Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki w sporze o kredyt frankowy z 2008 r.

1. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z 10 maja 2023 r. ustalił, że nie

istnieje stosunek prawny wynikający z umowy zawartej w dniu 11 sierpnia 2008 r.

pomiędzy powodami M.R., R.R., S.R., K.R. a poprzednikiem prawnym pozwanego

S. spółka akcyjna z siedzibą w W. (obecnie E. spółka akcyjna z siedzibą w W.) oraz

zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwoty 5 750,51 zł i 33 115,06 CHE z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 19 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty i

kwotę 22 090,36 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 19 czerwca 2021

r. do dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach procesu.

I CSK 2616/25

2

2. Na skutek apelacji strony pozwanej Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem

z 26 listopada 2024 r. oddalił apelację oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania

apelacyjnego.

3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona

pozwana. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.

4. Powodowie wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę

interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa

oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych,

nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.;

nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia

co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

jest wówczas usprawiedliwione.

I CSK 2616/25

3

6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna

powoda nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie

spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c., uzasadniająca

przyjęcie skargi do rozpoznania.

7. Należy podkreślić, że problemy prawne przedstawione przez skarżącego

nie mają cech nowości wymaganej od istotnego zagadnienia prawnego

uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kwestie te były

przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi Sądu Najwyższego w orzeczeniach

wydanych, często w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych, nie tylko

na etapie wstępnej oceny. Wszystkie te zagadnienia zostały omówione

i rozstrzygnięte w orzecznictwie sądowym, które często zapadało już po wniesieniu

skargi kasacyjnej, ponieważ dotyczą one starszych spraw. W tzw. międzyczasie

ukształtowało się orzecznictwo dotyczące tych problemów i w świetle obecnych

orzeczeń, skarga jest nieaktualna, co uniemożliwia jej przyjęcie do rozpoznania.

Podobnie należy ocenić przytoczone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa.

8. W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości

abuzywny charakter zawartych w umowach kredytu frankowego typowych klauzul

odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote

polskie i odwrotnie. Tego typu klauzule nie wskazują obiektywnych kryteriów

ustalania kursu waluty obcej, który jest jednostronnie ustalany przez bank,

co pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza

kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron

umowy kredytu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22,

wyrok Sądu Najwyższego z 21 listopada 2023 r., II CSKP 1602/22, wyrok Sądu

Najwyższego z 14 lutego 2025 r., II CSKP 1545/22). Ocena niedozwolonego

charakteru postanowienia, jak i konsekwencje wynikające z jego eliminacji,

wymagają odniesienia do chwili zawarcia umowy (zob. uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17). Co do zasady

wyłączona jest też możliwość zastąpienie niedozwolonego postanowienia

umownego odnoszącego się do sposobu określania kursu waluty obcej (w umowie

kredytu indeksowanego czy denominowanego) innym sposobem określenia kursu

I CSK 2616/25

4

waluty obcej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2025 r., II CSKP 1545/22,

wyrok Sądu Najwyższego z 28 lutego 2025, II CSKP 1277/24). Brak jest też

jakichkolwiek podstaw do rozdzielenia postanowień dotyczących przeliczania

waluty obcej na złote polskie i dokonywania ich odrębnej oceny prawnej (zob.

wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, wyrok Sądu

Najwyższego z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22).

9. Dodatkowo należy wskazać, że w najnowszym orzecznictwie Sądu

Najwyższego nie budzi również wątpliwości, że w razie stwierdzenia nieważności

umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, konsument

jest uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń

spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie

od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania

tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu

tego świadczenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2025, II CSKP

1996/22). Takie stanowisko wynika z jednolitego orzecznictwa TSUE (zob. wyrok

TSUE z 15 czerwca 2023 r., C-520/21, Arkadiusz Szcześniak p. Bankowi M. SA,

wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C- 28/22, TL i WE p. Syndykowi masy upadłości

Getin Noble Bank S.A.).

10. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

11. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

12. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108

§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

Krzysztof Grzesiowski

(Ł.W.)

[a.ł]

I CSK 2616/25

5