Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o kredyt z kursem waluty obcej

Pozwany Bank S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Okręgowego w Warszawie, którym oddalono apelację skarżącego od wyroku

Sadu pierwszej instancji wydanego w sprawie o zapłatę toczącej się z powództwa

J.G. i K.G.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał

siedemnaście przyczyny kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Dziewięć

z nich dotyczyło występowania w sprawie istotnych zagadnień prawnych

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a osiem - potrzeby wykładni przepisów prawnych

budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu tych przyczyn kasacyjnych była już

przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo

omówiona m.in. w postanowieniu SN z 28 lutego 2025 r., I CSK 230/24, wydanym

w sprawie z udziałem pozwanego.

Wskazane przez bank przyczyny kasacyjne nie występują w sprawie. Choć

sygnalizowane na s. 2-9 i opisane szerzej w dalszej części skargi kwestie

dotyczące problematyki kredytów powiązanych z kursem waluty obcej są

obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to

obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego

przez pozwanego.

W świetle uchwały Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej –

z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, za nieaktualne należy uznać przyczyny

kasacyjne oznaczone numerami 1 e), 1 f), 1 g), 1 h) oraz 1 i), jak również 2 d), 2 e),

2 f), 2g) oraz 2 h). Wszystkie one zmierzają bowiem do zakwestionowania

przyjętych przez Sąd Okręgowy stanowisk zbieżnych z zapatrywaniami wyrażonymi

we wskazanej uchwale, a podsumowanych wnioskiem o nieważności spornej

umowy wynikającej z niedozwolonego charakteru postanowień kształtujących

mechanizm indeksacji kredytu do waluty obcej. Wobec braku podstaw do podjęcia

I CSK 1867/25

3

działań unormowanych w art. 88 § 1 u.S.N., przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy

Sąd Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy art. 87 § 1 u.S.N., związany

stanowiskiem wyrażonym w sentencji uchwały. W jej uzasadnieniu szeroko

umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej argumentacji

należy więc uznać za niecelowe.

Z kolei poruszona w zagadnieniu nr 1 a) oraz w przyczynie kasacyjnej

2 a) kwestia tego, czy powodem nieważności spornej umowy jest sprzeczność

mechanizmu indeksacji z naturą stosunku prawnego (art. 3531 w zw.

z art. 58 § 1 k.c.), czy – odmiennie – brak związania stron kontraktem stanowi

konsekwencję zastosowania art. 3851 § 1 zd. 1 k.c., została wyjaśniona w uchwale

SN z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22. Przyjęto w niej, że zastosowanie drugiego

ze wspomnianych unormowań „wyprzedza” sankcję nieważności. Nie ma to jednak

znaczenia dla sprawy, skoro – jak wskazano w uchwale Sądu Najwyższego – Izby

Cywilnej – z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, sporna umowa nie może wiązać

stron z uwagi na niedozwolony charakter postanowień przyjmujących ustalanie

wysokości wzajemnych świadczeń stron na podstawie jednostronnie kształtowanej

przez bank tabeli kursowej.

Zagadnienie oznaczone numerem 1 b) oraz przyczyna kasacyjna ujęta

w 2 b) – w obu przypadkach dotyczące dopuszczalności stwierdzenia

niedozwolonego charakteru tzw. klauzuli kursowej w sytuacji, w której kredytobiorca

mógł spełniać świadczenia z umowy kredytu bezpośrednio w walucie indeksacji, nie

mają wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy. Umowa stron nie nadawałaby się bowiem

do wykonania również wtedy, gdyby niemożliwe było dokonanie stosownych

przeliczeń na etapie wypłaty kredytu. Rozstrzygającego znaczenia dla sprawy nie

ma również wskazana pod numerem 1 c) oraz 2 c) kwestia jednoznaczności tzw.

klauzuli ryzyka walutowego, gdyż w świetle przywołanej wyżej uchwały strony są

niezwiązane umową kredytu już w razie uznania za niedozwoloną tzw. klauzuli

kursowej.

Zagadnienie nr 1 d), związane z rzekomym powieleniem w umowie przepisu

powszechnie obowiązującego prawa (tj. art. 111 ust. 1 pkt 4 pr.bank.), było już

wielokrotnie omawiane w orzecznictwie. Publicznoprawny obowiązek publikacji

I CSK 1867/25

4

tabel kursowych nie ma związku z umowami takimi jak zawarta przez strony.

Istnienie tego obowiązku nie oznacza, że banki mogą zawierać z konsumentami

umowy, w których przewidują, że na podstawie takich tabel kształtowana będzie

wysokość przyszłych świadczeń stron, bez jednoczesnego uregulowania zasad

ustalania treści tego rodzaju tabel (zob. wyrok SN z 16 maja 2025 r.,

II CSKP 460/23).

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.

przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[SOP]