SN nie przyjął skargi banku w sporze o kredyt w CHF, bank zapłaci klientom 2700 zł

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Gdańsku z 21 lutego 2025 r. pozwany Bank spółka akcyjna w W. wniósł o

przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

I CSK 1977/25

2

Jego zdaniem w sprawie występuje następujące istotne zagadnienie prawne:

Czy umowę kredytu powiązanego z walutą obcą, w której postanowienia

dotyczące zastosowania przeliczeń walutowych (stosowania kursów wymiany

i bankowej tabeli kursów walut) mają charakter fakultatywny, a umowa przewiduje

jako zasadę spłatę kredytu bezpośrednio w walucie kredytu (CHF) oraz daje

kredytobiorcy możliwość wypłaty kredytu bezpośrednio w walucie kredytu,

to czy umowę tego rodzaju kwalifikować należy jako umowę kredytu walutowego,

czy też kredytu denominowanego?

Powodowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o odmowę przyjęcia

jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje

się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które

cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi

prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;

z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).

Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie

dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter.

Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla

rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi

oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem

faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w związku z podstawą prawną

zaskarżonego wyroku (zob. np. postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK

53/13).

I CSK 1977/25

3

Zagadnienie takie musi zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego

rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się

z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest także powołanie argumentów, które

prowadzą do rozbieżnych ocen przedstawionego problemu i zaprezentowanie

możliwych kierunków interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca

2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r.,

V CSK 289/21; z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK

1253/23; z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK

2718/23).

Przedstawione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wątpliwości nie spełniają powyższych wymagań. W orzecznictwie Sądu Najwyższe

- co do kwestii kwalifikacji umowy o kredyt przyjmuje się, że można wyróżnić trzy

rodzaje kredytów: indeksowany, denominowany i walutowy. W kredycie

indeksowanym kwota kredytu jest wyrażona w złotych, w tej walucie jest

wypłacana, ale w momencie wypłaty ulega ona przeliczeniu na walutę obcą

(np. CHF), po kursie kupna tej waluty ustalonym w tabeli kursów walut obcych

kredytującego banku, stanowiąc tak zwane saldo kredytu do spłaty przez

kredytobiorcę, na zasadach określonych w umowie. W kredycie denominowanym

kwota kredytu jest od początku wyrażona w walucie obcej, jednakże zgodnie

z celem umowy i porozumieniem obu stron, zostaje wypłacona kredytobiorcy

w złotych po przeliczeniu kwoty kredytu wyrażonej w walucie obcej na złote

po kursie kupna tej waluty ustalonym w tabeli kursów walut obcych kredytującego

banku. W obu omówionych przypadkach kredytobiorca spłaca raty kredytu

w złotych po przeliczeniu rat wyrażonych w walucie obcej na złote po kursie

sprzedaży tej waluty ustalonym w tabeli kursów walut obcych kredytującego banku.

W przypadku kredytu walutowego, kwota kredytu jest wyrażona w walucie obcej,

w tej walucie zostaje wypłacona kredytobiorcy i w tej walucie spłaca on

poszczególne raty kredytu; transfery występują zatem wyłącznie w walucie obcej.

W tym ostatnim przypadku kredytobiorca może żądać od kredytodawcy wypłaty

kredytu w walucie obcej, a w pozostałych wypadkach wyłącznie waluty krajowej

(zob. wyrok SN z 30 września 2020 r., I CSK 556/18).

I CSK 1977/25

4

O kredycie walutowym można mówić jedynie wówczas, gdy umowa

jednoznacznie ustala kwotę kredytu udzielonego i faktycznie wypłaconego

kredytobiorcy wyłącznie w walucie obcej i przewiduje spłatę rat wyłącznie w walucie

udzielonego kredytu. W innych przypadkach, umowa wprowadzająca mechanizm

przeliczenia czy to kwoty udzielonego kredytu czy to rat kredytu z waluty obcej na

złote polskie lub odwrotnie, nie stanowi umowy kredytu walutowego w opisanym

wyżej rozumieniu, w związku z czym nie sposób przyjąć, że wolą stron w tej

sprawie było zawarcie tego rodzaju umowy (zob. np. wyrok SN z 20 maja 2022 r.,

II CSKP 713/22, i postanowienie SN z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1109/23).

Treść spornej umowy i stanowiący ich integralna część regulamin nie

pozwalają na zakwalifikowanie jej jako umowy kredytu walutowego

w przedstawionym wyżej rozumieniu. Była to natomiast umowa mieszana,

zawierające elementy kredytu walutowego i kredytu denominowanego w walucie

obcej (CHF), co oznacza, że zawierały postanowienia dotyczące klauzul

przeliczeniowych, które podlegały ocenie przez pryzmat przepisów dyrektywy Rady

93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach

konsumenckich i ugruntowanej już w tej materii ich wykładni dokonanej przez

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. wyrok SN z 6 września 2024 r.,

II CSKP 690/23).

Zauważyć należy także, że według ustaleń Sądu meriti kredyt został

wypłacony w złotych co było zgodne z intencją stron, gdyż zamiarem powodów było

otrzymanie kredytu w PLN na sfinansowanie budowy nieruchomości w Polsce.

Oznacza to, że przedstawiona przez skarżącego wątpliwość dotycząca

charakteru umowy kredytu, w której zastrzeżono na rzecz kredytobiorcy możliwość

wypłaty i spłaty w walucie kredytu, nie ma znaczenia dla rozpoznania

przedmiotowej sprawy jako sformułowana w oderwaniu od ustaleń faktycznych,

którymi Sąd Najwyższy jest związany w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3

k.p.c.).

Ponadto w wyroku z 21 września 2023 r., C-139/22, AM i PM przeciwko

mBank S.A., ECLI:EU:C:2023:692, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

wyjaśnił, że włączenie do umowy zawartej z konsumentem dwóch alternatywnych

I CSK 1977/25

5

warunków dotyczących wykonania tego samego obowiązku ciążącego

na konsumencie, z których jeden jest nieuczciwy, a drugi zgodny z prawem,

pozwala przedsiębiorcy na spekulowanie, że przez brak informacji, nieuwagę lub

niezrozumienie konsument wykona zobowiązanie zgodnie z warunkiem, który

powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla

konsumenta. W konsekwencji postanowienie umowne regulujące sposób

wykonania umowy, które należy zakwalifikować jako nieuczciwe, nie traci tego

charakteru z tego powodu, że umowa przewiduje możliwość jej wykonania w inny

(uczciwy) sposób. Stanowisko to, zostało podzielone w orzecznictwie Sądu

Najwyższego (zob. np. wyroki SN z 25 października 2023 r., II CSKP 810/23;

z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22; z 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22,

i z 6 czerwca 2025 r., II CSKP 570/23).

W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd

Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1

k.p.c.).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1

k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych. Suma zwrotu kosztów została rozdzielona

na powodów w częściach równych zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego

z 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23 (OSNC 2024, nr 6, poz. 57).

Maciej Kowalski

(a.z.)

[a.ł]