Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 2223/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
14 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
148 938 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

SN odmówił przyjęcia skargi syndyka banku w sprawie kredytu frankowego

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Powódka domagała się zapłaty rat kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF oraz ustalenia nieważności umowy. Pozwany, syndyk masy upadłości banku, spierał się z nią o dopuszczalność takiego ustalenia i o kryteria, według których bank określał kursy waluty.

Ustalenia sądu

Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku częściowym ustalił nieważność umowy, uznając postanowienia dotyczące mechanizmu indeksacji za niedozwolone. Syndyk twierdził, że kryteria kursu wynikały z zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki 5400 zł kosztów postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne było już wyjaśnione w wielu wcześniejszych orzeczeniach, więc nie spełniało przesłanki istotnego zagadnienia prawnego z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Dla firm

Skarga kasacyjna nie zostanie przyjęta do rozpoznania, jeżeli zagadnienie prawne przedstawione we wniosku zostało już szczegółowo wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Więcej o sprawie

Kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego z 2008 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał za nieważny. Pytanie o sposób ustalania kursu przez bank Sąd Najwyższy uznał za już wyjaśnione w orzecznictwie.

W odniesieniu do podniesionej we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestii prawnej należy stwierdzić, że została ona już wyjaśniona szczegółowo w orzecznictwie sądowym

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
148 938 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 2223/25

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

I CSK 2223/25

POSTANOWIENIE

14 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Władysław Pawlak

na posiedzeniu niejawnym 14 stycznia 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa N. S.

przeciwko Syndykowi masy upadłości G. spółce akcyjnej w upadłości w W.

o ustalenie,

na skutek skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w upadłości

w W.

od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 1 października 2024 r., V ACa 1684/23,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5400

(pięć tysięcy czterysta) zł, z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia

pozwanemu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Pozwem skierowanym przeciwko G. S.A. w W. (następca prawny G. S.A. w

K. – […] Oddział w Ł.), powódka – N. S. wniosła ostatecznie o zasądzenie od

pozwanego na swoją rzecz kwoty 148.937,90 zł, w tym kwoty 147.933,55 zł tytułem

rat kapitałowo-odsetkowych uiszczonych w okresie od 30 listopada 2009 r. do 11

września 2019 r., kwoty 173,27 zł tytułem składek na ubezpieczenie nieruchomości

I CSK 2223/25

2

uiszczonych w okresie od 26 czerwca 2010 r. do 11 września 2019 r. i kwoty

831,08 zł tytułem innych opłat uiszczonych w okresie od 1 marca 2013 r. do 11

września 2019 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia złożenia

pozwu do dnia zapłaty tytułem nienależnego świadczenia w związku z wykonaniem

nieważnej umowy kredytu hipotecznego nr […] indeksowanego do CHF z dnia 30

czerwca 2008 r., ustalenie, że umowa kredytu hipotecznego nr […] indeksowanego

do CHF z dnia 30 czerwca 2008 r. jest nieważna (środki pozyskane z kredytu miały

być przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego nr […] położonego w G. przy ul.

H. […]; ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, że nie jest możliwe

połączenie roszczenia o zapłatę z roszczeniem o ustalenie o zasądzenie od

pozwanego na swoją rzecz kwoty 148.937,90 zł, w tym kwoty 147.933,55 zł tytułem

rat kapitałowo-odsetkowych uiszczonych w okresie od 30 listopada 2009 r. do 11

września 2019 r., kwoty 173,27 zł tytułem składek na ubezpieczenie nieruchomości

uiszczonych w okresie od 26 czerwca 2010 r. do 11 września 2019 r. i kwoty

831,08 zł tytułem innych opłat uiszczonych w okresie od 1 marca 2013 r. do 11

września 2019 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia złożenia

pozwu do dnia zapłaty tytułem nienależnego świadczenia w związku z wykonaniem

nieważnej umowy kredytu hipotecznego nr […] indeksowanego do CHF z dnia 30

czerwca 2008 r.; ewentualnie w przypadku uznania, że powódce nie przysługuje

roszczenie o zapłatę o ustalenie, że umowa kredytu hipotecznego nr […]

indeksowanego do CHF z dnia 30 czerwca 2008 r. jest nieważna; ewentualnie w

przypadku uznania, że umowa jest ważna o zasądzenie od pozwanego na swoją

rzecz kwoty 51.000 zł tytułem części rat kapitałowo - odsetkowych uiszczonych w

okresie od 2 listopada 2009 r. do 11 września 2019 r. oraz o ustalenie, że powódkę

nie wiążą postanowienia spornej umowy kredytowej zawarte w § 1 ust. 1, § 4 ust. 1,

§ 9 ust. 2, § 10 ust. 3 i § 19 ust. 2 – 6 tej umowy.

Pozwany – G. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., wniósł o oddalenie

powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu, podnosząc także zarzut

przedawnienia roszczeń powódki wymagalnych dalej niż 3 lata przed skutecznym

przerwaniem biegu przedawnienia, a w piśmie z 2 czerwca 2022 r. podniósł

ewentualny procesowy zarzut zatrzymania świadczenia w postaci dochodzonej

przez powódkę wierzytelności.

I CSK 2223/25

3

Powódka wniosła o nieuwzględnienie zarzutu zatrzymania.

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 1

lutego 2023 r., w szczególności, oddalił powództwo główne (pkt I); ustalił, że § 10

ust. 3 umowy kredytu hipotecznego nr […] indeksowanego do CHF z dnia 1 lipca

2008 r. nie wiąże N. S. (pkt II); oddala powództwo ewentualne w pozostałym

zakresie (pkt III).

Po wydaniu powyższego wyroku przez Sąd Okręgowy w Warszawie została

ogłoszona upadłość G. S.A. w W. Sąd Apelacyjny w Warszawie na podstawie art.

174 § 1 pkt 4 oraz § 2 k.p.c. oraz art. 52 ustawy Prawo upadłościowe, zawiesił

postępowanie w sprawie, a następnie podjął je w części dotyczącej powództwa o

ustalenie, z udziałem syndyka masy upadłości G. S.A. w upadłości z siedzibą w W.

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 1 lutego 2023 r. apelacją zaskarżyły

obie strony – powódka w części oddalającej jej powództwo główne oraz częściowo

ewentualne i rozstrzygającej o kosztach procesu, a pozwany w zakresie

uwzględniającym częściowo roszczenie ewentualne. Powyższy wyrok został nadto

zaskarżony apelacjami przez obie strony w części dotyczącej odmowy ustalenia

nieważności umowy jak i uwzględniającej powództwo w zakresie ustalającym, iż

powódkę nie wiąże zapis § 10 ust 3 spornej umowy kredytowej. Powódka podniosła

wyszczególnione w treści apelacji zarzuty naruszenie wyszególnionych przepisów

postępowania i przepisów prawa materialnego, wnosząc jednocześnie o zmianę

zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i uwzględnienie powództwa w całości.

Pozwany, natomiast, wskazując na dookreślone apelacją zarzuty naruszenia

przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego domagał się zmiany

zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie i oddalenia powództwa w

zaskarżonej części, ewentualnie uchylenia wyroku w zaskarżonym zakresie i

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W związku z ogłoszeniem upadłości G. S.A. do procesu po stronie pozwanej

w miejsce tejże Spółki wstąpił syndyk masy upadłości G. S.A., który wnosił o

zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania

upadłościowego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie wniosek ten w

zakresie dotyczącym powództwa o ustalenie był niezasadny. Jak wskazał Sąd II

instancji roszczenie o ustalenie nieważności umowy czy ustalenie niewiążącego

I CSK 2223/25

4

charakteru jej postanowień nie stanowi roszczenia podlegającego zgłoszeniu do

masy upadłości, a zatem nie istniała, tak jak wymaga tego art. 145 ust 1 prawa

upadłościowego, potrzeba oczekiwania na wyczerpanie trybu określonego ustawą

tj. trybu dochodzenia przez wierzyciela wierzytelności w postępowaniu

upadłościowym. W tym przypadku zawieszenie i podjęcie zawieszonego

postępowania jest tylko trybem wejścia nowej strony w znaczeniu formalnym

(syndyka) do procesu. W efekcie Sąd Apelacyjny w Warszawie na podstawie art.

174 § 1 pkt 4 oraz § 2 k.p.c. oraz art. 52 ustawy Prawo upadłościowe, po

uprzednim zawieszeniu postępowanie w sprawie, następczo podjął je w części

dotyczącej powództwa o ustalenie, z udziałem syndyka masy upadłości G. S.A. w

upadłości z siedzibą w W.

Ostatecznie Sąd odwoławczy nie znalazł przeszkód do wydania w

przedmiotowej sprawie wyroku częściowego rozstrzygającego jedynie o

roszczeniach majątkowych niepieniężnych powódki. W swoich rozważaniach, w

pierwszej kolejności Sąd II instancji stwierdził, że apelacja powódki w zakresie w

jakim powódka domagała się w niej zmiany zaskarżonego wyroku, poprzez

ustalenie nieważności umowy kredytu, zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek

nie sposób było podzielić znacznej części zawartych w niej zarzutów.

Niezrozumiałe było, w szczególności, kwestionowanie przez apelującą samego

faktu zawarcia spornej umowy poprzez odwołanie się do naruszenia przez Sąd I

instancji art. 71 k.c. w zw. z art. 111 pkt 1 ppkt 4 prawa bankowego, skoro powódka

domagała się ustalenia nieważności tej umowy. Umowa niezawarta nie może być,

bowiem, oceniana pod kątem ważności czy nieważności, skoro w ogóle nie istnieje,

w efekcie zarzut ten był merytorycznie wadliwy. W dalszej kolejności Sąd II instancji

stwierdził, że powódka błędnie upatrywała nieważności umowy kredytu, którą

zawarła z G. S.A. w sprzeczności jej postanowień z przepisami prawa czy

zasadami współżycia społecznego, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Uznał również, że zawarte w spornej umowie

kredytu indeksowanego do waluty obcej postanowienia określające mechanizm

indeksacji spełniają wszystkie przesłanki abuzywności, a ich wyeliminowanie z

umowy prowadzi do jej całkowitego upadku. Czyniło to tym samym automatycznie

zasadną apelację strony pozwanej dotyczącą ustalenia przez Sąd I instancji

I CSK 2223/25

5

niewiążącego powódkę charakteru zapisu § 10 ust 3 umowy. Uznanie roszczenia

głównego o ustalenie nieważności umowy skutkowało też automatycznie wadliwym

uwzględnienie roszczenia ewentualnego, które nie mogło się tym samym ostać.

Niezależnie od powyższego sformułowane przez powódkę roszczenie ewentualne

o ustalenie, iż nie wiążą ją enumeratywnie wymienione postanowienia umowy bez

określenia pozostałej treści tej umowy, pozostawało, w ocenie Sądu Apelacyjnego,

w sprzeczności z art. 189 k.p.c. Odnośnie, zaś, do apelacji pozwanego, wbrew jego

twierdzeniom, nie sposób było uznać, że już sam fakt odesłania w spornej umowie

do tabeli kursów banku, która jak twierdził, z definicji musi zawierać kursy na

poziomie rynkowym, wykluczała dowolność po jego stronie w określaniu wysokości

tych kursów. Nadto za nieskuteczny uznać należało również zarzut apelacji

pozwanego dotyczący naruszenia art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz 56 k.c. poprzez

zaniechanie dokonania wykładni postanowień umowy, która powinna była

doprowadzić Sąd I instancji do wniosku, że zgodnym zamiarem stron i celem

umowy było aby kursy wymiany waluty waloryzacyjnej zgodnie z zasadami

współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami, miały charakter rynkowy – Sąd II

instancji podkreślił, że określony rynkowy charakter kursu CHF nie eliminuje

dowolności banku w określaniu jego wysokości. Za zupełnie dowolne Sąd

odwoławczy uznał wywody apelacji, iż powódka mogła od początku zawarcia

umowy dokonywać spłaty rat kredytu bezpośrednio w CHF, przez co nie musiałaby

korzystać z odesłania do kursu z tabeli banku. Jak stwierdził Sąd II instancji sporna

umowa takiego prawa powódce nie dawała, a paragraf 10 ust 3 tej umowy w tym

zakresie jest jednoznaczny. Kolejna podnoszona przez pozwanego kwestia

możliwości zmiany przez powódkę umowy poprzez jej aneksowanie i dokonanie

przewalutowania kredytu okazała się irrelewantna przy ocenie abuzywnego

charakteru klauzul spreadowych. Niezasadnie apelujący powoływał się również na

przepisy ustawy antyspreadowej, która jego zdaniem wyeliminowała abuzywny

charakter klauzul spreadowych zawartych w spornej umowie kredytu z 2008 r.

Oceny abuzywności postanowień umownych dokonuje się bowiem na moment jej

zawarcia. Wszelki zmiany dokonane w czasie jej trwania na tę ocenę nie miały

zatem wpływu. Następnie Sąd Apelacyjny przyjął, że wyeliminowanie uznanych za

abuzywne postanowień spornej umowy kredytowej prowadzi do jej całkowitego

I CSK 2223/25

6

upadku - abuzywne okazały się bowiem całe postanowienia dotyczące

mechanizmu indeksacji, zarówno klauzule spreadowe jak i dodatkowo klauzule

ryzyka walutowego, bez których to zapisów, jako odnoszących się do głównych

świadczeń stron, umowa nie mogła być dalej wykonywana, ponieważ nie sposób

jest w oparciu o pozostałą jej treść ustalić praw i obowiązków jej stron, w

szczególności określić wysokości świadczenia kredytobiorcy. Konkludując, Sąd

Apelacyjny przyjął, że wypełnienie luk powstałych w przedmiotowej umowie po

wyeliminowaniu z niej niedozwolonych klauzul jest dopuszczalne tylko gdy

prowadzi to do upadku całej umowy i tym samym może wywołać dla konsumenta

szczególnie dotkliwe skutki. Taka zaś sytuacja nie występowała w niniejszej

sprawie, co wynikało z oświadczenia powódki złożonego na rozprawie w dniu 13

stycznia 2023 r. potwierdzonego jeszcze raz w postępowaniu apelacyjnym. Nie było

tym samym podstaw do odmowy uwzględnienia roszczenia powódki o stwierdzenie

nieważności umowy kredytu. Sąd II instancji zauważył także, iż powódka posiadała

interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. w żądaniu ustalenia przez sąd

nieważności spornej umowy kredytu. Należało, bowiem, mieć na uwadze, że

umowa ta nie została dotychczas wykonana, a pozwany może nadal domagać się

od powódki spełnienia wynikających z umowy świadczeń, a w razie odmowy

skorzystać z ustanowionych na swoją rzecz zabezpieczeń.

Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Warszawie dnia 1 października 2024 r. wydał

wyrok częściowy, którym zmienił w części zaskarżony apelacją wyrok Sądu

Okręgowego w Warszawie w jego punkcie pierwszym oraz w całości w punkcie

drugim i trzecim w ten sposób, iż ustalił, iż sporządzona 30 czerwca 2008 r. i

zawarta 1 lipca 2008 r. przez N. S. (obecnie N. S.) oraz G. S.A. w K. – […] Oddział

w Ł. - umowa kredytu hipotecznego nr […] indeksowanego do franka

szwajcarskiego jest nieważna.

Pozwany - Syndyk masy upadłości G. S.A. w upadłości w W. - skargą

kasacyjną zaskarżył wyrok częściowy Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1

października 2024 r., w całości. Skargę tę oparł na zarzutach naruszenia przepisów

prawa materialnego, tj.: art. 56 k.c., poprzez jego niezastosowanie oraz art. 3851 §

1 k.c., poprzez jego błędne zastosowanie.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na to,

I CSK 2223/25

7

że w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.),

sprowadzające się do pytania: „Czy kryterium, na podstawie którego strona jest

uprawniona do określenia wysokości świadczenia, a w niniejszej sprawie - na

podstawie którego bank jest uprawniony do określenia kursu waluty obcej - może

wynikać nie z treści samych oświadczeń woli stron, a z innych czynników, które na

podstawie art. 56 k.c. współkształtują treść stosunku prawnego, to jest zasad

współżycia społecznego lub ustalonych zwyczajów?”. Tytułem wykazania

powyższego zagadnienia prawnego skarżący sformułował rozbudowany wywód

prawny, którym, w pierwszej kolejności, odniósł się do okoliczności, iż jego

podstawę stanowiła kwestia zasygnalizowana w uzasadnieniu uchwały Sądu

Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22, gdyż jej treść wskazuje na

możliwość poszukiwania kryteriów ustalania kursu waluty obcej poza treścią

umowy. Skarżący zauważył, że w uchwale tej zawarto zastrzeżenie, iż zawarty w

niej wniosek jest aktualny, jeśli z treści stosunku prawnego nie wynikają obiektywne

i weryfikowalne kryteria oznaczenia tego kursu. Postanowienie umowne nie będzie

zatem abuzywne ani sprzeczne z naturą stosunku prawnego, jeśli z treści stosunku

prawnego (a zatem pojęcia szerszego niż jedynie treść umowy) takie kryteria będą

wynikały. Pozwany podkreślił, że taka sytuacja ma miejsce w realiach

przedmiotowej sprawy. Następnie skarżący stwierdził, że odpowiedź na wyżej

wskazane pytanie (zagadnienie prawne) jest istotna w realiach przedmiotowej

sprawy, gdzie także Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał, że Bank miał dowolność w

ustalaniu kursów waluty stosowanych do umowy. Zdaniem pozwanego analiza

stosunku prawnego zawartego przez strony w niniejszej sprawie prowadzi do

wniosku, że kryteria, na podstawie których pozwany był uprawniony do określenia

wysokości świadczenia (kursu waluty obcej), wynikały właśnie z czynników, które

na podstawie art. 56 k.c. współkształtowały treść stosunku prawnego, tj. zasad

współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów. Dalej skarżący zaprezentował

przegląd aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego zauważając, że

sformułowana przezeń kwestia została podjęta w orzeczeniach tego Sądu jedynie

na gruncie spraw dotyczących osób, które nie posiadały statusu konsumenta, a

wyrażane tam stanowisko pozostaje zgodne z poglądami pozwanego. Następnie

odnośnie do kwestii źródeł kształtujących ustalanie kursów walut skarżący w

I CSK 2223/25

8

zakresie umowy kredytu indeksowanego/denominowanego do waluty obcej

stwierdził, że w niniejszej sprawie ma miejsce utrwalona praktyka, która

przekształciła się w zwyczaj, co do tego, w jaki sposób banki ustalają kursy walut i

w efekcie kształtuje się w tym aspekcie kwestia, zgodnie z art. 56 k.c., odnośnie do

sposobu w jakim banki pozostają ograniczone co do tego w jaki sposób mogą

kształtować kursy walut. Skarżący podkreślił, że zasadą jest, iż bank nie może

kształtować bankowej tabeli kursów walut dla kredytów waloryzowanych do waluty

obcej na podstawie dowolnych wskaźników finansowych, a jedynie na podstawie

kursu dostępnego w serwisie Reuters. Bank nie tworzy kursu wymiany, a jedynie

posługuje się kursem rynkowym oraz ustala kurs oferowany przez siebie przez

dodanie spreadu. Wysokość świadczenia kredytobiorcy, gdy spłaca ratę po kursie

stosowanym przez bank, wynika zawsze z kursu wymiany walut na rynku

międzybankowym, co jest niezależne od banku. Rekapitulując skarżący stwierdził,

że sposób ustalania kursów walut przez pozwany Bank ma charakter obiektywny i

wykluczający dowolność. Zdaniem pozwanego należy uznać, że kryterium, na

podstawie którego strona jest uprawniona do określenia wysokości świadczenia, a

w niniejszej sprawie - na podstawie którego Bank jest uprawniony do określenia

kursu waluty obcej - może wynikać nie z treści samych oświadczeń woli stron, a z

innych czynników, które na podstawie art. 56 k.c. współkształtują treść stosunku

prawnego, tj. z zasad współżycia społecznego lub ustalonych zwyczajów. W

niniejszej sprawie kryterium to wynika z ustalonego zwyczaju co do sposobu

ustalania przez banki kursu waluty obcej na potrzeby umowy kredytu powiązanego

z walutą obcą. W ocenie skarżącego odpowiedź powyższe pytanie („istotne

zagadnienie prawne”) jest istotna dla wszystkich spraw dotyczących kredytów

frankowych, a nadal nie została udzielona przez Sąd Najwyższy; była ona

rozważana jedynie pod kątem umów kredytu zawieranych przez przedsiębiorców.

W podsumowaniu swoich rozważań skarżący stwierdził, że należy uznać, iż

kryterium, na podstawie którego strona jest uprawniona do określenia wysokości

świadczenia, a w niniejszej sprawie - na podstawie którego bank jest uprawniony

do określenia kursu waluty obcej - może wynikać nie z treści samych oświadczeń

woli stron, a z innych czynników, które na podstawie art. 56 k.c. współkształtują

treść stosunku prawnego, tj. z zasad współżycia społecznego lub ustalonych. W

I CSK 2223/25

9

niniejszej sprawie kryterium to wynika z ustalonego zwyczaju co do sposobu

ustalania przez banki kursu waluty obcej na potrzeby umowy kredytu powiązanego

z walutą obcą. Wszystkie te okoliczności i rozważania, w ocenie skarżącego, miały

przemawiać za przyjęciem jego skargi kasacyjnej do rozpoznania wobec

zmaterializowania się przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

We wnioskach skarżący domagał się, w szczególności, uchylenia

zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu w

Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie, uchylenia zaskarżonego

wyroku w całości oraz wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 1 lutego 2023 r. w

zakresie jego pkt. I oraz II i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego

rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę pozwanego powódka wniosła o odmowę przyjęcia

tej skargi do rozpoznania, ewentualnie, w razie przyjęcia skargi do rozpoznania o

oddalenie skargi kasacyjnej pozwanego jako bezpodstawnej; zasądzenie kosztów

procesu za postępowanie przed Sądem Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przewidzianych; alternatywnie wnosiła ewentualnie o

odrzucenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu

kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

I CSK 2223/25

10

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłankę określoną w art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c., lecz w tej sprawie przesłanka ta nie zachodzi.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na

sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i

przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym

chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które

zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych

podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016

r., V CSK 4/16, nie publ.).

W odniesieniu do podniesionej we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania kwestii prawnej należy stwierdzić, że została ona już wyjaśniona

szczegółowo w orzecznictwie sądowym (zob. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK

2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP

I CSK 2223/25

11

1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II CSKP 1996/22, II

CSKP 2231/22 i II CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP 617/23).

Z tego względu Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c.

(mając na uwadze okoliczność, że postępowanie kasacyjne w odniesieniu do

żądania o ustalenie - jako żądania majątkowego niepieniężnego odrębnego w

stosunku do roszczenia o zapłatę - zostało zakończone), w zakresie zaś odsetek,

opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9

marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia

klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2324). Zasądzone koszty

obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według stawki

minimalnej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

Władysław Pawlak

[PG]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.