Sąd Najwyższy nie przyjął skargi Miasta, zasiedzenie działki w Łodzi zostaje

Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa

w Łodzi oddalił wniosek S.K. o zasiedzenie w sprawie z udziałem Gminy Miasto Ł. i

D.B. (pkt 1) oraz oddalił wniosek o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów

postępowania (pkt 2).

Postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił

zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdził, iż S.K. z dniem 1 czerwca

2017 r., przez zasiedzenie nabył własność nieruchomości położonej

w Ł. przy ulicy […], o powierzchni […] ha, stanowiącej działkę

nr […] opisanej na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego Z.W. w dniu 7

I CSK 2698/25

2

stycznia 2025 r., a przyjętej do zasobu Skarbu Państwa reprezentowanego przez

Prezydenta Miasta Ł. w dniu 20 stycznia 2025 r., dla której w Sądzie Rejonowym w

Ł. urządzona została księga wieczysta (…) i ustalił, że uczestnicy ponoszą koszty

postępowania zgodnie ze swoim udziałem w sprawie (pkt 1); ustalił, że uczestnicy

ponoszą koszty postępowania apelacyjnego zgodnie ze swoim udziałem w sprawie

(pkt 2).

Uczestnik Miasto Ł. wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył

postanowienie Sądu Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania powołał się na jej oczywistą zasadność z uwagi na to,

że zaskarżone orzeczenie rażąco odbiega od ukształtowanych w wyniku

orzecznictwa Sądu Najwyższego poglądów dotyczących przekształcenia

posiadania zależnego w posiadanie samoistne.

W odpowiedzi wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania i zasądzenie od uczestnika na jego rzecz zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Przechodząc do oceny twierdzenia o oczywistej zasadności skargi

kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), należy przypomnieć, że zachodzi ona

I CSK 2698/25

3

wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych

rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,

gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się

wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej

na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,

OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4,

poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia, że

przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie

to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia

(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma

charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje

się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją

stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności

sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).

Bliższa analiza skargi kasacyjnej nie wykazała, że jest ona oczywiście

uzasadniona w przyjętym wyżej rozumieniu. Posiadanie samoistne oznacza stan

władztwa nad rzeczą odpowiadający posiadaniu właścicielskiemu. Posiadacz

samoistny włada rzeczą „jak właściciel” (art. 336 k.c.) W szczególności korzysta

z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także

uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią. Równocześnie należy

zaznaczyć, że przy długotrwałym posiadaniu nieruchomości możliwe są − na tle

konkretnych uwarunkowań − zmiany w sposobie władania nią. Jeżeli dochodzi do

przekształcenia posiadania zależnego w posiadanie samoistne, powinno być ono

ujawnione w sposób widoczny dla otoczenia (postanowienie SN z 4 lipca 2024 r.,

II CSKP 844/22). Ocena tej kwestii w znacznej mierze dotyczy sfery ustaleń

I CSK 2698/25

4

faktycznych i oceny dowodów, które to zagadnienia uchylają się spod kognicji Sądu

Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3 k.p.c.).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821, art. 108 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[SOP]