Sąd Najwyższy odrzucił skargę o dział spadku, bo żądała zmiany postanowienia, a nie uchylenia

Wnioskodawczyni M.J. wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego w Bielsku-Białej z 22 stycznia 2026 r., wydanego w sprawie o dział

spadku i zniesienie współwłasności.

Skarżąca sformułowała wniosek o częściową zmianę zaskarżonego

postanowienia w sposób wskazany we wniosku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należą: 1) oznaczenie

orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone

I CSK 2106/26

2

w całości czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz

3) wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984 § 1 k.p.c.). Brak lub nieprecyzyjne

sformułowanie któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej

skutkuje odrzuceniem środka zaskarżenia a limine, bez wezwania do uzupełnienia

braków (zob. np. postanowienia SN z 16 grudnia 2025 r., I CSK 3456/24; z 3 lutego

2026 r., I CSK 3112/25; z 14 maja 2026 r., I CSK 2768/24; z 11 czerwca 2026 r.,

II NSK 39/24 oraz z 14 lipca 2026 r., I CSK 1478/26)

Skargę kasacyjną charakteryzuje bowiem wysoki stopień sformalizowania,

wynikający z ograniczonej kognicji Sądu Najwyższego (art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art.

39813 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy jest bowiem wyłącznie sądem prawa, nie sądem

faktu, zaś jego orzeczenia wydane na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej

odnoszą się tylko do prawomocnych orzeczeń, które muszą uprzednio zostac

usunięte z systemu, innymi słowy uchylone. Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji

do merytorycznej zmiany zaskarżonych judykatów bez uprzedniego ich uchylenia.

Dlatego też ustawodawca uczynił wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę

elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej. Z tej właśnie przyczyny skarga

wnioskodawczyni, jako zawierająca wniosek nieprzewidziany w polskim prawie

postepowania cywilnego, podlegała odrzuceniu (zob. np. postanowienia SN z 26

września 2022 r., I CSK 1563/22; z 17 listopada 2022 r., I CSK 1451/22; z 23 maja

2024 r., I CSK 671/23; z 19 listopada 2024 r., II CSKP 1950/22 oraz z 26 czerwca

2026 r., I CSK 634/26).

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2

k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś

na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

[r.g.]