Sąd Najwyższy nie przyjął skargi powodów w sporze o zapłatę z B. spółką akcyjną

1. Wyrokiem z 28 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację

powodów T.M., M.M., Ł.M., P.M. i M.M.1 od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku

z 13 września 2023 r. w sprawie przeciwko B. spółce akcyjnej w S. o zapłatę oraz

orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

I CSK 2437/25

2

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiedli powodowie,

wskazując na naruszenie art. 643 k.c.; art. 227 k.p.c., art. 230 k.p.c., art. 231 k.p.c.,

art. 245 k.p.c., art. 253 k.p.c., art. 316 § 1 w zw. z art. 382 i art. 391 § 1 k.p.c.;

art. 483 § 1 i art. 65 § 2 k.c., a także art. 498 § 1 i § 2 k.c.

3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na występowanie w sprawie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Podali, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne i konieczność

wyjaśnienia, czy może istnieć stan nieodebrania robót pomiędzy podwykonawcą

i wykonawcą, jeżeli wykonawca przedstawił te roboty inwestorowi do odbioru

i zostały one przez inwestora odebrane oraz uznane za wykonane w terminie, tj.

czy te same roboty mogą być jednocześnie odebrane przez inwestora od

wykonawcy i normalnie wykorzystywane w ramach użytkowania inwestycji i

jednocześnie nieodebrane przez wykonawcę od podwykonawcy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego

orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście

wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

I CSK 2437/25

3

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może

być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie

Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego

odpowiadają tym, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

Dla spełnienia wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie

w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,

zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych w art.

3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w

sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego (postanowienie SN z 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne

oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących

o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może

polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą

pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią

instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą

szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko

w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym.

5. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w

stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie zostać

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia SN: z 15

I CSK 2437/25

4

października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, i

z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Skarżący nie spełnili powyższych wymagań. Problematyka przedstawiona

w skardze kasacyjnej nie ma waloru uniwersalnego zagadnienia prawnego, lecz

stanowi de facto próbę skonstruowania przez skarżących własnych ustaleń

faktycznych. Formułując zagadnienie prawne, skarżący ignorują ustalenia faktyczne

dokonane przez Sądy meriti, tymczasem tymi ustaleniami Sąd Najwyższy jest

związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Wbrew bowiem stanowisku skarżących

wyrażonemu w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

z ustaleń przyjętych przez Sąd Apelacyjny za podstawę faktyczną orzekania

wynika, że – pomimo podpisania protokołu odbioru robót budowlanych – […] 2026

r. nie doszło do ukończenia inwestycji, a także, iż do czasu usunięcia wad przez

poprzednika prawnego powodów i podpisania protokołu […] 2017 r. istniejące w

wykonanych przez poprzednika prawnego powodów robotach budowalnych wady

uniemożliwiały odbiór końcowy przebudowy ulic H. i G. w Z. Ponadto Sąd

odwoławczy – za Sądem pierwszej instancji – ustalił, że na dzień wydania decyzji

przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. w przedmiocie

sprzeciwu co do użytkowania przebudowanej ulicy H., tj. […] 2016 r., roboty

budowlane nie zostały zakończone, a ponadto zostały wykonane niezgodnie

z zatwierdzonym projektem budowlanym, będącym załącznikiem do pozwolenia na

budowę w zakresie parametrów warstwy ścieralnej (grubości warstw) oraz

współczynnika koleinowania. W konsekwencji Sądy meriti przyjęły, że poprzednik

prawny powodów wykonał prace objęte umową z […] 2016 r. dopiero […] 2017 r.

Sądy meriti ustaliły zatem, że w realiach niniejszej sprawy zaistniał stan

nieodebrania robót, mimo że wykonawca przedstawił te roboty inwestorowi do

odbioru. Nie sposób więc uznać, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy

zachodzi potrzeba wyjaśnienia, czy może istnieć stan nieodebrania robót między

podwykonawcą i wykonawcą, jeżeli wykonawca przedstawił te roboty inwestorowi

do odbioru i zostały one przez inwestora odebrane oraz uznane za wykonane

w terminie.

I CSK 2437/25

5

Podsumowując, zagadnienie prawne przedstawione przez skarżących

stanowi w rzeczywistości próbę zanegowania ustaleń faktycznych dokonanych

w sprawie. Tymczasem zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej

nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd

Najwyższy – jak już zostało wskazane – jest związany dokonanymi przez sądy

meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia

(art. 39813 § 2 k.p.c.).

Wskazać również należy, że przedstawiony w skardze kasacyjnej problem

prawny powinien odnosić się do konkretnych, wprost powołanych we wniosku

przepisów prawa. Tymczasem pytanie stanowiące, zdaniem skarżących, istotne

zagadnienie prawne zostało przez nich postawione z wyraźnym pominięciem

przepisów prawa. Co więcej, stawiając objęte wnioskiem pytanie, skarżący nie

wyjaśnili, dlaczego – w zestawieniu z dostępnymi poglądami orzecznictwa i

doktryny – należy je uznać za nowe, ewentualnie, z czego wynika, że wskazana

problematyka budzi kwalifikowane wątpliwości interpretacyjne, wykraczające poza

zwykły standard trudności występujący w procesie sędziowskiego stosowania

prawa. Nie wskazano argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen i

odmiennych wariantów interpretacyjnych. Skoro tak, uznać przychodzi, że pytanie

prawne zmierza w istocie wyłącznie do uzyskania odpowiedzi na pytanie o

prawidłowość – w różnych aspektach – zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu

Apelacyjnego, co koliduje z założeniami publicznoprawnego charakteru skargi

kasacyjnej.

6. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 1 a contrario k.p.c.).

7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11

i 3 k.p.c. oraz w związku z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców

prawnych. Natomiast rozstrzygnięcie o zwrocie części opłaty uiszczonej od skargi

I CSK 2437/25

6

kasacyjnej w związku z nieprzyjęciem jej do rozpoznania uzasadnia art. 79 ust. 1

pkt 2 lit. b w zw. z art. 80a u.k.s.c.

Joanna Misztal-Konecka

(K.W.)

[a.ł]