Spór o koszty naprawy auta po wypadku z 2022 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi ubezpieczyciela

Strona powodowa – K. sp. z o.o. sp.k. w K. domagała się, między innymi,

zasądzenia od strony pozwanej – S. SA w S. kwoty 66 438,69 zł wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: od kwoty

65 208,69 zł od dnia 8 lipca 2022 roku do dnia zapłaty; od kwoty 1230 zł od dnia

wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jak wskazała powódka, uzasadniając żądanie

I CSK 2519/25

2

pozwu, dnia 28 kwietnia 2022 r. w wyniku wypadku uszkodzeniu uległ samochód

marki P. o numerze rejestracyjnym […] stanowiący własność A. P. Szkoda została

zgłoszona stronie pozwanej, która po przeprowadzeniu postępowania

likwidacyjnego przyznała poszkodowanemu kwotę 61 412,48 zł, tytułem

odszkodowania. Kwota przyznana przez ubezpieczyciela była jednak zaniżona i nie

pozwalała na pełną naprawę szkody. Poszkodowany A. P. kupił samochód w

Niemczech jako czteroletni, od pierwszego właściciela. Samochód był serwisowany

i nie był wcześniej uszkodzony. Ostatecznie A. P. sprzedał uszkodzony samochód

z dużą stratą. Poszkodowany A. P., dnia 19 października 2022 r. umową cesji

przeniósł wierzytelności jakie przysługiwały mu wobec ubezpieczyciela na stronę

powodową, w rezultacie K. przysługuje legitymacja czynna w przedmiotowej

sprawie. W dalszej kolejności powódka wskazała, że wobec wyceny kosztów

naprawy uszkodzonego pojazdu marki P. o numerze rejestracyjnym […] przez

niezależnego rzeczoznawcę na kwotę 126 621,17 zł. uzasadniony był wniosek, że

strona pozwana zalega jeszcze z wypłatą kwoty 65 208,69 zł, nadto powinna

dodatkowo zwrócić koszty wykonania prywatnej kalkulacji w kwocie 1230 zł.

Nakazem zapłaty z 6 grudnia 2022 r. wydanym w postępowaniu upominawczym

żądanie powoda zostało uwzględnione w całości.

Strona pozwana – S. SA w S. wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, którym

domagała się oddalenia powództwa w całości. Uzasadniając swoje stanowisko

wskazała, że wypłacona dotychczas kwota odszkodowania była wystarczająca do

dokonania naprawy samochodu, tym bardziej, że informowała poszkodowanego o

możliwości naprawy pojazdu po preferencyjnych cenach w sieci partnerskiej

pozwanego towarzystwa ubezpieczeniowego. Skoro poszkodowany nie skorzystał

z tej możliwości to tym samym nie współdziałał z ubezpieczycielem i doprowadził

do zwiększenia rozmiaru szkody, w konsekwencji ubezpieczyciel nie ponosi za to

odpowiedzialności. Strona pozwana zakwestionowała przedłożoną przez powoda

kalkulację naprawy podając, że jest ona zawyżona, a nadto podała, że nie ma

żadnych podstaw, aby zasądzać koszty prywatnej ekspertyzy, gdyż jej poniesienie

przez stronę powodową nie było konieczne.

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy w Bochni wyrokiem z 10

września 2024 r., w szczególności: zasądził od strony pozwanej S. SA w S. na

I CSK 2519/25

3

rzecz strony powodowej K. sp. z o.o. sp.k. w K. kwotę 63 097,52 zł wraz z

odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 8 lipca 2022 roku do dnia

zapłaty (pkt I); w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt II) oraz orzekł o

kosztach procesu (pkt III).

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Bochni z 10

września 2024 r. wniosła strona pozwana, zaskarżając go w zakresie pkt.: I oraz III.

Skarżąca zarzuciła naruszenie wyszczególnionych przepisów postępowania: art.

233 § 1 k.p.c. oraz następujących przepisów prawa materialnego: art. 354 § 2 k.c.,

art. 826 § 1 k.c. i art. 16 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o

ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i

Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; art. 361 § 1 k.c.; art. 6 k.c. We

wnioskach apelacji strona pozwana domagała się zmiany wyroku Sądu I instancji

poprzez oddalenie w punkcie I powództwa w całości, a w punkcie III wyroku

rozstrzygnięcie o kosztach procesu w stosunku do stopnia wygrania sprawy przez

każdą ze stron, przy uwzględnieniu ostatecznego wyniku sprawy. Nadto skarżąca

domagała się zasądzenia od powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie w

całości.

W ocenie Sądu Okręgowego w Tarnowie, który ostatecznie nie podzielił

argumentacji skarżącej – S. SA w S., naprawa uszkodzonego pojazdu nie jest

warunkiem wypłaty odszkodowania. Odszkodowanie, co do zasady, ma więc

odpowiadać hipotetycznym kosztom naprawy pojazdu, tzn. niezbędnym i

ekonomicznie uzasadnionym kosztom przywrócenia pojazdu do stanu

poprzedniego. W realiach sprawy, fakt niedokonania naprawy pojazdu przez

poszkodowanego i sprzedaż pojazdu ze znaczną stratą z uwagi na jego niższą

wartość (a także sprzedaż wierzytelności), nie miał w rezultacie doniosłego prawnie

znaczenia. W dalszej kolejności Sąd II instancji stwierdził, że skarżąca

nieskutecznie zarzuciła Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 361 § 1 k.c. poprzez

uznanie, że odszkodowanie należne poszkodowanemu z tytułu przywrócenia

uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed szkody nie powinno uwzględniać cen

części zamiennych oraz materiału lakierniczego w preferencyjnych cenach, tj. przy

zastosowaniu upustów i rabatów. Sąd odwoławczy podkreślił także, że szkodą

I CSK 2519/25

4

poniesioną przez poszkodowanego jest sam fakt pogorszenia stanu należącego do

niego samochodu, wysokość szkody uzależniona jest jedynie od ekonomicznie

uzasadnionych i niezbędnych kosztów jego naprawy, bez względu na to, czy

naprawa ta w ogóle nastąpiła lub ma nastąpić, bowiem samą szkodą nie jest

poniesiony przez poszkodowanego wydatek na naprawę pojazdu, zaś kodeks

cywilny nie narzuca poszkodowanemu obowiązku naprawy uszkodzonego pojazdu.

Następnie Sąd Okręgowy w Tarnowie zauważył, że wysokość celowych i

uzasadnionych kosztów naprawy samochodu marki P., numer rejestracyjny […]

przy użyciu oryginalnych części zamiennych i przeciętnych stawek stosowanych na

terenie rynku lokalnego ustalona została na kwotę 124.745,96 zł brutto.

Uwzględniając dotychczas wypłacone poszkodowanemu odszkodowanie w kwocie

61.412,48 zł, powodowi przysługiwała dodatkowo kwota 63.097,52 zł, stanowiąca

różnicę powyższych. Jak stwierdził Sąd II instancji kwota wypłacona dotychczas

przez ubezpieczyciela nie może, w efekcie, prowadzić do rzeczywistego i realnego

naprawienia szkody poprzez przywrócenie pojazdu do stanu sprzed wypadku. Sąd

II instancji zauważył również, że pozwana uzasadniając złożony środek

odwoławczy powoływała się także na niewłaściwą, jej zdaniem, postawę

poszkodowanego, który nie dążył do minimalizacji szkody poprzez skorzystanie z

usług warsztatu wskazanego przez stronę pozwaną. Zarzut ten strona pozwana

oparła na naruszeniu art. 354 k.c., 826 k.c. jak również art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z

dnia 22 maja 2003 r. ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach

obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze

Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. W ocenie Sądu II instancji, w procesie likwidacji

szkody, należy kierować się wydatkami, które poszkodowany musiałaby w

normalnym toku naprawy ponieść, decydując się na uruchomienie procesu

naprawczego samochodu, który to proces ostatecznie doprowadziłby do

przywrócenia rzeczy do stanu sprzed kolizji. Uwzględniając reguły dowodzenia i

wnikające z nich ciężary procesowe, to strona pozwana musiałby przy

uwzględnieniu niekwestionowanej okoliczności naprawy samochodu dowieść,

czego stosownie do art. 6 k.c. nie uczyniła, że ta naprawa doprowadziłaby do

przywrócenia stanu poprzedniego pojazdu, oraz że naprawa i wydatki z nią

związane zlikwidowałyby w całości szkodę. Takiego dowodzenia ze strony

pozwanej procesie jednak nie było. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał

I CSK 2519/25

5

kalkulację naprawy wykonaną w sprawie za miarodajną i wiarygodną. W ślad za

Sądem Rejonowym, Sąd II instancji uznał, że zasadnym jest przyjęcie wskazanej

kwoty 124.745,96 zł jako kosztów naprawy pojazdu, prowadzących do całkowitego

zniwelowania zaistniałej szkody i przywrócenia go do stanu sprzed kolizji.

Ostatecznie Sąd Okręgowy w Tarnowie uznał, że kwota zasądzona przez

Sąd I instancji na rzecz powoda jest kwotą zasadną, stanowiąca pełną i właściwą

kompensatę szkody w realiach sprawy, więc brak było również podstaw do zmiany

zaskarżonego wyroku w zakresie kosztów postępowania, w rezultacie Sąd

Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z 21 lutego 2025 r., w szczególności, oddalił

apelację strony pozwanej.

Pozwana – S. S.A. w S. - skargą kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu

Okręgowego w Tarnowie z 21 lutego 2025 r. w całości. Skargę kasacyjną strona

pozwana oparła na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest:

art. 354 § 2 k.c., art. 826 § 1 k.c. i art. 16 ust 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 22

maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu

Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; art. 361 § 1 k.c.;

art. 6 k.c.; art. 6 k.c. w zw. z art. 361 § k.c. i art. 363 § 1 k.c.; art. 361 § 1 i 2 k.c. w

zw. z art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 822 § 1 k.c.

Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na

jej oczywistą zasadność (art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), to

znaczy ze względu na oczywiste naruszenie przepisów prawa materialnego: art.

354 § 2 k.c., art. 826 § 1 k.c. i art. 16 ust 1 pkt 2 oraz ust. 3 Ustawy z dnia 22 maja

2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu

Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych „poprzez

pominięcie przez Sąd Okręgowy obowiązku dążenia poszkodowanego do

minimalizacji szkody i przeciwdziałania jej zwiększeniu, jak również obowiązku

współpracy wierzyciela z dłużnikiem, co skutkowało wydaniem przez Sąd

nieprawidłowego wyroku uwzględniającego powództwo w całości. Ponadto Sąd II

instancji naruszył art. 361 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie za

uzasadnione zasądzenia odszkodowania z tytułu naprawy pojazdu w wysokości

przekraczającej zakres normalnych następstw przedmiotowej szkody

komunikacyjnej w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych sprawy i zgromadzonego

materiału dowodowego wynika, iż poszkodowany miał możliwość naprawienia

I CSK 2519/25

6

szkody ponosząc mniejsze koszty, a co więcej w sprawie dokonano zbycia pojazdu

w stanie nieuszkodzonym. Dodatkowo Sąd II Instancji naruszył także art. 6 k.c.

odwracając ciężar dowodu w niniejszej sprawie”, co w ocenie pozwanej – S. SA w

S., czyniło jej skargę kasacyjna oczywiście uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę powódka domagała się oddalenia skargi kasacyjnej

w całości; zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

I CSK 2519/25

7

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną,

wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.

Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa

materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z

dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie

to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie

publ. i przywołane tam orzecznictwo).

W świetle pisemnych motywów zaskarżonego wyroku brak podstaw do

podzielenia tezy skarżącej, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w

przedstawionym wyżej rozumieniu przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania.

Wysokość celowych i uzasadnionych kosztów naprawy samochodu została w

sprawie ustalona na podstawie opinii biegłego sądowego przy uwzględnieniu użycia

do tej naprawy oryginalnych części zamiennych i przeciętnych stawek robocizny

stosowanych na terenie rynku lokalnego.

Z tego względu Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c. w zakresie

zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31

ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie

I CSK 2519/25

8

określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2324).

Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone

według stawki minimalnej (§ 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Władysław Pawlak

[PG]

[a.ł]