Sąd Najwyższy nie przyjął skarg spółki komandytowej przeciwko bankowi o zapłatę

I CSK 2347/25

2

1. Wyrokiem z 2 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowego w Kielcach oddalił

powództwo P.M. i D. Sp. z o.o. Sp. komandytowej w S. w sprawie przeciwko B.

S.A. w W. o zapłatę oraz orzekł o kosztach procesu.

2. Na skutek apelacji powodów Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem

z 17 lutego 2025 r. zmienił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed sądem

I instancji oraz oddalił apelacje w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach

postępowania apelacyjnego.

3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargi kasacyjne wywiedli powodowie.

Skarżący wnieśli o przyjęcie skarg kasacyjnych do rozpoznania, powołując się

na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

4. Pozwany wniósł o oddalenie skarg kasacyjnych oraz o zasądzenie zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę

interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa

oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

I CSK 2347/25

3

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś

merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej

z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas

usprawiedliwione.

6. Zagadnienia prawne w skargach kasacyjnych nie zostały sformułowane

w sposób prawidłowy. Skarżący w istocie formułuje zagadnienie, którego

rozstrzygnięcie miałoby znaczenie tylko w razie uznania skuteczności zarzutów

kasacyjnych. W świetle jednak utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego

istotne zagadnienie prawne nie może być ujęte w taki sposób, by stawało się

aktualne dopiero w razie trafności zarzutów skargi (uznania, że wypowiedzenie

umowy względem pozwanego nie było skuteczne). W innym razie związek między

potrzebą rozstrzygnięcia danej kwestii a wynikiem postępowania kasacyjnego

miałby charakter warunkowy, uzależniony od kierunku oceny zasadności

poszczególnych zarzutów. Jednakże na etapie orzekania o przyjęciu skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie jest dopuszczalne wyprzedzające badanie

skuteczności podstaw kasacyjnych i stwierdzanie na tej podstawie, że wystąpiła

przyczyna kasacyjna z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (zob. postanowienia SN:

z 15 października 2020 r., V CSK 153/20, z 26 września 2022 r., I CSK 1273/22,

i z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 18 lipca 2024 r., I CSK 1677/24,

i z 25 lipca 2024 r. I CSK 2361/23). W związku z tym tak sformułowanie

zagadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

i nie może być podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

7. Należy przede wszystkim podkreślić, że powództwo powodów zostało

oddalone z uwagi na brak wykazania przesłanek do powstania roszczenia

deliktowego, a nie z powodu ich ewentualnego przedawnienia. Powodowie nie

wykazali szkody ani związku przyczynowego między zdarzeniem a szkodą.

Nie wykazali też niewłaściwego zachowania pozwanego, który ma pewne

obowiązki lojalności i uczciwości wobec klientów, jednak nie ma obowiązku

prowadzenia za nich wszystkich spraw. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego

nikt z banku nie udzielił powodom promesy na kolejny kredyt. Sąd Apelacyjny

trafnie nie dopatrzył się również w działalności pozwanego naruszenia zasad

współżycia społecznego.

I CSK 2347/25

4

8. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skargi kasacyjne

powodów nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie

spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie

skargi do rozpoznania.

9. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy

zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym

zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym

orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz

przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej

do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone

orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada

2012 r., III SK 16/12).

10. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko,

iż w przypadku powołania się na przyczynę kasacyjną, o której mowa w art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c., w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania powinny zostać wskazane konkretne przepisy, które miały zdaniem

skarżącego zostać naruszone w sposób kwalifikowany oraz zawarty

wywód zawierający argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane

naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.

postanowienia SN: z 24 października 2024 r. I CSK 2370/24; z 3 kwietnia 2025 r.,

I CSK 3077/24; z 18 września 2025 r., I CSK 1704/24, i z 3 lutego 2026 r., I CSK

3008/25). Tymczasem skarżący nie sprostał temu wymaganiu. Uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera przekonujących

argumentów przesądzających o oczywistej zasadności skargi. Należy podkreślić,

I CSK 2347/25

5

że Sąd Najwyższy na etapie przedsądu bada jedynie wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.), nie bada zaś

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.); uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej i uzasadnienie podstaw kasacyjnych

stanowią odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej (zob. postanowienia

SN z 29 sierpnia 2023 r., II NSK 90/23; z 18 lipca 2023 r., I CSK 4784/22;

z 22 czerwca 2023 r., I CSK 2854/22). Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c.

nie wystarczy uzasadnienie podstaw kasacyjnych, bo choć dla obu tych przesłanek

argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko

wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania,

nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Nie jest zaś rolą Sądu

Najwyższego poszukiwanie argumentów uzasadniających przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania w treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jeżeli

strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob.

postanowienia SN: z 20 października 2016 r., I PK 59/16; z 5 kwietnia 2017 r.,

II CSK 688/16; z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17; z 30 września 2019 r. V CSK

189/19 29; z grudnia 2022 r., I CSK 1420/22).

11. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

12. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

13. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108

§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. O kosztach nieopłaconej

pomocy prawnej świadczonej na rzecz D. sp. z o.o. Spółka Komandytowa z urzędu

w postepowaniu kasacyjnym orzeczono zgodnie z przepisami rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb

Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Krzysztof Grzesiowski

I CSK 2347/25

6

(Ł.W.)

[a.ł]