Sąd Najwyższy odrzucił skargę pozwanego na wyrok kasatoryjny w sporze o zapłatę

Wyrokiem z 3 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Łodzi po rozpoznaniu

sprawy z powództwa P. spółki akcyjnej w W. przeciwko A.J. uchylił w części nakaz

zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym w Sądzie Okręgowym w Warszawie

dnia 14 maja 2021 r., sygn. akt XXVI GNc 613/21: a) w zakresie kwoty 593.138,37

zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty i w tej części oddalił

powództwo, b) w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów procesu (pkt 1);

utrzymał w mocy nakaz zapłaty w pozostałej części (pkt 2) i orzekł o kosztach

postępowania (pkt 3).

Wyrokiem z 31 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi uchylił

pkt 1 i 3 wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 3 listopada 2022 r. i w tym zakresie

przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu

I CSK 2645/25

2

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w orzeczeniu kończącym

postępowanie w pierwszej instancji (pkt 1); z urzędu sprostował niedokładność

pkt 2 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że nadał mu treść: „2) utrzymuje w mocy

nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym 14 maja 2021 roku przez Sąd

Okręgowy w Warszawie pod sygnaturą akt XXVI GNc 613/21, w części obejmującej

kwotę 10 372,29 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 13 stycznia

2021 roku do dnia zapłaty” (pkt 2).

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego co do punktu 1. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania skarżący powołał się na istotne zagadnienie prawne polegające na

„wykładni art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście przesłanek nierozpoznania istoty sprawy

przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu opartym na wekslu in blanco oraz

zakresie sądowej kontroli stosunku podstawowego, gdy roszczenie oparte jest

wyłącznie na wekslu”.

W odpowiedzi powód wniósł o „nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania” i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów

postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. zaskarżeniu skargą kasacyjną podlegają tylko

te prawomocne wyroki sądu drugiej instancji i postanowienia w przedmiocie

odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, które kończą postępowanie

w sprawie. Atrybutu tego nie posiada wyrok kasatoryjny, którym sąd drugiej

instancji uchyla zaskarżone apelacją orzeczenie i przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji (art. 386 § 2 i 4 k.p.c.). Wyrok taki

nie kończy bowiem postępowania w sprawie; wręcz przeciwnie, rodzi konieczność

kontynuacji postępowania i ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu

apelacyjnym (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 grudnia 1999 r.,

II CN 555/98).

Wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji może natomiast podlegać

zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, które wnoszone jest na podstawie

art. 3941 § 11 k.p.c. O trafności wyboru środka prawnego i jego procesowej

I CSK 2645/25

3

kwalifikacji decydują nadane mu cechy konstrukcyjne oraz jego osnowa, a nie

oznaczenie rodzaju pisma. W związku z tym, jeżeli podejmowana czynność

procesowa czyni zadość wszystkim przewidzianym dla niej przez ustawę cechom

konstrukcyjnym, to nie zachodzą przeszkody do nadania jej właściwego biegu

z tego tylko powodu, że pismo będące nośnikiem tej czynności zostało opatrzone

innym tytułem lub nazwą (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 8 listopada 2019 r.,

III CZP 22/19). W okolicznościach sprawy nie można jednak przyjąć, że rzeczywistą

intencją pozwanego było wniesienie zażalenia, a nie skargi kasacyjnej. Po

pierwsze, skarżący zastępowany przez zawodowego pełnomocnika zawarł w treści

środka zaskarżenia wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz

z uzasadnieniem. Po drugie, pismo zostało wniesione w dwumiesięcznym terminie

przewidzianym dla skargi kasacyjnej (k. 251 i 279), a nie w terminie tygodniowym

przewidzianym dla zażalenia (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 394 § 2 k.p.c.).

Należy zarazem podkreślić, że działania zawodowego pełnomocnika nie

może usprawiedliwiać błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia

(k. 251). W uchwale połączonych Izb – Izby Cywilnej, Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych z 22 listopada 2011 r., III CZP 38/11, Sąd

Najwyższy wyjaśnił, że niepouczenie albo błędne pouczenie (nawet) strony

działającej bez zawodowego pełnomocnika o dopuszczalności, terminie i sposobie

wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na dobór i rozpoczęcie biegu terminu

do wniesienia tego środka.

W konsekwencji skarga kasacyjna, w której zaskarżono punkt 1 wyroku

Sądu Apelacyjnego – uchylający punkty 1 i 3 wyroku Sądu Okręgowego

i przekazujący w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania – podlegała

odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 3986 § 3 k.p.c.).

Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[r.g.]

I CSK 2645/25

4