Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku, powodowie dostaną po 2700 zł kosztów

I CSK 2245/25

2

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie z 28 marca 2025 r. pozwany wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania

na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wywołujące

w orzecznictwie rozbieżne oceny prawne: oparte o dyspozycję art 358 § 2 k.c.

w zw. z art 3851 § 1 i 2 k.c., polegające na konieczności rozstrzygnięcia,

czy sąd orzekający może zastąpić postanowienie abuzywne, kursem rynkowym

(obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować przepis dyspozytywny

z art. 358 § 2 k.c., z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi normę prawną, która

może znaleźć zastosowanie w sprawie, a sąd winien podjąć wszelkie działania

prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron?

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje

się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które

cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi

prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;

z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa,

podobnie jak nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd

Najwyższy co do podnoszonych kwestii wyraził już swój pogląd we wcześniejszym

orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę przyjętego

stanowiska (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 kwietnia 2015 r., I CSK 691/14;

i z 21 lutego 2024 r., I CSK 591/23).

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że problem przedstawiony

przez skarżącego nie może być uznany za istotne zagadnienie prawne

w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż nie ma już ono przymiotu nowości.

I CSK 2245/25

3

Skarżący nie wykazał przy tym, że pojawiły się nowe, istotne okoliczności,

uzasadniające kolejną wypowiedź Sądu Najwyższego w przedmiotowej kwestii.

W szczególności trzeba zwrócić uwagę na dostrzeżoną też w skardze

pozwanego uchwałę całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r.,

III CZP 25/22, w której wyjaśniono m.in. że w razie uznania, że postanowienie

umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu

określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne

i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce

tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający

z przepisów prawa lub zwyczajów oraz przyjął, że w razie niemożliwości ustalenia

wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego

lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.

Na podstawie art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy

w niniejszej sprawie.

Powyższa uchwała potwierdziła wcześniejsze orzecznictwo Sądu

Najwyższego, w którym przyjmowano, że nie ma możliwości wypełnienia luki

w umowie, powstałej na skutek usunięcia z niej klauzuli przeliczeniowej (art. 3851

§ 1 k.c.), przez odwołanie się do mechanizmu ustalania kursu walutowego

przewidzianego w art. 358 § 2 k.c., tj. przyjęcia na potrzeby wyliczeń średniego

kursu NBP (zob. np. wyroki: z 25 maja 2022 r., II CSKP 650/22, OSNC-ZD 2022,

nr 4, poz. 48; z 28 września 2022 r., II CSKP 412/22; z 31 stycznia 2023 r., II CSKP

1200/22; z 7 lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22;

z 17 marca 2023 r., II CSKP 924/22; z 5 kwietnia 2023 r., II CSKP 1477/22).

W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd

Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1

k.p.c.).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1

I CSK 2245/25

4

k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych. Suma zwrotu kosztów została rozdzielona

na powodów w częściach równych zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego

z 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23 (OSNC 2024, nr 6, poz. 57).

Maciej Kowalski

(a.z.)

[SOP]