Od kiedy płacić odsetki od zadośćuczynienia za wypadek z 1996 roku. SN odmówił przyjęcia skargi

Powódka – A. O., pozwem z 5 stycznia 2015 r. wniosła o zasądzenie od

pozwanego – P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na jej rzecz następujących kwot:

838.000, 00 zł z ustawowymi odsetkami odpowiednio od kwot: 545.000 zł od dnia 5

sierpnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz (po modyfikacji) odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; 293.000 zł

I CSK 2547/25

2

od dnia następnego po dniu wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, tytułem

dalszego zadośćuczynienia za szkodę na osobie powódki doznaną w wypadku z

dnia 20 lutego 1996 r.; 1.878 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 października

2005 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za koszty turnusu rehabilitacyjnego.

Nadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz skapitalizowanej

za okres od lipca 2010 r. do stycznia 2015 r. renty na zwiększone potrzeby w

łącznej kwocie 126.525 zł z ustawowymi odsetkami od kwot wskazanych jak w

pozwie; zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki renty miesięcznej na

przyszłość z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 2.290,00 zł (ponad wypłaconą

dobrowolnie przez pozwanego w chwili obecnej rentę w kwocie 200 zł) miesięcznie

począwszy od miesiąca lutego 2015 r., płatną w terminie do 10-go dnia każdego

miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności

którejkolwiek z rat; zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki skapitalizowanej

renty o charakterze wyrównawczym za okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 31

stycznia 2015 r. w kwocie 13.283,85 zł z odsetkami ustawowymi od dnia

wytoczenia powództwa do dnia zapłaty; zasądzenie od pozwanego na rzecz

powódki renty miesięcznej na przyszłość o charakterze wyrównawczym w kwocie

666,66 zł począwszy od miesiąca lutego 2015 r., płatną do dnia 10-go każdego

miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności

którejkolwiek z rat, ustalenie odpowiedzialności pozwanego za następstwa obrażeń

doznanych przez powódkę w dniu 20 lutego 1996 r., które mogą się ujawnić w

przyszłości. Tytułem uzasadnienia żądania pozwu, działająca przez

profesjonalnego pełnomocnika, powódka wskazała, że jest ofiarą wypadku

komunikacyjnego z dnia 20 lutego 1996 r., do którego doszło w P., a którego

sprawca – G. P. kierując samochodem osobowym marki […] i będąc w stanie

nietrzeźwości stracił panowanie nad samochodem w czasie manewru

wyprzedzania innych pojazdów, czym doprowadził do wypadku, w którym ucierpiała

powódka wraz z rodziną - był ubezpieczony w zakresie obowiązkowego

ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy i kierowców pojazdów

mechanicznych w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Wskazała także, że sprawca

został skazany prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej za popełnione

I CSK 2547/25

3

przestępstwo polegające na spowodowaniu przedmiotowego wypadku. Podkreśliła,

iż w dniu wypadku komunikacyjnego, w którym uczestniczyła też jej rodzina, była

niemowlęciem (11 miesięcy), a wskutek wypadku doznała bardzo poważnego urazu

uogólnionego oraz urazu mózgowo – czaszkowego i od tego czasu była

wielokrotnie hospitalizowana z powodu ujawniających się następstw powyższego

zdarzenia. Wskazała również, że skutki obrażeń w zasadniczy sposób wpłynęły

także na jej rozwój intelektualny oraz zdolność uczenia się, a w 2005 roku

stwierdzono u niej upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim będące

najprawdopodobniej skutkiem przebytego urazu mózgu. Podała też, że w 2013 roku

lekarz orzecznik ZUS stwierdził, iż powódka jest całkowicie niezdolna do pracy, co

skutkowało przyznaniem renty socjalnej w kwocie 610,33 zł netto, podwyższonej do

kwoty 619,50 zł netto. Dodała, że pozwany uznał co do zasady swoją

odpowiedzialność i ostatecznie, w zakresie zadośćuczynienia wypłacił, powódce

łączną kwotę 55.000 zł. Pozew skierowany przeciwko P. S.A. w W. był przez

powódkę następczo wielokrotnie modyfikowany, w tym rozszerzany.

W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie powództwa,

stwierdzając, między innymi, iż w ramach przeprowadzonego postępowania

likwidacyjnego, ustalono, że doznała ona trwałego uszczerbku na zdrowiu w

wysokości trzydziestu procent. Według pozwanego wypłacone dotychczas

powódce zadośćuczynienie powinno było w pełni rekompensować doznaną przez

nią krzywdę. Odrębnie pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powódki.

Odnosząc się do roszczenia w zakresie skapitalizowanej renty, wskazał, iż jest ono

rażąco wygórowane, a w zakresie renty na zwiększone potrzeby podał nadto, że

nie zostało ono udokumentowane, podnosząc, iż wypłaca z tego tytułu powódce

rentę miesięczną w wysokości 200 zł. Wskazał także, że żądanie w zakresie

skapitalizowanej renty wyrównawczej nie jest poparte żadnym dowodem. Wnosząc

o oddalenie ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość wskazał, że

zakres szkody osobowej powódki nie uległ zmianie od 19 lat, a powódka nie

wymaga całodobowej opieki, jest samodzielna i zdolna do egzystencji, a wymaga

jedynie wsparcia emocjonalnego i ewentualnej kontroli. W zakresie żądania zwrotu

kosztów pobytu poszkodowanej na turnusie rehabilitacyjnym wskazał, że

oferowano na nim zabiegi niemające żadnego związku z urazami i obrażeniami

I CSK 2547/25

4

powódki, jakich doznała w wypadku. Niezależnie od powyższego pełnomocnik

pozwanego podniósł zarzut wyczerpania się sumy gwarancyjnej.

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 6

grudnia 2022 r., w szczególności: zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem

zadośćuczynienia kwotę 827.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od

następujących kwot: 545.000 zł od dnia 5 sierpnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015

r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia

zapłaty; 282.000 zł od dnia 11 lutego 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty

(pkt 1); zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem odszkodowania kwotę

1.878 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 października 2005 r. do dnia 31

grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016

r. do dnia zapłaty (pkt 2); zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem renty na

zwiększone potrzeby, ponad wypłacaną dobrowolnie przez pozwanego kwotę 200

zł miesięcznie, kwotę 1.310,58 zł miesięcznie, płatne z góry, do 10 - tego dnia

każdego miesiąca, za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi

płatności którejkolwiek z rat renty od dnia następnego po opóźnieniu do dnia

zapłaty (pkt 3); zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem renty na

zwiększone potrzeby, ponad wypłacaną dobrowolnie przez pozwanego kwotę 200

zł miesięcznie, kwotę 3.320,58 zł miesięcznie, płatne z góry, do 10 - tego dnia

każdego miesiąca, za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi

płatności którejkolwiek z rat renty od dnia następnego po opóźnieniu do dnia

zapłaty (pkt 4); zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem renty na

zwiększone potrzeby, ponad wypłacaną dobrowolnie przez pozwanego kwotę 200

zł miesięcznie, kwotę 1.349,58 zł miesięcznie, płatne z góry, do 10 - tego dnia

każdego miesiąca, za okres od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 31 października 2021 r.

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi

płatności którejkolwiek z rat renty od dnia następnego po opóźnieniu do dnia

zapłaty (pkt 5); zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem renty na

zwiększone potrzeby, ponad wypłacaną dobrowolnie przez pozwanego kwotę 200

I CSK 2547/25

5

zł miesięcznie, kwotę 1.286,74 zł miesięcznie, płatne z góry, do 10 - tego dnia

każdego miesiąca, za okres od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi

płatności którejkolwiek z rat renty od dnia następnego po opóźnieniu do dnia

zapłaty (pkt 6); zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem renty na

przyszłość na zwiększone potrzeby, ponad wypłacaną dobrowolnie przez

pozwanego kwotę 200 zł miesięcznie, kwotę 1.138,74 zł miesięcznie, płatne z góry,

do 10 - tego dnia każdego miesiąca, począwszy od dnia 1 stycznia 2022 r. wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności

którejkolwiek z rat renty od dnia następnego po opóźnieniu do dnia zapłaty (pkt 7);

zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 60.696,60 zł tytułem

skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 lipca 2010 r. do 31

stycznia 2015 r. z ustawowymi odsetkami od wyszczególnionych w sentencji

rozstrzygnięcia kwot (pkt 8); zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę

14.416,38 tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od 1

lutego 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. z ustawowymi odsetkami od

wyszczególnionych w sentencji rozstrzygnięcia kwot (pkt 9); zasądził od

pozwanego na rzecz powódki kwotę 13.236,85 zł tytułem skapitalizowanej renty o

charakterze wyrównawczym za okres od 1 kwietnia 2013 r. do dnia 31 stycznia

2015 r. z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 10 lutego 2015 r. do dnia 31

grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016

r, do dnia zapłaty (pkt 10); zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę

46.358,20 zł tytułem skapitalizowanej renty o charakterze wyrównawczym za okres

od dnia 1 lutego 2015 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wraz z ustawowymi odsetkami

od wyszczególnionych w sentencji rozstrzygnięcia kwot (pkt 11); zasądził od

pozwanego na rzecz powódki kwotę 536,67 zł tytułem renty miesięcznej na

przyszłość o charakterze wyrównawczym, począwszy od 1 stycznia 2021 r., płatne

do dnia 10 - go każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie

uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat od dnia następnego po

opóźnieniu do dnia zapłaty (pkt 12); ustalił, iż górna granica odpowiedzialności P.

Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. względem powódki za skutki wypadku z dnia 20

lutego 1996 r. odpowiada kwocie 9.785.943 zł (pkt 13); ustalił, że pozwany będzie

I CSK 2547/25

6

ponosił odpowiedzialność wobec powódki za skutki wypadku z 20 lutego 1996 r.,

które mogą ujawnić się u powódki w przyszłości (pkt 14); oddalił powództwo w

pozostałym zakresie (pkt 15); umorzył postępowanie w zakresie dookreślonych w

sentencji wyroku kwot.

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Poznaniu

wniosły obie strony. Powódka zaskarżyła wyrok w zakresie obejmującym część

oddalającą powództwo w zakresie sprecyzowanym apelacją, wnosząc

jednocześnie o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego dalszych 41.283 zł tytułem

skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 lutego 2015 r. do 31

grudnia 2015 r. wraz z ustawowymi odsetkami w sposób zakreślony precyzyjnie w

apelacji, zarzucając jednocześnie naruszenie wyszczególnionych przepisów

postępowania oraz przepisów prawa materialnego. We wnioskach apelacji

powódka domagała się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz

powódki od pozwanego kwot sprecyzowanych w treści apelacji.

Pozwany P. S.A. w W. zaskarżył wyrok w części dotyczącej

zadośćuczynienia oraz odsetek w zakresie i wysokości szczegółowo dookreślonych

w żądaniach apelacji, precyzując jednocześnie, że zaskarżonemu wyrokowi

zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 445 § 1 k.c. przez jego

błędne zastosowanie, polegające na zasądzeniu na rzecz A. O. zadośćuczynienia

za doznaną krzywdę w wysokości rażąco wykraczającej poza ustalony rozmiar

krzywdy oraz art. 361 § 2 k.c. i art. 481 § 1 k.c. poprzez ich niewłaściwe

zastosowanie i zasądzenie odsetek ustawowych oraz odsetek ustawowych z tytułu

opóźnienia od zasądzonych zadośćuczynienia, odszkodowania i rent od dat

wcześniejszych niż 6 grudnia 2022 r., to jest co najwyżej od daty zamknięcia

rozprawy i wydania wyroku jako stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania

uwzględniającego „siłę nabywczą pieniądza z obecnej chwili". Na tej podstawie

skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa co do sumy

400.000 zł z tytułu zadośćuczynienia wraz z zasądzonymi odsetkami oraz w

zakresie 447.869,52 zł z tytułu odsetek ustawowych od zasądzonych wyrokiem w

pkt 1 do 12 wyroku liczonych do 6 grudnia 2022r. i poprzez zasądzenie

ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od niezaskarżonej sumy

zadośćuczynienia 427.000 zł i pozostałych ustalonych wyrokiem od 6 grudnia

I CSK 2547/25

7

2022r. do dnia zapłaty, jednocześnie prostując omyłkę w wyliczeniu zaskarżonych

odsetek.

Obie strony wzajemnie wniosły o oddalenie apelacji przeciwnika

procesowego.

Rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z 12 marca 2025

r. oddalił apelacje obu stron. W ocenie Sądu II instancji apelacja powódki, jak i

apelacja pozwanego nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnośnie do apelacji

pozwanego Sąd Apelacyjny stwierdził, że P. S.A. zakwestionował wysokość

zadośćuczynienia zasądzonego od niego na rzecz powódki ponad kwotę 427.000

zł. Do rozważenia przez Sąd Apelacyjny pozostało więc ustalenie czy istotnie

zasądzona tytułem zadośćuczynienia kwota jest nadmierna, a w tym względzie Sąd

odwoławczy nie podzielił argumentacji pozwanego. Sąd odwoławczy podkreślił, że

w sprawach o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, jak między innymi uznał Sąd

I instancji, zadośćuczynienie należne powódce winno wynosić 1.000.000 po

odliczeniu zwaloryzowanej kwoty wypłaconej jej przez pozwanego tj. około 130.000

zł. Brak było, w efekcie, podstaw do przyjęcia, że ustalone zadośćuczynienie jest

rażąco wygórowane, a wyłącznie ta okoliczność mogłaby spowodować korektę jego

wysokości. Nie znalazł także uzasadnienia zarzut pozwanego, iż odsetki za

opóźnienie od zasądzonych świadczeń powinny być zasądzone od dnia 6 grudnia

2022 r. tj. od dnia zamknięcia rozprawy. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko, że

odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należne są pokrzywdzonemu

po upływie terminu spełnienia świadczenia wyznaczonego wezwaniem dłużnika

przez wierzyciela do wykonania, przy czym Sąd I instancji w odniesieniu do

każdego z zasądzonych roszczeń szczegółowo uzasadnił datę wymagalności

odsetek za opóźnienie.

Pozwany – P. S.A. w W., skargą kasacyjną zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z 12 marca 2025 r. w części, to jest w pkt 1) w zakresie

oddalenia apelacji P. SA w części dotyczącej odsetek od zasądzonego od

pozwanego na rzecz powódki wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 6 grudnia

2022 r., zadośćuczynienia w kwocie 827000 zł, tj.: odsetek ustawowych od kwoty

545 000 zł od dnia 5 sierpnia do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowych odsetek

za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 6 grudnia 2022 r.; odsetek

I CSK 2547/25

8

ustawowych od kwoty 282 000 zł od dnia 11 lutego 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015

r. oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 6

grudnia 2022 r.; w pkt 2) w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

apelacyjnego.

Skargę kasacyjną – P. S.A. w W. - oparł na zarzutach naruszenia przepisów

prawa materialnego, to jest: art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w zw. z art. 817 §

1 k.c. oraz w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach

obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze

Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (u.o.u.o.), polegającym na ich błędnym

zastosowaniu, to znaczy błędnym ustaleniu terminu, od którego należy naliczać

odsetki ustawowe od zadośćuczynienia w kwocie 545 000 zł od dnia 5 sierpnia

2013 r., tj. terminu spełnienia świadczenia wyznaczonego wezwaniem dłużnika

przez wierzyciela oraz w kwocie 282 000 zł od dnia 11 lutego 2015 r., tj. od dnia

następnego po wytoczeniu powództwa, zamiast od dnia 7 grudnia 2022 r., czyli od

dnia następnego od daty wydania przez sąd I instancji wyroku w niniejszej sprawie.

Skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi

na okoliczność jej oczywistej zasadności (art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c.), to znaczy ze względu na oczywiste naruszenie przepisów prawa

materialnego: art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c., oraz w

zw. z art. 14 ust. 1 u.o.u.o., gdyż w realiach stanu faktycznego sprawy Sąd II

instancji błędnie określił datę początkową naliczania odsetek ustawowych od

zadośćuczynienia w kwocie 545 000 zł od dnia 5 sierpnia 2013 r. (od dnia

wezwania pozwanego do zapłaty), a od kwoty 282 000 zł od dnia 11 lutego 2015 r.

(od dnia następnego po wytoczeniu powództwa) zamiast od dnia 7 grudnia 2022 r.,

czyli od dnia następnego od daty wydania przez sąd I instancji wyroku i w niniejszej

sprawie. Zdaniem skarżącego, który nawiązując do okoliczności stanu faktycznego,

wskazał, że w dacie przeprowadzenia przez pozwanego postępowania

likwidacyjnego nie było możliwości określenia zakresu krzywdy powódki, a stało się

to możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez Sąd I

instancji. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy uzasadniały zatem zasądzenie

odsetek od zadośćuczynienia dopiero od dnia następnego po dniu wydania wyroku

przez Sąd I instancji. W dalszej kolejności skarżący powołał wybrane orzeczenia

I CSK 2547/25

9

Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, w konkluzjach stwierdzając, że Sąd

Apelacyjny w Poznaniu nieprawidłowo zasądził odsetki od zadośćuczynienia od

dnia wezwania do zapłaty zamiast od dnia następnego po dniu wydania wyroku

przed Sąd I instancji, co w ocenie pozwanego – P. S.A., czyniło jego skargę

kasacyjna oczywiście uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę powódka domagała się wydania postanowienia o

odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenia od

pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania wywołanego wniesieniem

skargi kasacyjnej - kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem

przepisanych wraz z podatkiem 23% VAT oraz ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty; w przypadku

zaś przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania domagała się oddalenia skargi oraz

zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania wywołanego

wniesieniem skargi kasacyjnej - kosztów zastępstwa procesowego według norm

prawem przepisanych wraz z podatkiem 23% VAT oraz ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

I CSK 2547/25

10

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną,

wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.

Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa

materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z

dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie

to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie

publ. i przywołane tam orzecznictwo).

Należy nadmienić, że w aktualnym orzecznictwie, w kwestii daty początkowej

naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od świadczenia z tytułu

zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, akceptuje się judykaty, według których

roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia staje się wymagalne niezwłocznie po

wezwaniu przez uprawnionego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18

września 1970 r., II PR 257/70, OSNCP 1971, nr 6, poz. 103), przy czym zaznacza

się, że zasada przewidziana w art. 363 § 2 k.c. nie wyłącza ustalenia w konkretnym

I CSK 2547/25

11

wypadku odszkodowania według cen z daty, w którym powinno być spełnione, i

zasądzenia go wraz z odsetkami od tego dnia (por. wyroki Sądu najwyższego z

dnia 10 lutego 2000 r., II CKN 725/98, OSNC 2000, nr 9, poz. 158). W judykaturze

zwraca się też uwagę na przypadki, gdy wartość odszkodowania została ustalona

według cen z daty wyrokowania, to ustawowe odsetki należą się od tej chwili, czyli

od daty wyrokowania (por. wyroki z: dnia 18 stycznia 2018 r., V CSK 142/17, nie

publ., z dnia 25 maja 2017 r., II CSK 584/16, nie publ., z dnia 14 października 2016

r., I CSK 685/15, nie publ., z dnia 9 stycznia 2013 r., III CSK 89/12, OSNC-ZD

2013, nr 3, poz. 65, z dnia 7 lipca 2011 r., II CSK 635/10, nie publ., z dnia 17

czerwca 2010 r., I CSK 308/09, nie publ., z dnia 7 maja 2009 r., IV CSK 27/09, nie

publ.). Jednak za dominujące należy uznać stanowisko pośrednie, zgodnie z

którym, jeżeli zobowiązany do spełnienia świadczenia z tytułu zadośćuczynienia

pieniężnego nie spełnia go w terminie ustalonym zgodnie z art. 455 k.c., bądź

wynikającym z przepisu szczególnego, poszkodowany może żądać zapłaty odsetek

ustawowych od dnia opóźnienie począwszy od upływu tego terminu, w zakresie w

jakim zasądzone na jego rzecz zadośćuczynienie należało mu się już w tym dniu.

Jeżeli zaś sąd ustali, że żądane zadośćuczynienie w całości lub w części

odpowiada rozmiarowi krzywdy istniejącej dopiero w chwili wyrokowania,

uzasadnione jest zasądzenie odsetek od całości lub części tego świadczenia od tej

daty (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011 r., I CSK 243/10, z dnia

8 marca 2013 r., III CSK 192/12, nie publ., z dnia 3 marca 2017 r., I CSK 213/16,

nie publ.).

Skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie wykazał, że poszczególne kwoty, składające się na sumę

zadośćuczynienia, od których zostały zasądzone należności odsetkowe, nie

odpowiadały istniejącym już w tych datach rozmiarom doznanej przez powódkę

krzywdy.

Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c.

w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art.

I CSK 2547/25

12

31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania

cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu

§ 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2324).

Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone

według stawki minimalnej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

Władysław Pawlak

[PG]

[a.ł]