Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kredytobiorców na bank w sprawie aneksu frankowego

1. Wyrokiem z 23 kwietnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, w sprawie

z powództwa K.J. i B.J. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w G. o ustalenie,

zmienił na skutek apelacji strony pozwanej wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie

Trybunalskim z 31 stycznia 2023 r. w ten sposób, że oddalił powództwo i

odpowiednio do tego rozstrzygnięcia zmienił orzeczenie o kosztach postępowania

I CSK 2653/25

2

przed Sądem pierwszej instancji (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania

apelacyjnego (pkt II).

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiedli powodowie,

wskazując na naruszenie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. – Prawo bankowe (dalej „pr.bank.”) w zw. z art. 3531 k.c.; art. 506 § 1 i 2

k.c.; art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 3531 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2

dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków

w umowach konsumenckich (dalej: „dyrektywa 93/13”), a także art. 3851 § 2 k.c. w

zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13.

3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na występowanie w sprawie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Podali, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na oczywiste

naruszenie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank. w zw. z art. 3531 k.c., art. 4 ust. 2

dyrektywy 93/13 oraz art. 506 § 1 i 2 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego

orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście

wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

I CSK 2653/25

3

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może

być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie

Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego

odpowiadają tym, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

Dla spełnienia wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie

w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,

zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych w art.

3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w

sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego (postanowienie SN z 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne

oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących

o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może

polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą

pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią

instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą

szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko

w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym.

5. Odnosząc się do powołanej przez skarżących oczywistej zasadności

skargi kasacyjnej, wskazać trzeba, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej,

jako przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, wymaga powołania się na

kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa

materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia wywodu zmierzającego do

jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono

widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez

potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu

I CSK 2653/25

4

wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał

zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie

oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet

oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. orzecznictwo przytoczone w

motywach postanowienia SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12).

Skarżący nie wykazali rażącego naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 58

§ 1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank. w zw. z art. 3531 k.c., art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13

oraz art. 506 § 1 i 2 k.c., lecz ograniczyli się w istocie do przedstawienia polemiki ze

stanowiskiem Sądu Apelacyjnego, że w okolicznościach sprawy postanowienia

aneksu, na podstawie którego doszło do przewalutowania kredytu złotowego we

frankowy, nawet uznane za niedozwolone, nie skutkują ustaleniem, że umowa

kredytu hipotecznego z 12 listopada 2007 r., zmieniona aneksem z 28 kwietnia

2009 r., jest nieważna. Sąd drugiej instancji uznał bowiem, że bezskuteczność

postanowień § 1 ust. 1, § 7 ust. 2 zd. 4, § 10 ust. 8 oraz § 22 umowy w brzmieniu

nadanym aneksem z 28 kwietnia 2009 r. – ze względu na ich abuzywność –

skutkuje jedynie tym, że umowa kredytu nie została zmieniona w tej części.

Tymczasem w ocenie skarżących zawarcie przez strony procesu aneksu z 28

kwietnia 2009 r. spowodowało wykreowanie nowego, samodzielnego i

nierozerwalnego stosunku zobowiązaniowego, który unicestwił byt prawny umowy

kredytu w jej pierwotnej wersji. Z tego względu, zdaniem skarżących, wyrok Sądu

odwoławczego zapadł z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak

i aktualnej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, w szczególności zaś uchwały

pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP

25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118).

Nie przekonuje o oczywistej zasadności skargi wywód dotyczący

sprzeczności wyroku Sądu Apelacyjnego z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej

Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, już choćby dlatego, że

przywołana uchwała została podjęta w oderwaniu od problematyki kredytów

hipotecznych, które pierwotnie zostały udzielone w złotych, a następnie — na

I CSK 2653/25

5

podstawie aneksu — zostały przekształcone w kredyt powiązany z frankiem

szwajcarskim. Nie można również uznać, że skarżący wykazali oczywiste

naruszenie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank. w zw. z art. 3531 k.c., art. 4 ust. 2

dyrektywy 93/13 oraz art. 506 § 1 i 2 k.c. Poza odwołaniem się do wskazanej

uchwały Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. i przedstawieniem lakonicznego

wywodu dotyczącego wpływu aneksu z 28 kwietnia 2009 r. na byt prawny umowy

kredytu z 12 listopada 2007 r., skarżący nie powołali żadnych argumentów

wyjaśniających, dlaczego te przepisy zostały, ich zdaniem, w tak ewidentny sposób

naruszone.

Nie można również pominąć, że problematyka sytuacji prawnej konsumenta,

który zawarł pierwotnie umowę kredytu złotowego, a dopiero później podpisał

z bankiem aneks zmieniający charakter zobowiązania i wiążący je z kursem franka

szwajcarskiego była w ostatnim czasie przedmiotem rozważań Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 30 kwietnia 2026 r., C-246/25,

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1

dyrektywy 93/13 oraz zasady skuteczności i proporcjonalności należy interpretować

w ten sposób, iż nie stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie

z którym ustalenie ze względu na istnienie nieuczciwych warunków nieważności

aneksu do zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem umowy kredytu

hipotecznego skutkuje przywróceniem pierwotnych warunków tej umowy, które

aneks ten miał zastąpić tymi nieuczciwymi warunkami, pod warunkiem że zostaną

należycie uwzględnione wynikające z takiego przywrócenia tych pierwotnych

warunków negatywne konsekwencje dla tego konsumenta i korzyści dla tego

przedsiębiorcy, tak aby zagwarantować, iż przywrócenie wspomnianych

pierwotnych warunków pozwoli na ustanowienie rzeczywistej równowagi między

prawami i obowiązkami stron umowy, a tym samym na zapewnienie skutecznej

ochrony konsumenta, bez podważenia przy tym osiągnięcia przyświecającego tej

dyrektywie celu odstraszającego.

Innymi słowy, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie przesądził

automatycznej nieważności całej umowy kredytu tylko dlatego, że wadliwy może

być sam aneks przewalutowujący. Trybunał wskazał, że jeżeli aneks zawiera

nieuczciwe postanowienia, sąd krajowy powinien zbadać skutki ich eliminacji i

I CSK 2653/25

6

ocenić, czy pierwotna umowa może dalej obowiązywać jako kredyt złotowy. W

konsekwencji nie ma podstaw do uznania, że skarżący skutecznie wykazali

kwalifikowane, widoczne prima facie naruszenie wskazanych wyżej przepisów,

które mogło doprowadzić do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

6. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

7. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 1 a contrario k.p.c.). O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz w zw.

z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych. Natomiast

rozstrzygnięcie o zwrocie części opłaty uiszczonej od skargi kasacyjnej w związku

z nieprzyjęciem jej do rozpoznania uzasadnia art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art.

80a u.k.s.c.

Joanna Misztal-Konecka

(K.W.)

[SOP]