co zostało

szczegółowo doprecyzowane w sentencji rozstrzygnięcia.

Nadto Sąd II instancji stwierdził, żądanie powodów, poszukujących ochrony

jako konsumenci, nie stanowiło naruszenia zasad współżycia społecznego.

Na uwzględnienie, w ocenie Sądu, nie zasługiwał też zgłoszony zarzut

zatrzymania świadczenia, które w tej sprawie zostało zasądzone na rzecz strony

powodowej. Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Lublinie, uwzględnienie tego zarzutu

nie było uzasadnione, gdyż niweczyłoby zupełnie ochronę konsumentów, w tym

zasadę wskazaną w orzecznictwie TSUE.

Ostatecznie wyrokiem z 21 stycznia 2026 r., Sąd Apelacyjny w Lublinie, w

szczególności, zmienił częściowo zaskarżony wyrok: a) w pkt II. w ten sposób, że

odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 66.463,70 CHF zasądził: od kwoty

59.261,28 CHF od dnia 30 marca 2022 r. do dnia zapłaty; od kwoty 6.756,88 CHF

od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia zapłaty; od kwoty 445,54 CHF od dnia 18 lipca 2023

r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie

od kwoty 59.261,28 CHF od dnia 16 listopada 2021 r. do dnia 29 marca 2022 r. oraz

od kwoty 6.756,88 CHF od dnia 16 listopada 2021 r. do dnia 31 stycznia 2023 r.; b)

w pkt III. w ten sposób, że odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 101.278,65 zł

zasądził: od kwoty 93.042,43 zł od dnia 30 marca 2022 r. do dnia zapłaty; od kwoty

8.236,22 zł od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia zapłaty; i oddalił powództwo w zakresie

I CSK 1748/26

6

odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 93.042,43 zł od dnia 16 listopada 2021

r. do 29 marca 2022 r. oraz od kwoty 8.236,22 zł od dnia 16 listopada 2021 r. do dnia

31 stycznia 2023 r. (I); oddalił apelację w pozostałym zakresie (II).

Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Lublinie w

Gdańsku z 21 stycznia 2026 r. w części, to jest, w szczególności - I. w zakresie pkt.

I wyroku, w części w której Sąd II instancji zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie

od kwoty 59 261,28 CHF od dnia 30 marca 2022 roku do dnia zapłaty; zasądził

odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 6 756,88 CHF od dnia 1 lutego 2023 roku

do dnia zapłaty; zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 445,54 CHF od

dnia 18 lipca 2023 roku do dnia zapłaty; zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od

kwoty 93 042,43 zł. od dnia 30 marca 2022 roku do dnia zapłaty; zasądził odsetki

ustawowe za opóźnienie od kwoty 8 236,22 zł. od dnia 1 lutego 2023 roku do dnia

zapłaty; II. w zakresie pkt II. wyroku, w którym Sąd II instancji oddalił apelację w

pozostałym zakresie.

Skargę tę oparł na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c.; art. 65 k.c. § 1 i § 2 k.c. wyszczególnionych

postanowieniach spornej umowy i odpowiedniego regulaminu w zw. z art. 65 k.c. w

zw. z art. 3851 k.c.; art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe; art. 3851 § 1 k.c. oraz

art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 3 ustawy

Prawo bankowe; art. 3851 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. i art. 6 ust. 1 Dyrektywy

Rady 93; art. 358 § 1 i 2 k.c.; art. 56 k.c. w zw. z art. 41 Prawa wekslowego w zw. z

art. 354 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c., art. 6 ust. 1 Dyrektywy

93/13 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz z art. 2 i art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej;

art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 1 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13; art.

3851 § 1 k.c. w zw. z art. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 4 ustawy antyspreadowej; art. 410 §

1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c., art. 411 pkt 1) k.c. i art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz w zw. z

art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13; art. 5 k.c.; art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c.

w zw. z art. 405 k.c. i art. 410 § 1 k.c.

Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.c.

skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi do rozpoznania, ze względu na sformułowane

„istotne zagadnienia prawne”, oraz z uwagi na potrzebę wykładni wyszczególnionych

przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, dokonanej

w odniesieniu do umów kredytowych we frankach szwajcarskich.

Odnośnie do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazane przez skarżącego

I CSK 1748/26

7

zagadnienia prawne sprowadzały się do następujących kwestii: (1) „Czy zgodnie z

art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe umowa o kredyt,

którego (i) wysokość i waluta wyrażone są w walucie obcej, (ii) uruchomienie oraz

wypłata kwoty kredytu następuje domyślnie w walucie obcej, chyba że kredytobiorca

złoży dyspozycję wypłaty w innej walucie, (iii) spłata rat kredytu następuje w walucie

obcej bezpośrednio z dedykowanego do spłaty rachunku bankowego prowadzonego

w walucie obcej, chyba że kredytobiorca nie zapewni na dedykowanym do spłaty w

walucie obcej rachunku kredytu środków w walucie obcej, która jest walutą kredytu

(iv) kwoty zabezpieczeń wyrażone są w walucie obcej, a jednocześnie (v) w

przypadku podjęcia przez kredytobiorcę decyzji o dokonaniu wypłaty kwoty kredytu

lub spłaty rat kredytu w walucie polskiej, kredytodawca dokonuje przeliczenia

(przewalutowania) wysokości wypłacanej kwoty kredytu lub wysokości raty kredytu z

waluty obcej na walutę polską, według odpowiednio kursu kupna lub kursu sprzedaży

danej waluty obcej obowiązującego według tabeli kursów ustalanych przez Bank -

jest umową kredytu walutowego wyrażonego w walucie obcej, do której nie stosuje

się przepisów szczególnych dotyczących umowy o kredyt denominowany lub

indeksowany do waluty innej niż waluta polska, o czym jedynie przyczynkowe

wzmiankował Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III CZP 25/22?” – jak zauważył

autor skargi Sąd Apelacyjny oceniając charakter prawny spornej umowy kredytu

odniósł się tylko i wyłącznie do kontrfaktycznego stwierdzenia, jakoby intencją strony

powodowej było zawarcie umowy o kredyt złotowy, przy czym z możliwości

dokonania wypłaty i spłaty zarówno w walucie krajowej, jak i w walucie kredytu,

wynikał inny charakter tej umowy niż w rzeczywistości. Wobec powyższego, w ocenie

skarżącego, nie ulegało wątpliwości, że rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia

prawnego ma dla niniejszej sprawy priorytetowe znaczenie, gdyż rozwiązanie

przedstawionego problemu doprowadzi do jednoznacznego określenia, jakie cechy

w istocie statuują umowę kredytu walutowego; (2) „Czy w razie przesądzenia przez

sąd powszechny nieważności umowy kredytowej zawartej pomiędzy konsumentem

w rozumieniu art. 221 k.c., a przedsiębiorcą w rozumieniu art. 431 k.c. - przepisy art.

405 i art. 410 k.c. należy interpretować w taki sposób, że stronom nieważnego

stosunku zobowiązaniowego przysługują tylko roszczenia o zwrot kwoty, o jaką w

wyniku wykonywania umowy kredytu wzbogaceniu uległa druga strona, ale w

granicach jej zubożenia, co oznacza, że w świetle art. 405 k.c. konsument nie może

I CSK 1748/26

8

domagać się zwrotu od Banku kwot rat kapitałowo - odsetkowych świadczonych w

wykonaniu umowy kredytu w wysokości odpowiadającej kwocie wypłaconego mu

kapitału kredytu a bank nie może domagać się zwrotu kapitału kredytu od

konsumenta w kwocie odpowiadającej wysokości rzeczywiście otrzymanych przez

Bank rat kapitałowo - odsetkowych od konsumenta?” – zdaniem skarżącego dla

prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest, w efekcie, rozstrzygnięcie, czy

dotychczasowe orzecznictwo, w tym orzecznictwo Sądu Najwyższego jest aktualne

i przepisy art. 405 i 410 k.c. powinny być wykładane w sposób zakładający powstanie

dwóch niezależnych od siebie roszczeń, czy też należy dokonać ich automatycznej

kompensaty.

Przywołane przez pozwanego okoliczności, wywody oraz wnioski ostatecznie

uzasadniały, w jego ocenie, potrzebę przyjęcie jego skargi kasacyjnej do

rozpoznania, przy czym analogiczny skutek, zdaniem skarżącego, odnosił się też do

powołanej przezeń przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Zdaniem skarżącego zachodziła, bowiem, potrzeba wykładni przepisów

prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, to jest: art. 3851 § 1 i

§ 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13 (a); art. 3851 § 1 k.c. oraz art. 3

ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13 (b); art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe (c), art. 410

§ 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c., albowiem budzą one nadal poważne wątpliwości

interpretacyjne i powodują rozbieżności w orzecznictwie w kontekście umów

kredytów frankowych. Celem wykazania tej przesłanki skarżący zaprezentował

rozbudowane uzasadnienie dotyczące wykładni powyższych przepisów w kontekście

okoliczności stanu faktycznego przedmiotowej sprawy z jednoczesnym

uwzględnieniem obowiązującego orzecznictwa sądowego, w tym Sądu

Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

I CSK 1748/26

9

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji

nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami

konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz.

53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący oparł na przesłankach

uregulowanych art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak

spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi

przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,

które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz

innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja

2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z dnia 11 stycznia 2002, III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z

dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,

że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony

przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo

niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności

w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych,

I CSK 1748/26

10

które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2008

r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja

2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).

Po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 r.,

C - 396/24, który został wydany w sprawie z powództwa przedsiębiorcy (banku)

przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej

umowy kredytowej, w orzecznictwie krajowym w sprawach z kolei z powództwa

konsumenta przeciwko przedsiębiorcy (bankowi) o zwrot świadczeń spełnionych w

wykonaniu nieważnej umowy kredytowej nadal zdecydowanie dominowała teoria

dwóch kondykcji. Dalsze judykaty Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

przemawiały za stosowaniem tej teorii w sporach wytoczonych przez konsumentów

przeciwko bankom (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2026 r. I CSK

303/26 i I CSK 357/26). Wprawdzie 10 września 2026 r. - na kanwie sprawy w takiej

konfiguracji podmiotowej - zapadł kolejny wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej (C-510/25), ale nie oznacza on wykluczenia stosowania teorii dwóch

kondykcji (por. też pkt 76-79 uzasadnienia tego wyroku).

W odniesieniu natomiast do podnoszonych we wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania pozostałych kwestii prawnych i wątpliwości

interpretacyjnych dotyczących tzw. kredytów frankowych, w tym klauzul

przeliczeniowych oraz ryzyka walutowego i ich skutków dla bytu prawnego tego

rodzaju umów, należy stwierdzić, że zostały już one wyjaśnione szczegółowo w

orzecznictwie sądowym (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach I

CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w

sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II

CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II CSKP 1996/22, II CSKP 2231/22 i II CSKP

278/23, II CSKP 380/23, II CSKP 617/23).

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek powodów o zasadzenie

kosztów postępowania kasacyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż

ogólnikowa i lakoniczna treść tego pisma procesowego (k. 835-836), bez odniesienia

się do zarzutów kasacyjnych, nie pozwala na przyjęcie, że stanowi ono wyraz celowej

obrony w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c.

I CSK 1748/26

11

[PG]

[a.ł]