Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku w sporze z klientami o zapłatę

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

I CSK 2805/25

2

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka Bank S.A.

w W. powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych, tj. art. 1099 § 1 k.p.c.

i art. 28 w związku z art. 3 i art. 41 k.p.c.

W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest

wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi

poważne wątpliwości, których rozstrzygnięcie rzutuje na wynik postępowania, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca

2007 r., II CSK 84/07).

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej

zaskarżonym postanowieniem wystąpiła twierdzona przyczyna kasacyjna.

Przepis art. 1099 k.p.c. stanowi, że brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod

rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy; w razie stwierdzenia braku jurysdykcji

krajowej sąd odrzuca pozew lub wniosek, z zastrzeżeniem art. 1104 § 2 lub art.

1105 § 6 k.p.c. Przepis ten statuuje zatem jedynie nakaz badania jurysdykcji

krajowej jako bezwzględnej przesłanki procesowej ex officio w każdym stanie

sprawy i procesowy skutek jej braku. Wniosek nie ujawniał żadnych wątpliwości

interpretacyjnych związanych ze stosowaniem tego przepisu, a tym bardziej nie

wykazywał, by budził on rozbieżności w orzecznictwie.

Z kolej art. 28 k.p.c., niezależnie od tego, że również w tym przypadku

wniosek nie konkretyzował wątpliwości interpretacyjnych dotyczących tej regulacji,

nie odnosi się do jurysdykcji krajowej, której brak stanowił podłoże zaskarżonego

postanowienia, lecz właściwości miejscowej sądu, której ocena wchodziłaby w

I CSK 2805/25

3

rachubę wtedy, gdyby sądom polskim w ogólności przysługiwała jurysdykcja

krajowa do rozpoznania sprawy. Sąd Apelacyjny, negując in casu jurysdykcję

krajową, wskazał na przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z

dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz

ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz. Urz. UE L 351, s. 1),

przy czym żaden z przepisów tego aktu nie został powołany w podstawach skargi

kasacyjnej. Ewentualne wątpliwości wokół stosowania przepisów rozporządzenia nr

1215/2012, w tym wzmiankowanego we wniosku art. 7 pkt 1 tego aktu, nie mogły

mieć zatem wpływu na wynik postępowania kasacyjnego (arg. ex art. 39813 § 1

k.p.c.).

Jedynie na marginesie należało zauważyć, że w sprawach dotyczących

umów konsumenckich – a takiej kwalifikacji sporu nie podważano w skardze

kasacyjnej – jurysdykcję krajową, z zastrzeżeniem art. 6 i art. 7 pkt 5, określają art.

17 i n. rozporządzenia nr 1215/2012, nie zaś art. 7 pkt 1 rozporządzenia nr

1215/2012, do którego odnosił się powołany we wniosku wyrok Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012).

Ponadto, zgodnie z art. 62 rozporządzenia nr 1215/2012, w celu ustalenia, czy

strona ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, którego

sąd rozpoznaje sprawę, sąd stosuje prawo krajowe, co w przypadku sądu polskiego

wymagania odwołania się do art. 25 i n. k.c. Również te przepisy nie zostały jednak

objęte podstawami skargi kasacyjnej.

Należało zatem odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,

art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

I CSK 2805/25

4

[a.ł]