Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi w sporze o nieruchomość z gminą

Powód P.C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Białymstoku z 28 maja 2025 r., w sprawie przeciwko Gminie Miastu A. o wydanie

nieruchomości i zapłatę.

Pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz

o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

I CSK 201/26

2

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową

i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem

zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie

obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności

i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi

Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały

składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001,

nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona

interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu

Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego

2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została

jednak spełniona.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu

na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane

w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi

kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN: z dnia 10 maja

2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01,

I CSK 201/26

3

OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16; z 15 czerwca

2016 r., V CSK 4/16).

Istotnych zagadnień prawnych skarżący upatrywał w konieczności

rozstrzygnięcia: czy uprawomocnienie się wyroku uzgadniającego treść księgi

wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, bądź też innego orzeczenia, na mocy

którego dochodzi do formalnego stwierdzenia przysługiwania prawa własności

danemu podmiotowi może zostać uznane za chwilę, w której nastąpił „zwrot rzeczy”

w rozumieniu art. 229 §1 k.c. bez względu na okoliczności faktyczne mające

miejsce już po uprawomocnieniu się wyroku uzgadniającego treść księgi wieczystej

z rzeczywistym stanem prawnym, bądź też innego orzeczenia wskazujące na brak

woli dotychczasowego posiadacza w wyzbyciu się władztwa nad nieruchomością?

Pytanie przedstawione przez skarżącego jest ściśle podporządkowane

specyfice niniejszej sprawy, konkretnemu stanowi faktycznemu jak również odnosi

się do sposobu oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd

odwoławczy. Pytanie tak zostało skonstruowane, aby zakwestionować ocenę

prawną i faktyczną przyjętą przez sąd drugiej instancji, a nie w celu wyjaśnienia

wątpliwości. Analiza uzasadnienia skargi wskazuje, że skarżący wykorzystuje

formułę „istotnego zagadnienia prawnego” przede wszystkim do zakwestionowania

subsumcji dokonanej przez sąd odwoławczy. Wniosek skarżącego nie zawiera

ponadto pogłębionej argumentacji prawnej, która wskazywałaby na rzeczywistą

potrzebę wypowiedzi Sądu Najwyższego. Ogranicza się do polemiki

z rozstrzygnięciem sądu drugiej instancji oraz prezentacji własnego stanowiska.

Sądy obu instancji prawidłowo przyjęły, że pozwana nie jest w posiadaniu rzeczy-

nieruchomości powoda. Pozwana nie odmawiała powodowi wydania spornej

nieruchomości, co więcej powód pozostawał w posiadaniu nieruchomości (był jej

dzierżawcą) i nie było to przez pozwaną kwestionowane.

W sprawie nie zachodzi także nieważność

postępowania,

którą Sąd

Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach

zaskarżenia -

z urzędu

(art. 39813 § 1 k.p.c.).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji, a o kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 102 k.p.c.

I CSK 201/26

4

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]