Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości

Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego

w Radomiu z 1 lipca 2025 r., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o

jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o

jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne: Czy

przedłożenie sądowi na posiedzeniu, na którym nie miało jeszcze zapaść

orzeczenie kończące postępowanie w sprawie w pierwszej instancji projektu

(szkicu) podziału nieruchomości będącej przedmiotem zniesienia współwłasności,

który byłby zgodny z wymaganiami, które nakłada dyspozycja art. 211 k.c., w

szczególności nie powodowałby znacznego obniżenia wartości tej nieruchomości

I CSK 193/26

2

poprzez jej fizyczny podział, nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia dowodu z

opinii biegłego sądowego uprawnionego geodety, zgodnie z wnioskiem

pełnomocnika?

Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest również oczywiście uzasadniona,

gdyż Sądy obu instancji uznały za spóźniony wniosek uczestniczki o zniesienie

współwłasności nieruchomości przez wydzielenie budynku i gruntu wokół budynku

i przyznanie tej części na własność uczestniczki.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede

wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie

być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu.

Przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne tych wymagań nie

spełnia, gdyż nie ma ono charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje jego

szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym. Wskazuje na

to m.in. bezpośrednie odnoszenie się w ramach zagadnienia do sytuacji

uczestników oraz podejmowanych w sprawie czynności. Oznacza to, że znaczenie

tego zagadnienia nie wykracza poza niniejszą sprawę. W istocie skarżąca nie dąży

do rozstrzygnięcia abstrakcyjnych i uniwersalnych problemów prawnych, ale

weryfikacji trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto, skarżąca nie sporządziła w sposób prawidłowy uzasadnienia dla

pierwszej przesłanki kasacyjnej, gdyż nie przytoczyła argumentów wskazujących na

istnienie poważnych wątpliwości prawnych odnośnie do przedstawionego

zagadnienia, adekwatnych poglądów orzecznictwa i doktryny, możliwych

rozbieżnych interpretacji prawnych i racji jurydycznych stojących za każdą z nich.

Uzasadnienie wniosku dotyczy w istocie aspektów nieobjętych treścią

sformułowanego zagadnienia, w szczególności przesłanek wyboru sposobu

I CSK 193/26

3

zniesienia współwłasności (s. 16-19 skargi) i zasad koncentracji materiału

dowodowego (s. 22-24 skargi). Natomiast istotą sformułowanego zagadnienia jest

istnienie w określonej sytuacji procesowej obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii

biegłego.

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią

orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste

naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby

dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania

prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.

Skarżąca powinna wykazać kwalifikowaną postać naruszenia konkretnych

przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność

łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi.

Skarżąca nie wykazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Po pierwsze,

uczestniczka nie wskazała, jaki konkretnie przepis bądź przepisy zostały jej

zdaniem naruszone w stopniu kwalifikowanym, przemawiającym za oczywistą

zasadnością skargi (s. 15-21 skargi). Taka konstrukcja wniosku wyklucza przyjęcie,

że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Po drugie, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania

w znacznej mierze odnosi się do oceny materiału dowodowego i poczynionych

ustaleń faktycznych. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c.,

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany dokonanymi przez sądy meriti

ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art.

39813 § 2 k.p.c.). Zawarty w art. 3983 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na

zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu

Najwyższego ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia, oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na

wadliwość wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub

niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów również we wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania. Natomiast ocena przesłanek z art. 211 k.c.,

I CSK 193/26

4

wyłączających podział fizyczny nieruchomości, jest ściśle powiązana ze sferą

ustaleń faktycznych. W szczególności podważenie stanowiska Sądów meriti, że taki

podział prowadziłby do znacznego zmniejszenia wartości nieruchomości nie jest

możliwe bez weryfikacji ustaleń faktycznych, co w postępowaniu kasacyjnym jest

wykluczone.

Według Sądu Najwyższego nie ma także innych przyczyn uzasadniających

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności

postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13

§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Marcin Łochowski

(D.Z.)

[SOP]