Bank nie przebił się z skargą kasacyjną i zapłaci klientowi 5400 zł kosztów

Wyrokiem z 24 sierpnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił

nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu budowlano -

hipotecznego Nr [...] z dnia 21 grudnia 2007 roku zawartej pomiędzy powodem

W.K. a Bank1 S.A. w W. - poprzednikiem prawnym pozwanego Bank S.A. w W. i

orzekł o kosztach postępowania.

I CSK 2513/25

2

Wyrokiem z 25 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację

pozwanego i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powołał się na rozbieżności w orzecznictwie oraz na występowanie w sprawie

istotnych zagadnień prawnych sprowadzających się do wyjaśnienia, czy określenie

w umowie kredytu sposobu wypłaty kredytu jest elementem przedmiotowo istotnym

(essentialia negoti) tej umowy, a także czy w ramach umowy kredytu walutowego

w miejsce kursów wymiany walut wynikających z tabel kursowych banku, to jest

w zakresie w jakim postanowienia umowy kredytu walutowego i regulaminu do

umowy kredytu walutowego (stanowiącego integralną część umowy kredytu

walutowego) odsyłają na etapie wypłaty kwot kredytu do kursów kupna walut

obowiązujących w banku, może znaleźć zastosowanie kurs średni ogłaszany przez

Narodowy Bank Polski.

W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej

i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

I CSK 2513/25

3

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r.,

IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r.,

V CSK 547/14).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)

wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,

jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność

ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych

lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis

prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu

Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy

dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne

jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu

Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;

z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzą

powołane wyżej przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przedstawione przez

skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu

Najwyższego, który szczegółowo i wyczerpująco rozstrzygnął analogiczne

zagadnienia.

I CSK 2513/25

4

Po pierwsze należy wskazać, że określenie w umowie sposobu wypłaty

kredytu jest jej elementem przedmiotowo istotnym (essentialia negoti). W praktyce

występują co do zasady cztery rodzaje kredytów: złotowy, walutowy (dewizowy),

denominowany i indeksowany. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 5 marca

2025 r., II CSKP 308/23, kredyt zostanie zakwalifikowany jako kredyt walutowy

(dewizowy), jeżeli bank zobowiązany jest do oddania określonej kwoty znaków

pieniężnych będących poza krajem prawnym środkiem płatniczym (art. 2 ust. 1

pkt 10 pr. dew.). Co do zasady kredyt taki jest spłacany w walucie, w której został

udzielony i wypłacony. Innymi słowy, kredyt walutowy zaciągany jest w walucie

obcej, spłata dokonywana jest w walucie obcej i w konsekwencji potwierdzenie

salda przez bank także wyrażone jest w walucie obcej. Kredytami walutowymi

w przedstawionym rozumieniu nie są więc kredyty, o których mowa w art. 69 ust. 2

pkt 4a i ust. 3 pr. bank., czyli kredyty denominowane lub indeksowane do walut

obcych. Elementem odróżniającym kredyt denominowany lub indeksowany do

waluty obcej od klasycznego kredytu złotowego jest to, że wysokość zobowiązania

kredytobiorcy uzależniona jest od kursu waluty, do której kredyt jest denominowany

lub indeksowany. Kurs jest więc wskaźnikiem waloryzacji zobowiązania

kredytobiorcy. Uzasadnione jest zatem traktowanie kredytów denominowanych lub

indeksowanych do walut obcych, które spłacane są w tej walucie, jako kategorii

odrębnej od kredytów złotowych i kredytów walutowych.

W uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia

2024 r., III CZP 25/22, (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), jednoznacznie przesądzono,

że w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego

lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej

stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym

stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny

sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub

zwyczajów. Konsekwencją uznania postanowienia umownego za bezskuteczne jest

działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia,

połączona z zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. np.

uchwała SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; wyroki SN:

z 1 czerwca 2022 r., II CSKP 364/22; z 28 września 2022 r., II CSKP 412/22).

I CSK 2513/25

5

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,

że najistotniejsze dla rozstrzyganej sprawy problemy prawne zostały już

wszechstronnie rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie sądów krajowych

i unijnych. W związku z tym przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienia

prawne i wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru nowości i nie mogą przyczynić

się do rozwoju prawa.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 oraz § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[SOP]