Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 1907/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
16 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku, wyrok o nieważności kredytu hipotecznego zostaje

Kredytobiorcy spłacali raty w złotych, a od około 2015 roku w CHF. Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule przewalutowania były niedozwolone, a umowa upadła od początku.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 1907/26

Dla firm: Jeśli klauzula przewalutowania w umowie kredytu jest niedozwolona, sąd nie uzupełni jej przepisem dyspozytywnym, a umowa może zostać uznana za nieważną od początku. Konsument może wtedy żądać zwrotu wszystkich zapłaconych rat.

Od początku powodowie spłacali kredyt w PLN, zaś od ok. 2015 roku w CHF, w efekcie, gdy spłacali raty w PLN, zastosowanie znajdował mechanizm przeliczania rat kredytu na PLN.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

I CSK 1907/26

POSTANOWIENIE

16 października 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Władysław Pawlak

na posiedzeniu niejawnym 16 października 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa A. M. i K. M.

przeciwko B. spółce akcyjnej w W.

o ustalenie i zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej B. spółki akcyjnej w W

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku

z 22 stycznia 2026 r., I ACa 1009/24,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I CSK 1907/26

2

Uzasadnienie

Pozwem skierowanym przeciwko B. S.A. w W., powodowie – K. M. i A. M.

wnieśli o ustalenie, że umowa kredytu hipotecznego nr […] zawarta pomiędzy

powodami, a F. S.A. z siedziba w W. (poprzednik prawny pozwanego B. S.A. z

siedzibą w W.) jest nieważna oraz zasądzenie od pozwanego Banku na rzecz

powodów kwoty 88.106,23 zł oraz 27.291,37 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za

opóźnienie od 19 maja 2022 r., tj.: od dnia odmowy pozwanego Banku co do

dobrowolnego uiszczenia żądanych kwot, tytułem uiszczonych przez powodów rat

kapitałowo-odsetkowych w okresie od sierpnia 2007 r. do 30 września 2023 r.

Pozwany B. S.A. z siedzibą w W. domagał się oddalenia powództwa w całości.

Co do okoliczności faktycznych: dnia 6 sierpnia 2007 r. pomiędzy powodami

a F S.A. z siedziba w W. zawarta została umowa kredytu hipotecznego nr […], którą

Bank zobowiązał się oddać do dyspozycji kredytobiorców kwotę w wysokości

88.087,82 CHF, celem sfinansowania kosztów zakupu nieruchomości na rynku

wtórnym. Od początku powodowie spłacali kredyt w PLN, zaś od ok. 2015 roku w

CHF, w efekcie, gdy spłacali raty w PLN, zastosowanie znajdował mechanizm

przeliczania rat kredytu na PLN.

Pozwany – B. S.A. w W. jest następcą prawnym F. S.A. w W.

Wyrokiem z 26 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku, w szczególności,

ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nr […] zawarta 6 sierpnia 2007 r. pomiędzy

A. M. i K. M. a F. Spółką Akcyjną z siedzibą w W. (obecnie B. Spółka Akcyjna z

siedzibą w W.) jest nieważna (pkt I); zasądził od pozwanego B. Spółki Akcyjnej z

siedzibą w W. na rzecz powodów A. M. i K. M. kwotę 88.106,23 złotych i 27.291,37

CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 maja 2022 roku do

dnia zapłaty (pkt II).

Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku wniósł

pozwany, zaskarżając go w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa

materialnego, tzn.: art. 189 k.p.c.; art. 65 k.c. § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z

art. 3 ust 1 i art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w z zw. z § 1 tego

artykułu w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13; art. 358 k.c. w zw. z art. 3851 §

1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c., art. 6 ust 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z

art. 2 Konstytucji RP oraz z art. 2 i art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej; art. 1 ust. 2 w

zw. z art. 3 ust 1 Dyrektywy Rady 93/13 w zw. z art. 3852 § 1 k.c.; art. 69 ust. 1 i 2

I CSK 1907/26

3

ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 58 § 1 k.c.; art. 3531 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c.;

art 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c.; art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w zw. z art. art

405 k.c. i art. 410 § 1 k.c.; art. 5 k.c. oraz naruszenie przepisów postępowania, to jest

art. 233 § 1 k.p.c.; art. 227 k.p.c. w zw. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z

art. 299 k.p.c.; art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227

k.p.c.

We wnioskach apelacji pozwany, między innymi, wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości albo uchylenie tego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odnosząc się do zarzutów apelacji Sąd odwoławczy, w szczególności,

stwierdził, że zawarta 6 sierpnia 2007 r. umowa kredytu hipotecznego nr […], co do

zasady mieściła się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego, stanowiąc jej

dopuszczalny prawem wariant (art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 Prawa bankowego).

Wbrew stanowisku prezentowanemu przez pozwany Bank, oczywistym było również

to, że przedmiotem spornej umowy był kredyt złotowy, a nie walutowy. Jak zważył

Sąd II instancji Sąd Okręgowy słusznie przyjął, że to wyłącznie Bank udzielający

kredytu był uprawniony do wiążącego powodów, kształtowania kursu waluty

denominacyjnej (CHF), według którego obliczana była wysokość jego zobowiązania.

W rezultacie nawet wysokość zobowiązania pozwanego wyrażonego w walucie

denominacji nie była znana, skoro sporna umowa przewidywała wypłatę kredytu w

walucie polskiej w kwocie nie wyższej niż 195.000 zł, a nie był znany kurs waluty

denominacji, stąd także wysokość kredytu w CHF mogła być niższa niż ustalona w

umowie kwota 88.087,82 CHF. Trafnie też Sąd Okręgowy uznał, że postanowienia

regulujące zasady wypłaty kredytu (przewalutowanie przy zastosowaniu

„obowiązującego w Banku w dniu dokonania wymiany kursu kupna/sprzedaży

walut”), należało ocenić jako niedozwolone (abuzywne) postanowienia umowne (art.

3851 k.c.). Ich treść nie pozwalała, bowiem, na ustalenie w sposób przejrzysty

jednoznaczny) mechanizmu wymiany waluty obcej (CHF) stosowanego do

przeliczeń (przewalutowania), tak aby powodowie mogli samodzielnie oszacować

wypływające dla nich konsekwencje ekonomiczne. W dalszej kolejności Sąd II

instancji stwierdził, że odnotowania wymagała ta okoliczność, że to właśnie

abuzywność (nieuczciwy charakter) spornych postanowień umownych (klauzul

waloryzacyjnych), które przewidywały konieczność „przewalutowania” środków (przy

zastosowaniu „obowiązującego w Banku w dniu dokonania wymiany kursu

I CSK 1907/26

4

kupna/sprzedaży walut”) w celu określenia wysokości świadczeń obu stron oraz

niemożność ich zastąpienia przez Sąd, przesądzała o upadku całej umowy ex lege i

ab initio. W relacji umownej przedsiębiorcy z konsumentem skutki takie wyznacza

treść przepisu art. 3851 k.c. Jak zauważył Sąd odwoławczy, skoro Sąd I instancji

weryfikował zgłoszone roszczenie pod kątem przepisów o ochronie konsumentów i

doszedł do przekonania, że zawarte w umowie stron sporne klauzule waloryzacyjne

są abuzywne, w efekcie zbędne było poszukiwanie nieważności umowy w oparciu o

inne podstawy prawne. Ostatecznie, zatem, zaskarżony wyrok, pomimo częściowo

błędnego uzasadnienia, odpowiadał prawu. Następnie Sąd Apelacyjny zważył, że

polskie prawo cywilne nie przewiduje możliwości zastępowania niedozwolonych

klauzul umownych innymi postanowieniami, a gdy sam kredytobiorca nie wyraził na

to zgody - na uzupełnienie umowy przepisem dyspozytywnym; ostatecznie apelacja

pozwanego, w której domagał się on zastosowania kursu średniego NBP na

podstawie art. 358 § 2 k.c., nie mogła odnieść oczekiwanego rezultatu. Nadmienić

należało również, że zastosowanie tego przepisu nie było możliwe także z tej

przyczyny, że umowy o tzw. kredyty denominowane i indeksowane są w istocie

umowami o kredyt złotowy (wypłacanymi i spłacanymi w walucie krajowej), do

którego - z oczywistych względów - przepis ten normujący sytuację, gdy dłużnik

spłaca w walucie polskiej zobowiązanie, które podlegające wykonaniu w walucie

obcej, nie może mieć zastosowania. Tak ukształtowany stosunek prawny nie

podlegał również sanowaniu w oparciu o zasady unormowane art. 65 k.c. oraz

uzupełnieniu w oparciu o zasady przewidziane w art. 56 k.c. Jak stwierdził Sąd

odwoławczy na zastosowanie przepisów dyspozytywnych w miejsce postanowień

abuzywnych, nie pozwalał także art. 3851 § 2 k.c., z którego wynika, że na skutek

uznania postanowień umownych za niedozwolone strony są związane umową w

pozostałym - nie zaś w uzupełnionym przez inne unormowania - zakresie. Inne

przepisy również nie przewidują takiego skutku. Przeciwnie, wynika z nich, że umowa

zawierająca niewiążący zapis umowny albo jest nieważna, bądź też funkcjonuje bez

tego postanowienia; także orzecznictwo TSUE wskazuje na to, że możliwość

uzupełnienia luki w umowie, powstałej na skutek abuzywności ma charakter

wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy służy to interesom konsumenta i

jednocześnie pozwala zachować prewencyjno-represyjny, względem przedsiębiorcy,

charakter mechanizmu niezwiązania konsumenta postanowieniami abuzywnymi. W

rezultacie, w ocenie Sądu odwoławczego, słusznie Sąd I instancji uznał, że

I CSK 1907/26

5

konsekwencją skorzystania przez powodów z mechanizmów ochrony konsumenckiej

przewidzianych w art. 3851 § 1 k.c., tj. prawa żądania „unieważnienia" umowy, jest

powstanie po ich stronie roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych w

związku z wykonywaniem takiego zobowiązania (art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.).

Oznaczało to, że powodowie mogli dochodzić zwrotu całości kwot, jakie uiścili w

związku z wykonywaniem bezskutecznej umowy. Sąd Apelacyjny nie uważał

również, aby uwzględnieniu żądania zapłaty sprzeciwiała się treść przepisu art. 5 k.c.

W jego ocenie Sąd Okręgowy nie naruszył także, wskazanych w apelacji, przepisów

art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c., zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie od

dnia 19 maja 2022 r., tj. daty, w której Bank ustosunkował się do wezwania do

zapłaty.

Ostatecznie wyrokiem z 22 stycznia 2026 r., Sąd Apelacyjny w Białymstoku,

w szczególności, oddalił apelację strony pozwanej (pkt I).

Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w

Białymstoku z 22 stycznia 2026 r. w całości, to jest w szczególności odnośnie do pkt.

I zaskarżonego orzeczenia, którym to Sąd II instancji oddalił apelację pozwanego.

Skargę tę oparł na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c.; art. 65 k.c. § 1 i § 2 k.c. wyszczególnionych

postanowieniach spornej umowy i odpowiedniego regulaminu w zw. z art. 65 k.c. w

zw. z art. 3851 k.c.; art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe; art. 3851 § 1 k.c. oraz

art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 3 ustawy

Prawo bankowe; art. 3851 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93; art.

358 § 1 i 2 k.c.; art. 56 k.c. w zw. z art. 41 Prawa wekslowego w zw. z art. 354 § 1 i

2 k.c.; art. 3851 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c., art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z

art. 2 Konstytucji RP oraz z art. 2 i art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej; art. 3851 § 1

k.c. w zw. z art. 1 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13; art. 3851 § 1 k.c.

w zw. z art. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 4 ustawy antyspreadowej; art. 410 § 1 i 2 k.c. w

zw. z art. 405 k.c., art. 411 pkt 1) k.c. i art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz w zw. z art. 7 ust.

1 Dyrektywy Rady 93/13; art. 5 k.c.; art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w zw. z art.

405 k.c. i art. 410 § 1 k.c.

Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.c.

skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi do rozpoznania, ze względu na sformułowane

„istotne zagadnienia prawne”, oraz z uwagi na potrzebę wykładni wyszczególnionych

przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, dokonanej

I CSK 1907/26

6

w odniesieniu do umów kredytowych we frankach szwajcarskich.

Odnośnie do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazane przez skarżącego

zagadnienia prawne sprowadzały się do następujących kwestii: (1) „Czy zgodnie z

art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe umowa o kredyt,

którego (i) wysokość i waluta wyrażone są w walucie obcej, (ii) uruchomienie oraz

wypłata kwoty kredytu następuje domyślnie w walucie obcej, chyba że kredytobiorca

złoży dyspozycję wypłaty w innej walucie, (iii) spłata rat kredytu następuje w walucie

obcej bezpośrednio z dedykowanego do spłaty rachunku bankowego prowadzonego

w walucie obcej, chyba że kredytobiorca nie zapewni na dedykowanym do spłaty w

walucie obcej rachunku kredytu środków w walucie obcej, która jest walutą kredytu

(iv) kwoty zabezpieczeń wyrażone są w walucie obcej, a jednocześnie (v) w

przypadku podjęcia przez kredytobiorcę decyzji o dokonaniu wypłaty kwoty kredytu

lub spłaty rat kredytu w walucie polskiej, kredytodawca dokonuje przeliczenia

(przewalutowania) wysokości wypłacanej kwoty kredytu lub wysokości raty kredytu z

waluty obcej na walutę polską, według odpowiednio kursu kupna lub kursu sprzedaży

danej waluty obcej obowiązującego według tabeli kursów ustalanych przez Bank -

jest umową kredytu walutowego wyrażonego w walucie obcej, do której nie stosuje

się przepisów szczególnych dotyczących umowy o kredyt denominowany lub

indeksowany do waluty innej niż waluta polska, o czym jedynie przyczynkowe

wzmiankował Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III CZP 25/22?” – jak zauważył

autor skargi Sąd Apelacyjny oceniając charakter prawny spornej umowy kredytu

odniósł się tylko i wyłącznie do kontrfaktycznego stwierdzenia, jakoby intencją strony

powodowej było zawarcie umowy o kredyt złotowy, przy czym z możliwości

dokonania wypłaty i spłaty zarówno w walucie krajowej, jak i w walucie kredytu,

wynikał inny charakter tej umowy niż w rzeczywistości. Wobec powyższego, w ocenie

skarżącego, nie ulegało wątpliwości, że rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia

prawnego ma dla niniejszej sprawy priorytetowe znaczenie, gdyż rozwiązanie

przedstawionego problemu doprowadzi do jednoznacznego określenia, jakie cechy

w istocie statuują umowę kredytu walutowego; (2) „Czy w razie przesądzenia przez

sąd powszechny nieważności umowy kredytowej zawartej pomiędzy konsumentem

w rozumieniu art. 221 k.c., a przedsiębiorcą w rozumieniu art. 431 k.c. - przepisy art.

405 i art. 410 k.c. należy interpretować w taki sposób, że stronom nieważnego

stosunku zobowiązaniowego przysługują tylko roszczenia o zwrot kwoty, o jaką w

I CSK 1907/26

7

wyniku wykonywania umowy kredytu wzbogaceniu uległa druga strona, ale w

granicach jej zubożenia, co oznacza, że w świetle art. 405 k.c. konsument nie może

domagać się zwrotu od Banku kwot rat kapitałowo - odsetkowych świadczonych w

wykonaniu umowy kredytu w wysokości odpowiadającej kwocie wypłaconego mu

kapitału kredytu a bank nie może domagać się zwrotu kapitału kredytu od

konsumenta w kwocie odpowiadającej wysokości rzeczywiście otrzymanych przez

Bank rat kapitałowo - odsetkowych od konsumenta?” – zdaniem skarżącego dla

prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest, w efekcie, rozstrzygnięcie, czy

dotychczasowe orzecznictwo, w tym orzecznictwo Sądu Najwyższego jest aktualne

i przepisy art. 405 i 410 k.c. powinny być wykładane w sposób zakładający powstanie

dwóch niezależnych od siebie roszczeń, czy też należy dokonać ich automatycznej

kompensaty.

Przywołane przez pozwanego okoliczności, wywody oraz wnioski ostatecznie

uzasadniały, w jego ocenie, potrzebę przyjęcie jego skargi kasacyjnej do

rozpoznania, przy czym analogiczny skutek, zdaniem skarżącego, odnosił się też do

powołanej przezeń przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Zdaniem skarżącego zachodziła, bowiem, potrzeba wykładni przepisów

prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, to jest: art. 3851 § 1 i

§ 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13 (a); art. 3851 § 1 k.c. oraz art. 3

ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13 (b); art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe (c), art. 410

§ 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c., albowiem budzą one nadal poważne wątpliwości

interpretacyjne i powodują rozbieżności w orzecznictwie w kontekście umów

kredytów frankowych. Celem wykazania tej przesłanki skarżący zaprezentował

rozbudowane uzasadnienie dotyczące wykładni powyższych przepisów w kontekście

okoliczności stanu faktycznego przedmiotowej sprawy z jednoczesnym

uwzględnieniem obowiązującego orzecznictwa sądowego, w tym Sądu

Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

I CSK 1907/26

8

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji

nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami

konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz.

53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący oparł na przesłankach

uregulowanych art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak

spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi

przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,

które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz

innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja

2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z dnia 11 stycznia 2002, III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z

dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,

że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony

przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo

I CSK 1907/26

9

niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności

w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych,

które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2008

r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja

2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).

Po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 r.,

C - 396/24, który został wydany w sprawie z powództwa przedsiębiorcy (banku)

przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej

umowy kredytowej, w orzecznictwie krajowym w sprawach z kolei z powództwa

konsumenta przeciwko przedsiębiorcy (bankowi) o zwrot świadczeń spełnionych w

wykonaniu nieważnej umowy kredytowej nadal zdecydowanie dominowała teoria

dwóch kondykcji. Dalsze judykaty Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

przemawiały za stosowaniem tej teorii w sporach wytoczonych przez konsumentów

przeciwko bankom (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2026 r. I CSK

303/26 i I CSK 357/26). Wprawdzie 10 września 2026 r. - na kanwie sprawy w takiej

konfiguracji podmiotowej - zapadł kolejny wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej (C-510/25), ale nie oznacza on wykluczenia stosowania teorii dwóch

kondykcji (por. też pkt 76-79 uzasadnienia tego wyroku).

W odniesieniu natomiast do podnoszonych we wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania pozostałych kwestii prawnych i wątpliwości

interpretacyjnych dotyczących tzw. kredytów frankowych, w tym klauzul

przeliczeniowych i ich skutków dla bytu prawnego tego rodzaju umów, należy

stwierdzić, że zostały już one wyjaśnione szczegółowo w orzecznictwie sądowym

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK

2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II

CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP

690/23, II CSKP 1996/22, II CSKP 2231/22 i II CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II

CSKP 617/23).

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

[PG]

[a.ł]

I CSK 1907/26

10

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.