Sąd Najwyższy odrzucił skargę banku w sporze kredytobiorców o 136 tys. zł

Powodowie M.N. i A.N. wnieśli ostatecznie o ustalenie nieważności umowy

kredytu łączącej ich z pozwanym P. S.A. w W. (dalej: bank) oraz o zasądzenie od

banku kwoty 136 300,69 zł wraz z bliżej opisanymi odsetkami. Sąd Okręgowy

w Szczecinie uwzględnił powództwo, orzekając w punkcie pierwszym o roszczeniu

z art. 189 k.p.c., a w punkcie drugim – o żądaniu zapłaty.

Na skutek apelacji banku Sąd Apelacyjny w Szczecinie uchylił zaskarżony

wyrok w punkcie drugim ponad kwotę 74 623,78 zł wraz bliżej opisanymi odsetkami

i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałym zakresie apelację

banku oddalił. W toku postępowania apelacyjnego powodowie złożyli bowiem

oświadczenie, iż dokonali potrącenia części dochodzonej pozwem kwoty

z roszczeniem pozwanego o zwrot kwoty wypłaconej im jako kapitał kredytu

i cofnęli pozew co do kwoty 61 676,91 zł wraz ze zrzeczeniem się roszczenia

w tym zakresie.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego

zaskarżając go „w części, tj. w pkt I. w zakresie uchylenia zaskarżonego wyroku

w punkcie drugim ponad kwotę 74.623,78 zł wraz z odsetkami […]”. Jako wartość

przedmiotu zaskarżenia wskazano 66 198,72 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu – z dwóch niezależnych przyczyn.

Po pierwsze, w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że pokrzywdzenie

orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia,

chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego rozpoznania tego środka,

i nadał tej uchwale moc zasady prawnej (zob. uchwałę – zasadę prawną – SN

z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13). Tymczasem zaskarżone przez pozwanego

orzeczenie jest dla niego korzystne, gdyż pomniejsza kwotę, którą skarżący ma

uiścić na rzecz powodów.

Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że bank w istocie dąży do

zakwestionowania wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny Sądu

I CSK 1892/25

3

Apelacyjnego o skuteczności dokonanego przez powodów potrącenia. Kwestia tej

skuteczności nie była bowiem przedmiotem orzeczenia; postępowanie zostało

umorzone z uwagi na cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia.

Kwestionowanie dopuszczalności cofnięcia pozwu również nie jest skuteczne –

wydane w sprawie rozstrzygnięcie było bowiem korzystne dla banku. Jeżeli bank

uważa, że na skutek oświadczenia złożonego przez powodów nie doszło do

skutecznego umorzenia roszczenia przysługującego mu wobec powodów, to może

dochodzić ochrony na drodze sądowej; wydany w sprawie wyrok nie tworzy bowiem

w tej kwestii powagi rzeczy osądzonej.

Po drugie, wskazana w sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia nie została

oznaczona odrębnie w stosunku do każdego z powodów. Tymczasem dokonane

w sprawie zasądzenie nie nastąpiło w sposób solidarny lub inny, lecz taki, który

uzasadniałby tezę, że w odniesieniu do zasądzonego świadczenia, mimo jego

pieniężnego charakteru, nie nastąpił skutek wynikający z art. 379 § 1 zd. 1 k.c.

W efekcie należało przyjąć, że na podstawie przywołanego ostatnio przepisu doszło

do podziału zasądzonej wierzytelności pieniężnej na dwie odrębne wierzytelności,

a skoro z okoliczności nie wynika nic innego, to zgodnie z art. 379 § 1 zd. 2 k.c.

każdemu z powodów przysługuje indywidualnie wierzytelność w tej samej

wysokości, czyli, po zaokrągleniu do pełnego złotego, po nieco ponad 30 000 zł

(zob. postanowienie SN z 27 lutego 2026 r., I CSK 150/25).

Tymczasem zgodnie z art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu

zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu

prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych.

Wprawdzie podana przez pozwanego wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza

tę wartość, jednak nie została ona określona prawidłowo. Skarżący pominął

bowiem okoliczność, że po stronie powodowej występowały dwie osoby.

Wobec uznania, że wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona odrębnie

w stosunku do każdego z powodów, wynosiła – w obu wypadkach – mniej niż

50 000 zł, skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na podstawie

art. 3986 § 2 in fine k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c.

I CSK 1892/25

4

Tym samym stosownie do art. 3986 § 2 in fine k.p.c. skarga kasacyjna

powódki, jako niedopuszczalna z dwóch różnych przyczyn, podlegała odrzuceniu

już na etapie badania przeprowadzanego przez Sąd drugiej instancji. Wobec

nieodrzucenia skargi przez Sąd Okręgowy, skarga ta podlegała odrzuceniu przez

Sąd Najwyższy, stosownie do art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono, ponieważ wniosek

o zasądzenie kosztów został zgłoszony („ponadto”) w związku z wnioskami

o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie

skargi kasacyjnej jako bezzasadnej.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[a.ł]