Spór o dobra osobiste G.H. i B.C. SN nie przyjął skargi kasacyjnej powódki

Wyrokiem z 21 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Bielsku Białej oddalił

powództwo G.H. przeciwko pozwanej B.C. o zobowiązanie pozwanej do złożenia

oświadczenia określonej treści, przepraszającego powódkę za naruszenie przez

pozwaną jej dóbr osobistych i zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 10 000 zł.

I CSK 1817/24

2

Apelacja powódki od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w Katowicach z 15 listopada 2023 r.

Powódka wniosła skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia

przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym

ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania

prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz

eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym

lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd

Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez

stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz

założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą

„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej

kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia

Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka

podniosła, że jest ona oczywiście uzasadniona ze względu na rażące naruszenie

przez Sąd Apelacyjny przepisów postępowania wskazanych w podstawach skargi

kasacyjnych (art.382 w zw. z art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 391 k.p.c. oraz art. 3271

§ 1 pkt 1 k.p.c. i art. 391 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c.), przy czym naruszenie to,

jest zdaniem skarżącej, niewątpliwe i zauważalne dla każdego prawnika.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na jej oczywistej

zasadności obligowało powódkę do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia

przytoczonych we wniosku przepisów prawa materialnego lub procesowego,

I CSK 1817/24

3

naruszenia dostrzegalnego prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej, bez studiowania akt sprawy i prowadzenia bardziej złożonych

rozumowań (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000, V CKN

1780/00, OSNC 2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC

2001, Nr 10, poz. 156 oraz z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Należy też

przypomnieć, że zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce

prawa poglądem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se

nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na

wydaniu oczywiście sprzecznego z prawem i nieprawidłowego orzeczenia, które z

tych przyczyn nie może się ostać w obrocie prawnym (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15; z 13 kwietnia 2016 r., V

CSK 622/15.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16; z 27 października 2016 r., III

CSK 217/16; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17; z 7 marca 2018 r., I CSK

664/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17 z 5 października 2018 r., V CSK

168/18).

W nawiązaniu do tych, powszechnie aprobowanych w orzecznictwie i

doktrynie wymagań, jakim powinna odpowiadać przytoczona przyczyna kasacyjna,

należy w pierwszym rzędzie wskazać, że art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c. dotyczy

elementów składowych uzasadnienia sądu pierwszej instancji, tymczasem

skarżąca sformułowała we wniosku o przyjęcie skargi zarzuty dotycząc treści i

konstrukcji uzasadnienia Sądu Apelacyjnego, którego elementy reguluje nie ten

przepis lecz niepowołany przez skarżącą art. 387 § 21 k.p.c. Wadliwość ta

uniemożliwia Sądowi Najwyższemu odniesienie się do tego elementu wniosku o

przyjęcie skargi (art. 39813 § 2 k.p.c.). Co do zarzutu rażącego naruszenia art. 378

§ 1 k.p.c., należy odwołać się do ugruntowanego poglądu, że skarżący powinien

wykazać oczywistość naruszenia określonej regulacji w sposób odrębny i

samodzielny, bez prostego odwoływania się do podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia, które nie podlegają badaniu na etapie tak zwanego przedsądu.

Wniosek nie spełnia tego wymagania. Niezależnie od tego należy przypomnieć, że

z, określonej w art. 378 § 1 k.p.c., powinności sądu drugiej instancji wynika nie tyle

konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia każdego

argumentu podniesionego w apelacji, ile odniesienia się do sformułowanych w

I CSK 1817/24

4

apelacji zarzutów i wniosków w taki sposób, z którego wynika, że zostały one przez

sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (zob. wyroki

Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2012 r., III CSK 300/11, OSNC 2012 r., nr 12,

poz. 144 i z 4 września 2014 r., II CSK 478/13, OSNC–ZD 2015 r., nr D, poz. 64).

W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji (art.3989 § 2 oraz art. 98 w zw.

z art. 108 i art.39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.).

Agnieszka Piotrowska

(A.D.)

[SOP]