SN nie przyjął skargi banku w sporze o kredyt indeksowany do franka

Pozwany Bank z siedzibą w W. wywiódł skarge kasacyjną od wyroku Sądu

Okręgowego w Jeleniej Górze z 25 kwietnia 2025 r., wydanego w sprawie z

powództwa K.P. o zapłatę.

Potrzebę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił

następującymi argumentami:

1. Istnieniem potrzeby wykładni art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13, art. 6 ust.

1 Dyrektywy 93/13, art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c., art. 3851 § 1 i 2 k.c.,

art. 3852 k.c. oraz art. 69 ust. 3 Prawa bankowego;

2. występowaniem istotnego zagadnienia prawnego, czy w przypadku

uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany

kursem waluty obcej klauzul spreadowych nieokreślających głównego przedmiotu

umowy, za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne, prawidłowym jest

przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające

- zgodnie z jednolitym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej -

główny przedmiot tej umowy, nie stanowią niedozwolonych (nieuczciwych)

warunków umownych;

3. występowaniem istotnego zagadnienia prawnego, czy w przypadku

uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany

do waluty obcej klauzul odnoszących się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej

za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne i w konsekwencji przyjęcia upadku

umowy jako konsekwencji wyeliminowania z niej mechanizmu indeksacji, kierując

się zasadą utrzymania umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat

przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on

w przypadku braku nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie

się, jako do podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych

wyrażonych w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR, skoro w umowie

wiążącej strony stawka ta występuje i jest ona definiowana jako odnosząca się do

kredytów nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej;

I CSK 2529/25

3

4. występowaniem istotnego zagadnienia prawnego, czy wobec umożliwienia

kredytobiorcom posiadającym kredyty denominowane lub indeksowane do waluty

innej niż waluta polska dokonywania spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz

dokonania przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu

bezpośrednio w tej walucie na podstawie wyżej powołanego art. 69 ust. 3 Prawa

bankowego, wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego ustawodawcy,

uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub indeksowane do waluty

innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, skoro

dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty kapitałowo-odsetkowej albo dokonanie

przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w

walucie, do której denominowany lub indeksowany jest kredyt, prowadzi do

skutecznego spełnienia świadczenia wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego

w postaci umowy kredytu oraz zaspokojenia wierzyciela w osobie kredytodawcy,

bez konieczności dokonywania jakichkolwiek przeliczeń bądź innych operacji

walutowych wpłacanych przez kredytobiorcę środków w walucie innej niż waluta

krajowa?

5. występowaniem istotnego zagadnienia prawnego, czy wobec dokonania

przez kredytobiorcę spłaty kredytu indeksowanego do waluty obcej przed

wytoczeniem powództwa uzasadnione jest przyjęcie, że w związku z dobrowolnym

wykonaniem umowy nie można dokonywac kontroli obecnych w umowie klauzul,

a tym samym niedpuszczalne jest uznanie ich za niedozwolone?

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotne zagadnienie prawne jako podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania musi mieć charakter doniosły z punktu widzenia rozstrzygnięcia

sprawy i nie może być rozwiązane w świetle dotychczasowego orzecznictwa. Jego

wyjaśnienie powinno się bowiem przyczynić do rozwoju prawa (zob. np.

postanowienia SN: z 26 października 2023 r., I CSK 76/23; z 20 października 2023

r., I CSK 1374/23; z 3 października 2023 r., I CSK 2591/23; z 15 września 2023 r., I

CSK 4360/22; z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22; z 2 sierpnia 2023 r., I CSK

I CSK 2529/25

4

6585/22; z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22; z 30 maja 2023 r., I CSK 5362/22; oraz

z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 5428/22).

Analogiczne wymaganie stawia się również potrzebie dokonania wykładni

określonego przepisu prawa. W ramach tej przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze

problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia

tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie

dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany

(zob. np. postanowienia SN: z 25 października 2023 r., I CSK 2989/23; z 27

września 2023 r., I CSK 4679/22, z 17 sierpnia 2023 r., I CSK 5668/22; z 2 sierpnia

2023 r., I CSK 6585/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1231/23; z 16 marca 2023 r., I

CSK 4879/22).

W ostatnich latach do Sądu Najwyższego trafiło wiele spraw odnoszących

się do problemów prawnych opisanych przez skarżącego. W konsekwencji

ukształtowała się linia orzecznicza, uwzględniająca bogaty dorobek judykatury

TSUE. Rozwój orzecznictwa na temat tzw. „kredytów frankowych” zakończył się 25

kwietnia 2024 r. powzięciem przez SN w składzie całej izby uchwały III CZP 25/22,

mającej moc zasady prawnej ex lege (art. 87 ustawy o SN).

W uchwale SN podsumował dotychczasową linię orzeczniczą, przyjmując że:

1) W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty

obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w

obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego

postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

2) W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w

umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże

także w pozostałym zakresie.

3) Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy

całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu,

I CSK 2529/25

5

powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na

rzecz każdej ze stron.

4) Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot

wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia

następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował

względem banku związanie postanowieniami umowy.

5) Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze

stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej

środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia

do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

Odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest zaś

możliwe tylko poprzez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88

ustawy o SN).

Skarżący nie przedstawił zatem nowych problemów prawnych, które nie

zostałyby do tej pory rozwiązane przez Sąd Najwyższy.

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców

prawnych.

Mariusz Załucki

[SOP]

I CSK 2529/25

6