Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 2117/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
14 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
52 807 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Bank chciał zatrzymać należności do zwrotu 170 tys. zł, SN odmówił przyjęcia skargi w sprawie kredytu frankowego

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Powód K. P. domagał się od banku R. AG zapłaty 52 807,38 zł oraz 22 626,28 CHF w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego z 21 maja 2008 r. Pozwany podnosił zarzut przedawnienia i zarzut zatrzymania.

Ustalenia sądu

Sąd Okręgowy w Płocku ustalił, że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy kredytu, a postanowienia dotyczące kursu waluty w regulaminie uznał za abuzywne. Sąd Apelacyjny w Łodzi podzielił te ustalenia i uznał zarzuty banku za niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku i zasądził od pozwanego na rzecz powoda 5417 zł kosztów postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienia dotyczące kredytów frankowych zostały już szczegółowo wyjaśnione w orzecznictwie, a przepisy o abuzywności wyłączają stosowanie ogólnych reguł dotyczących naruszenia natury stosunku prawnego.

Dla firm

Skarga kasacyjna w sprawie kredytu frankowego nie zostanie przyjęta, jeśli powtarza zagadnienia, które orzecznictwo Sądu Najwyższego już wyjaśniło. Przedsiębiorca musi wykazać nowe zagadnienie prawne albo wyraźne rozbieżności w orzecznictwie.

Więcej o sprawie

Bank żądał, by do czasu zaoferowania zwrotu 170 tys. zł nie wypłacać powodowi zasądzonych kwot, ale sąd apelacyjny uznał zarzut zatrzymania za nieskuteczny. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej banku.

W odniesieniu do podnoszonych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestii prawnych i wątpliwości interpretacyjnych dotyczących tzw. kredytów frankowych należy stwierdzić, że zostały już one wyjaśnione szczegółowo w orzecznictwie sądowym

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
52 807 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 2117/25

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

I CSK 2117/25

POSTANOWIENIE

14 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Władysław Pawlak

na posiedzeniu niejawnym 14 stycznia 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa K. P.

przeciwko R. AG (S.A.) w W. Oddział w Polsce

o ustalenie i zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej R. AG (S.A.) w W. Oddział w Polsce

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi

z 18 lutego 2025 r., I ACa 2056/23,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5417

(pięć tysięcy czterysta siedemnaście) zł, z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia

doręczenia pozwanemu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,

tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Pozwem skierowanym przeciwko R. AG z siedzibą w W. Oddział w Polsce

(taki sposób oznaczenia pozwanego wynika z art. 19 pkt 1 w zw. z art. 14 i art. 17

ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców

zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej), powód – K. P. wniósł o zasądzenie od pozwanego na

jego rzecz kwoty 52.807,38 zł oraz 22.626,28 CHF wraz z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie liczonymi od dnia 14 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty w związku z

I CSK 2117/25

2

nieważnością zawartej przez strony umowy kredytu nr […] z dnia 21 maja 2008 r. i

pobraniem przez pozwany Bank świadczeń nienależnych w okresie od 06 czerwca

2008 r. do 06 czerwca 2022 r. Ponadto, powód wniósł o ustalenie nieistnienia

pomiędzy stronami stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu nr […] z

dnia 21 maja 2008 r. Powód wystosował także roszczenie ewentualne w przypadku

uznania związania stron umową w kształcie pozbawionym zapisów abuzywnych,

wnosząc o: zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 18.299,70 zł oraz

22.626,28 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 14

sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty w związku z pobraniem środków tytułem spłaty

kredytu w zawyżonej wysokości w okresie od 04 lipca 2008 roku do 06 czerwca

2022 r. Roszczenie powoda związane było z zawartą z poprzednikiem prawnym

pozwanego (E. S.A.) dnia 21 maja 2008 r. umową o kredyt hipoteczny dla osób

fizycznych nr […], który został udzielony w złotych, będąc waloryzowanym kursem

CHF, celem zakupu przez powoda mieszkania na rynku wtórnym (spółdzielcze

własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w Ż. przy ul. S. […]).

W odpowiedzi na pozew pozwany R. AG w W. prowadzący działalność

gospodarczą w Polsce za pośrednictwem R. AG (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce

z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Ponadto, pozwany

podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda, a na wypadek uwzględniania

przez Sąd żądania pieniężnego strony powodowej (związanego z ustaleniem

nieważności umowy kredytu), na zasadzie przepisu art. 496 k.c. w zw. z art. 497

k.c. podniósł zarzut zatrzymania.

Wyrokiem z 27 marca 2023 r., Sąd Okręgowy w Płocku, w szczególności,

ustalił, iż nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy o kredyt hipoteczny nr

[…] zawartej 21 maja 2008 roku pomiędzy K. P., a E. S.A. Spółką Akcyjną Oddział

w Polsce z siedzibą w W. (poprzednikiem prawnym pozwanego R. AG w W.

prowadzącego działalność gospodarczą w Polsce za pośrednictwem R. AG (Spółka

Akcyjna) Oddział w Polsce z siedzibą w W. (pkt I); zasądził od pozwanego R. AG w

W. prowadzącego działalność gospodarczą w Polsce za pośrednictwem R. AG

(Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce z siedzibą w W. na rzecz powoda K. P. kwotę

52.807,38 zł oraz kwotę 22.626,28 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za

opóźnienie naliczanymi od dnia 14 marca 2023 roku do dnia zapłaty (pkt II); oddalił

I CSK 2117/25

3

powództwo w pozostałym zakresie (pkt III).

Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Płocku apelację wniosła strona

pozwana zaskarżając wyrok w punktach I, II oraz IV, podnosząc wyszczególnione

w treści apelacji zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz zarzuty

naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3851 § 1 k.c.; art. 3852 k.c.; art.

358 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 3851 § 2 k.c.; art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 69 Prawa

bankowego; art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. Pozwany we wnioskach apelacji

wniósł między innymi o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie

powództwa w całości; ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez:

dodanie następującego postanowienia: „z tym zastrzeżeniem, że pozwanemu R.

AG z siedzibą w W. prowadzącemu działalność w Polsce poprzez R. AG S.A.

Oddział w Polsce przysługuje uprawnienie do zatrzymania zasądzonych na rzecz

strony powodowej należności do czasu, aż strona powodowa zaoferuje pozwanemu

zwrot otrzymanego na podstawie umowy nr […] świadczenia w kwocie 170.000

PLN albo zabezpieczy roszczenie o zwrot tej kwoty" i oddalenie powództwa w

zakresie roszczenia o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w całości.

Powód wniósł o oddalenie apelacji.

Rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny w Łodzi uznał, że apelacja pozwanego

jest bezzasadna. Odnośnie do wyszczególnionych w apelacji zarzutów Sąd II

instancji, między innymi, stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego w

znacznej części są tożsame z zarzutami powoływanymi przez Bank w innych

sprawach z jego udziałem i były już przedmiotem rozważań tego Sądu, w składzie

rozpoznającym apelację (sprawy o sygn. I ACa 1281/23,1 ACa 1596/21), a

przedstawione tam motywy rozstrzygnięcia pozostają, w ocenie Sądu

odwoławczego, aktualne także w niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny w Łodzi w

całości podzielił rozważania Sądu Okręgowego w przedmiocie stwierdzonej

abuzywności postanowienia § 7 punkt 4, § 9 pkt 2 a także § 13 pkt 7 Regulaminu

kredytu hipotecznego udzielanego przez E. S.A, stanowiących integralną część

umowy kredytu na podstawie jej § 1 ust. 2, a przywołane w tej materii zarzuty

naruszenia prawa materialnego tj. art. 3851 § 1 k.c., art. 3852 k.c., art. 358 § 1 i 2

k.c. w związku z art. 3851 § 2k.c. i art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 69 Prawa

bankowego uznał za niezasadne. Następnie Sąd II instancji przyznał rację Sądowi

I CSK 2117/25

4

Okręgowemu, który przyjął, że sporne klauzule indeksacyjne określają główne

świadczenia stron, co wobec braku ich jednoznaczności nie wyklucza ich dalszego

badania w kontekście przesłanek art. 3851 § 1 k.c. Chybiony był także zarzut

błędnej wykładni art. 385 1 § 1 k.c. w zakresie pozostałych przesłanek jego

stosowania. Niewątpliwie, bowiem, postanowienia zawarte w § 7 punkt 4 oraz § 9

pkt 2, a także § 13 pkt 7 Regulaminu , kształtują prawa i obowiązki kredytobiorcy w

sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, bowiem

pozwany zastrzegł sobie prawo do jednostronnego regulowania wysokości salda

kredytu w walucie indeksacji, a następnie rat kredytu waloryzowanego kursem

franka szwajcarskiego (a także wcześniejszej spłaty całości kredytu) poprzez

wyznaczanie w tabeli kursowej kursu sprzedaży franka szwajcarskiego, nie

wskazując w umowie kryteriów czy przesłanek ustalania kursu. Tym samym Bank

miał pełną kontrolę nad wysokością rat spłacanych przez powoda i ustalaniem

różnicy pomiędzy ceną kupna i sprzedaży waluty (tzw. spread walutowy), która

stanowiła jego zysk w relacji z konsumentem. W analizowanych postanowieniach

umownych brak było oparcia zasad ustalania kursów na obiektywnych i

przejrzystych kryteriach. Zamierzonych skutków procesowych nie mogła także

wywołać próba wywodzenia w ramach zarzutu naruszenia art. 65 k.c. i art. 69

Prawa bankowego, że dopuszczalność samej indeksacji kwoty kredytu przemawia

za bezskutecznością jedynie części kwestionowanych warunków umowy tj.

wyłącznie postanowień odsyłających do Tabel kursowych banku, przy

jednoczesnym utrzymaniu samego mechanizmu waloryzacji i próbach wyłożenia

tych postanowień umowy z odwołaniem do art. 65 § 1 i 2 k.c. Nietrafne pozostawały

także argumenty dotyczące postulowanego przez pozwanego uzupełnienia umowy.

Należało wykluczyć możliwość uzupełnienia luk powstałych w umowie wyłącznie na

podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, iż skutki

wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki

wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią

przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku,

gdy strony umowy wyrażą na to zgodę. Tym samym brak było podstaw do

uzupełnienia umowy z odwołaniem do przepisu o charakterze ogólnym tj. art. 56

k.c. czy art. 354 § 1 k.c.; brak było także podstaw dla "naprawiania” nieuczciwych

I CSK 2117/25

5

postanowień umownych wyłącznie na podstawie art. 65 k.c., w celu złagodzenia ich

nieuczciwego charakteru, nawet przy zgodnej w tym zakresie woli obu stron

kontraktu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy ostatecznie trafnie uznał

za nieskuteczny podniesiony przez pozwanego ewentualny zarzuty zatrzymania.

Sąd II instancji zgodził się z apelującym jedynie co do tego, że wprowadzenie do

umowy kredytu klauzuli indeksacyjnej nie naruszało zasady nominalizmu i zasady

swobody umów z art. 3531 k.c., jeżeli pozwala na określenie koniecznych

przedmiotowo postanowień umowy kredytowej z art. 69 ustawy Prawo bankowe.

Ostatecznie wyrokiem z 18 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił

apelacje pozwanego.

Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 18

lutego 2025 r. w całości. Skargę kasacyjną od tego wyroku pozwany oparł na

podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3531 k.c. w zw. z art.

58 § 1 k.c.; art. 3851 § 4 k.c. w zw. z art. 3851 § 2 k.c.

We wnioskach skargi, pozwany, na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art.

3989 § 1 pkt. 1 oraz 2 k.p.c., wniósł o jej przyjęcie do rozpoznania. Odnośnie do

przesłanki z art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c. skarżący wskazał na następujące zagadnienie

prawne sprowadzające się do pytania: „Czy możliwe jest ustalenie nieważności

umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej wskutek uznania przez Sąd, że

postanowienia umowy kredytu dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej

poprzez odesłanie do tabeli kursowej stosowanej przez bank są sprzeczne z

zasadą swobody umów lub z naturą stosunku prawnego albo są abuzywne, jeżeli

po ich usunięciu treść umowy nie wykracza poza granice swobody umów w

rozumieniu art. 3531 k.c. ani nie jest sprzeczna z treścią art. 69 ustępy 1 i 2 Prawa

Bankowego w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z dnia 29 lipca 2011 roku o

zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw?”. Celem

wykazania sformułowanego zagadnienia prawnego skarżący zaprezentował bliżej

określone w treści skargi kasacyjnej wielowątkowe wywody prawne odnośnie do

instytucji umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej w kontekście art. 69 ust. 1

oraz 2 Prawa bankowego oraz zasady swobody umów z art. 3531 k.c. oraz

potencjalnych skutków abuzywności z uwzględnieniem wybranych orzeczeń Sądu

Najwyższego oraz sądów powszechnych. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie

I CSK 2117/25

6

powyższego zagadnienia prawnego będzie miało istotne znaczenie dla praktyki

sądów krajowych w zakresie tzw.: spraw frankowych znajdując odpowiednie

przełożenie na wszelkie umowy zawierane przez przedsiębiorców z konsumentami.

Odnośnie, natomiast, do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt. 2 k.p.c. skarżący

stwierdził, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj.: 1) „art. 58 k.c.

w zw. z art. 3531 k.c. w zakresie możliwości uznania umowy kredytu

indeksowanego do waluty obcej za sprzeczną z zasadą swobody umów z uwagi na

zawarcie w umowie postanowień, w których kredytodawca jest upoważniony do

jednostronnego oznaczenia kursu waluty właściwej do wyliczenia wysokości

zobowiązania kredytobiorcy oraz ustalenia rat kredytu, oraz, brak wynikania z treści

stosunku prawnego obiektywnych i weryfikowalnych kryteriów oznaczenia tego

kursu, a w konsekwencji za nieważną, w sytuacji gdy jej zapisy oraz konstrukcja są

zgodne z treścią przepisów obowiązujących w dacie jej zwarcia tj. z art. 3531 w zw.

z art. 69 Prawa bankowego oraz art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe w

wersji sprzed nowelizacji ustawą z dn. 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo

bankowe oraz niektórych innych ustaw”. Jak wskazał skarżący w orzecznictwie

jednolicie przyjmuje się, że konstrukcja umowy kredytu indeksowanego do waluty

obcej nie pozostaje sprzeczna z naturą umowy kredytu, co potwierdza liczne

orzecznictwo Sądu Najwyższego, które zostało przez skarżącego szczegółowo

przywołane. Wobec jednak rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, w

tym sądów apelacyjnych, zdaniem skarżącego koniecznym jest jednoznaczne

rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy, na gruncie przepisów krajowych, o

możliwości uznania umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej za sprzeczną z

zasadą swobody umów, w sytuacji, gdy jest ona zgodna z treścią przepisów

obowiązujących w dacie jej zwarcia tj. z art. 3531 k.c.; 2) „art. 3851 § 2 k.c. w zw. z

art. 58 § 1 i § 3 k.c. zw. z art. 3531 k.c. - w zakresie związania konsumenta umową

kredytu indeksowanego do waluty obcej w pozostałym zakresie (tj. z wyłączeniem

klauzuli ryzyka walutowego/waloryzacyjnej), pomimo uznania przez Sąd za

niedozwolone postanowień umowy kredytu dotyczących sposobu ustalania kursu

waluty obcej poprzez odesłanie do tabeli kursowej stosowanej przez bank (klauzuli

przeliczeniowej); w przypadku, w którym umowa kredytu indeksowanego do waluty

I CSK 2117/25

7

obcej po usunięciu postanowień niedozwolonych (w zakresie klauzuli

przeliczeniowej) nie jest sprzeczna z przepisami prawa bezwzględnie

obowiązującymi oraz nie wykracza poza granice swobody umów” – zdaniem

skarżącego, a wbrew wnioskom poczynionym przez Sąd II instancji, skutek

nieważności umowy kredytu wynikający z uznania jej określonych postanowień za

niedozwolone nie jest przyjmowany w orzecznictwie w sposób jednolity;

reprezentowane są bowiem trzy poglądy, które skarżący szczegółowo przedstawił i

w konkluzjach stwierdził, że koniecznym jest jednoznaczne rozstrzygnięcie przez

Sąd Najwyższy, na gruncie przepisów krajowych, czy, a jeśli tak to w jakim

zakresie, sąd krajowy, uznając za niedozwolone postanowienia umowy kredytu

dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej poprzez odesłanie do tabeli

kursowej stosowanej przez bank, powinien orzec o związaniu konsumenta umową

kredytu indeksowanego do waluty obcej w pozostałym zakresie (tj. w zakresie

klauzuli walutowej); 3) „art. 3851 § 1, 3 i 4 k.c. w zakresie możliwości uznania za

indywidualnie uzgodnione takiego postanowienia: które zostało zawarte w

regulaminie, stanowiącym wzorzec umowny, który znajduje zastosowanie w

zakresie nieuregulowanym umową, a nie bezpośrednio w umowie oraz którego

treść nie została ustalona w wyniku negocjacji między konsumentem i

przedsiębiorcą, lecz konsument miał możliwość jego negocjacji, a nie podjął takiej

próby w celu modyfikacji postanowienia, a w konsekwencji przyjęcie, że konsument

zaakceptował jego treść w postaci zaproponowanej przez przedsiębiorcę” – jak

wskazał skarżący w orzecznictwie wskazuje się, że istnieją dwie metody wykładni

tego, czy postanowienie umowne zawarte w umowie zawartej przez przedsiębiorcę

i konsumenta zostało indywidualnie uzgodnione. Kwestia ta nie jest traktowana

również w orzecznictwie w sposób jednolity. Reprezentowane są dwa poglądy,

które skarżący bliżej zaprezentował w treści skargi. Zdaniem skarżącego odmiennej

oceny pod kątem "indywidualnego uzgodnienia postanowienia umownego"

wymagają zatem następujące sytuacje: sytuacja pierwsza, w której konsument

decyduje-się na zawarcie umowy po rozpatrzeniu istotnych dla niego warunków

(np. ceny, okresu zobowiązania), a po zawarciu umowy, w trakcie jej wykonywania

ujawniają się postanowienia określające sytuację konsumenta w sposób, którego

konsument nie chciał lub się nie spodziewał; sytuacja – druga, w której określone

I CSK 2117/25

8

warunki, decydujące o istocie umowy i o pozostałych jej postanowieniach, są

konsumentowi znane od początku, tj. ma on możliwość ich rozważenia, a decyzja o

przystąpieniu do umowy jest w zasadzie wyborem między tymi warunkami a

warunkami właściwymi dla innego rodzaju umowy, bądź też nie podejmuje żadnych

działań zmierzających do ich negocjacji, w celu poprawienia swojej "sytuacji

kontraktowej" względem przedsiębiorcy. Sytuacja pierwsza wymaga przyjęcia

poglądu, zgodnie z którym postanowienia nie można uznać za indywidualnie

uzgodnione tylko przez wzgląd na fakt, że znajduje się ono w podpisanej przez obie

strony umowie. Sytuacja druga wymaga przyjęcia innych warunków oceny, tj. tych

zaproponowanych przez Sąd Najwyższy w orzeczeniach tego Sądu. Zatem, w

ocenie skarżącego, koniecznym jest jednoznaczne rozstrzygnięcie przez Sąd

Najwyższy, na gruncie przepisów krajowych, w jakim zakresie dane postanowienia

umowne można uznać za indywidualnie uzgodnione, jeżeli możliwość ich negocjacji

istnieje, ale konsument nie podejmuje działań zmierzających do takowych

negocjacji, godząc się na warunki zaproponowane pierwotnie przez przedsiębiorcę.

We wnioskach skargi kasacyjnej skarżący domagał się, w szczególności,

uchylenia zaskarżonego wyroku w całości.

W odpowiedzi na skargę pozwanego powód domagał się odmowy jej

przyjęcia do rozpoznania, a w razie nie uwzględnienia tego wniosku; oddalenia tej

skargi jako bezzasadnej; zasądzenia od strony pozwanej na rzecz strony

powodowej kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem

przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłat skarbowych od

udzielonych pełnomocnictw.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I CSK 2117/25

9

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłanki określone w art.

3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., lecz żadna z nich nie wystąpiła.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na

sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i

przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym

chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które

zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych

podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016

r., V CSK 4/16, nie publ.).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,

że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że

I CSK 2117/25

10

określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się

wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez

skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r.,

III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).

W odniesieniu do podnoszonych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania kwestii prawnych i wątpliwości interpretacyjnych dotyczących tzw.

kredytów frankowych należy stwierdzić, że zostały już one wyjaśnione szczegółowo

w orzecznictwie sądowym (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego w

sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz

wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP

2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II CSKP 1996/22, II CSKP 2231/22 i II

CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP 617/23).

Ponadto odnotowania wymaga, że w wyroku z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP

464/22, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sporze konsumenta z przedsiębiorcą z

powodu abuzywnych klauzul umownych nie jest miarodajne zastosowania art. 58 §

1 k.c. Rzecz bowiem w tym, że art. 3851 i n. k.c. stanowią rdzeń systemu ochrony

konsumenta przed wykorzystywaniem przez przedsiębiorców silniejszej pozycji

kontraktowej, związanej z możliwością jednostronnego kształtowania treści

wiążących strony postanowień, w celu zastrzegania klauzul niekorzystnych dla

konsumenta (klauzul abuzywnych), i wprowadzają instrument wzmożonej -

względem zasad ogólnych (w tym art. 3531 k.c.) - kontroli treści postanowień

narzuconych przez przedsiębiorcę, pod kątem poszanowania interesów

konsumentów (por. też uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17), a także szczególną - odbiegającą od zasad

ogólnych - sankcję mającą niwelować niekorzystne skutki zastosowania klauzul

abuzywnych. W zakresie swego zastosowania wyłączają zatem regulacje ogólne, w

tym dotyczące konsekwencji naruszenia właściwości (natury) stosunku prawnego.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. a o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1

I CSK 2117/25

11

k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 poz.1935 ze zm).

Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego

znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z

dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności.

Władysław Pawlak

[PG]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.