Sygnatura akt: I CSK 1966/25
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj: Postanowienie
Data orzeczenia: 9 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie: Zasądzono
W serwisie od: 3 listopada 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Skarga banku w sporze o kredyt we frankach nie została przyjęta przez Sąd Najwyższy

Spór

Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 grudnia 2023 r. w sporze z kredytobiorcami E. W. i M. W. o ustalenie i zapłatę dotyczące dewizowego kredytu mieszkaniowego z 2008 r.

Ustalenia sądu

Sądy orzekające uznały umowę za nieważną wskutek abuzywności jej postanowień. Bank twierdził, że była to umowa walutowa bez mechanizmu denominacji, a nie kredyt denominowany.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku i zasądził od banku na rzecz każdego z powodów po 1350 zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Dlaczego

Zagadnienia podniesione w skardze zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE, a zarzuty oczywistej zasadności skargi nie zostały uznane za trafne. Sąd Apelacyjny w sposób przekonujący wykazał, że umowa dotyczyła kredytu denominowanego.

Dla firm

Klauzula kursowa dająca bankowi swobodę ustalania kursu waluty jest niedozwolona, a nie można jej zastąpić innym sposobem określenia kursu wynikającym z przepisów lub zwyczajów. Gdy bez takiego postanowienia umowa nie może wiązać, nie wiąże także w pozostałym zakresie.

Więcej o sprawie

Bank twierdził, że umowa z 26 lutego 2008 r. była czysto walutowa, a wypłatę i spłatę w złotych wybrał kredytobiorca. Sąd Najwyższy uznał, że te twierdzenia nie zasługują na uwzględnienie.

sporna umowa nie dotyczyła kredytu walutowego, lecz kredytu denominowanego w walucie obcej w postaci CHF.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Rozstrzygnięcie: Zasądzono
Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura: I CSK 1966/25

Treść orzeczenia około 20 minut czytania

I CSK 1966/25

POSTANOWIENIE

9 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Krzysztof Wesołowski

na posiedzeniu niejawnym 9 stycznia 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa E. W. i M. W.

przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.

o ustalenie i zapłatę, ewentualnie o ustalenie i zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Bank spółka akcyjna w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

z 14 grudnia 2023 r., I ACa 1534/22,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów

tytułem kosztów postępowania kasacyjnego po 1350 zł (tysiąc

trzysta pięćdziesiąt) złotych z odsetkami ustawowymi za

opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia

postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.

I CSK 1966/25

Uzasadnienie

W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Bank S.A. w W. od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 grudnia 2023 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie

i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych

funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć

rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej

funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której

rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,

skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na

przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały

spełnione.

Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego

wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale

także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego

sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych

ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01).

Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju

I CSK 1966/25

jurysprudencji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2023 r., I CSK

4691/22).

Natomiast uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako

przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną

postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub

procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania.

Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od podstaw

kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa

(procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do

stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego skarga powinna

zostać przyjęta do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego

z 8 października 2025 r., I CSK 292/25).

Według skarżącego oczywista zasadność skargi kasacyjnej, przejawiała się

(1) błędnym zastosowaniu przez Sąd I instancji dyspozycji art. 3531 k.c.

oraz art. 69 ust. 1 i 2 pr. bank w zw. z art. 58 § 1 k.c. przez ich błędne

zastosowanie, w ten sposób, że Sąd drugiej instancji przyjął, iż umowa kredytu -

przed ewentualną eliminacją jej postanowień uznanych za abuzywne - jest

sprzeczna z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa;

(2) błędnym ustaleniu przez Sądy orzekające w sprawie, że umowa

o dewizowy kredyt mieszkaniowy / inwestorski nr […] z 26 lutego 2008 r. łącząca

powoda i pozwanego jest nieważna, podczas gdy powództwo o stwierdzenie

nieważności umowy kredytu - na skutek innych przesłanek niż bezwzględna

nieważność w związku z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa - winno

zostać oddalone z uwagi na fakt, iż żądanie oparte o dyspozycję przepisu art. 189

k.p.c. w zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c. winno być nakierowane na to, aby sąd dokonał

wiążącego strony ustalenia istnienia/nieistnienia stosunku prawnego, prawa, a nie

stwierdzenia nieważności całej umowy (stwierdzenie nieważności umowy nie

I CSK 1966/25

mieści się w ramach dyspozycji art. 189 k.p.c.) - vide wytyczne zawarte w wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2022 roku, sygn. akt II CSKP 364/22 oraz w

uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2020 roku, sygn. akt III CZP 87/19,

które to naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik

postępowania, albowiem Sąd orzekał w sprawie ponad żądanie pozwu;

(3) ustaleniu przez Sąd Apelacyjny, że umowa o dewizowy kredyt

mieszkaniowy / inwestorski nr […] z 26 lutego 2008 r. łącząca powoda i pozwanego

jest umową kredytu denominowanego, pomimo że zarówno jej treść (w

szczególności art. 3.01. ust. 1, art. 3.07. ust. 3, art. 3.09. ust. 3), jak i zgodny zamiar

jej stron i cel umowy wskazują, że był to kredyt walutowy, który miał być wypłacony

i spłacany w walucie obcej (CHF), a umowa nie zawierała mechanizmu

denominacji. Jedynie na skutek decyzji kredytobiorcy kredyt został wypłacony i był

spłacany w PLN (ponieważ to kredytobiorca wskazał w art. 3.07. ust. 2 umowy

kredytu rachunek bankowy w PLN do wypłaty kredytu i to kredytobiorca spłacał

kredyt z rachunku bankowego w PLN, który wskazał wart. 1.01. ust. 8 Umowy

kredytu) - Umowa w swoim pierwotnym brzmieniu była Umową czysto walutową

umożliwiającą wypłatę i spłatę kwoty kredytu w walucie CHF;

(4) przyjęciu przez Sąd Apelacyjny, że jest możliwe zastosowanie art.

3851 § 1 k.c. i sankcji z art. 58 § 2 k.c. do całych jednostek redakcyjnych umowy

kredytu dotyczących wypłaty i spłaty kredytu w PLN z pominięciem zastosowania

art. 3851 § 1 k.c. i sankcji z art. 58 § 2 k.c. do odrębnych postanowień umownych

wprowadzających alternatywny mechanizm wypłaty i spłaty kredytu, a jednocześnie

niezawierających żadnych mechanizmów waloryzacji czy też denominacji;

(5) zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny art. 3851 § 1 k.c. i sankcji z art.

58 § 2 k.c. do umowy kredytu stricte walutowego (dewizowego) niezawierającego

żadnych mechanizmów waloryzacji czy też denominacji, a dodatkowo z całkowitym

pominięciem wyłącznie fakultatywnego charakteru postanowień dotyczących

wypłaty i spłaty kredytu w PLN, które w toku postępowania zostały uznane za

abuzywne - vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2020 r., III CSK

99/18, wydany w sprawie, w której przedmiotem oceny była umowa kredytowa

tożsama co do treści, z umową kredytu występującą w sprawie, oceniona przez

I CSK 1966/25

Sąd Najwyższy jako typowa umowa o kredyt walutowy i nie zawierająca

postanowień niedozwolonych;

(6) fakcie, że Sądy orzekające w sprawie błędnie ustaliły nieważność

umowy kredytu wskutek abuzywności postanowień umownych w sytuacji, gdy

w przypadku uznania spornych postanowień za abuzywne:

w konkretnym przypadku umowa może być nadal wykonywana na podstawie

jej pozostałych postanowień niedotkniętych abuzywnością - stanowiących

pierwotne postanowienia umowy kredytu i nie wpływających w żadnej mierze na

charakter spornej umowy, jak i sposób jej realizacji na podstawie pierwotnych

postanowień umowy, które istniały już w chwili jej zawierania;

ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, że fakultatywne postanowienia

umowne winny być zastąpione niezależnym od banku kursem waluty, czy też

przepisem dyspozytywnym normy art. 358 § 2 k.c., podczas gdy postanowienia

spornej umowy kredytu umożliwiające pozwanemu ustalenie tabel kursów kupna

i sprzedaży walut na zasadach rynkowych w ramach uprawnień wynikających

z przepisów Prawa bankowego przyznających bankowi autonomię w zakresie

określania kursów walut stosowanych przezeń w rozliczeniach z klientami nie mogą

zostać uznane za abuzywne, gdyż Strony wyraziły w art. 8.03. ust. 2 umowy

zgodną wolę utrzymania umowy w mocy nawet w przypadku uznania

któregokolwiek postanowienia za nieważne, a nadto stanowi to bezpodstawne

nadmierne ograniczenie swobody działalności gospodarczej banku, albowiem

zasady ustalania kursów walut przez pozwanego są zgodne z rekomendacjami

KNF dotyczącymi dobrych praktyk ostrożnego i stabilnego zarządzania bankami,

a nadto zasady ustalania kursu średniego przez Narodowy Bank Polski są

analogiczne do zasad ustalania kursów przez pozwanego, co prowadziłoby do

uznania, iż postanowienia regulujące zasady ustalania kursu średniego NBP

również są abuzywne (naruszenie art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 23a ustawy

z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 5 ust.

2 pkt. 7, art. 111 ust. 1 pkt 4, art. 137 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia

1997 roku - Prawo bankowe w zw. z § 2 ust. 2 Uchwały Zarządu Narodowego

Banku Polskiego z dnia 23 września 2002 roku w sprawie sposobu wyliczania

I CSK 1966/25

i ogłaszania bieżących kursów walut obcych w zw. z art. 20 oraz 22 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku);

(7) fakcie, iż Sądy orzekające w sprawie błędnie ustaliły nieważność

umowy kredytu wskutek abuzywności postanowień umownych i braku możliwości

zastąpienia niedozwolonych postanowień obiektywnym (niezależnym od banku)

kursem waluty, czy też przepisem dyspozytywnym art. 358 § 2 k.c., podczas gdy

postanowienia spornej umowy kredytu umożliwiające pozwanemu ustalenie tabel

kursów kupna i sprzedaży walut na zasadach rynkowych w ramach uprawnień

wynikających z przepisów Prawa bankowego przyznających bankowi autonomię

w zakresie określania kursów walut stosowanych przezeń w rozliczeniach

z klientami nie mogą zostać uznane za abuzywne, gdyż strony wyraziły w art. 8.03.

ust. 3 umowy zgodną wolę utrzymania umowy w mocy nawet w przypadku uznania