Bank przegrał w Sądzie Najwyższym ze skargą o kredyt frankowy, zapłaci klientce 5400 zł kosztów

Wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r., I C 308/22 , Sąd Okręgowy w Gorzowie

Wielkopolskim zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki 155 617,56 zł

z odsetkami tytułem zwrotu spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych w wykonaniu

umowy kredytu i ustalił, że nie istnieje pomiędzy powódką, a pozwanym bankiem

stosunek prawny wynikający z umowy kredytu.

I CSK 2844/25

2

Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Szczecinie

zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo o zapłatę, oraz oddalił apelację

pozwanego banku w pozostałym zakresie.

Sąd drugiej instancji ustalił, że 21 października 2008 r. powódka zawarła

z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę kredytu w wysokości 220 000

zł denominowanego do franka szwajcarskiego. W umowie określono, że wysokość

kredytu w CHF zostanie określona według kursu kupna CHF, zgodnie z „Tabelą

kursów” obowiązującą w banku w dniu wypłaty. O wysokości wykorzystanego

kredytu w CHF, wysokości odsetek w okresie karencji oraz wysokości rat kapitałowo

- odsetkowych w wyżej wymienionej walucie bank miał informować kredytobiorców

w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych

w umowie. Kredyt został wypłacony w złotych w dwóch transzach, przy

jednoczesnym przeliczeniu na CHF według kursu kupna obowiązującego w banku.

Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona została w CHF, a ich spłata

następować miała w złotych po uprzednim przeliczeniu rat i należnych odsetek

według kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w

banku w dniu spłaty. Do 29 września 2020 r. kredytobiorca uiścił na rzecz banku

tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych 155 617,56 zł.

Sąd drugiej instancji uznał, że postanowienia umowy nie były indywidualnie

uzgodnione, gdyż swoboda kredytobiorcy sprowadzała się do określenia sumy

potrzebnego kredytu i jego przeznaczenia. Treść umowy została przygotowana

jednostronnie przez bank, co stwarza domniemanie, iż nie było indywidualnych

negocjacji. Umowa zawiera postanowienia wprowadzające mechanizm indeksacji i

wyznaczające kursy walut, które określają główne świadczenia stron, jednak te

postanowienia nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Instytucje

finansowe muszą zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia

przez nich świadomych i rozważnych decyzji, tymczasem bank nie udowodnił, że

zrealizował ciążący na nim obowiązek informacyjny.

Sąd Apelacyjny ocenił, że postanowienia umowy odwołujące się w zakresie

ustalania kursu waluty CHF do wewnętrznych tabel kursów banku są niedozwolone.

Usunięcie abuzywnych postanowień z umowy skutkuje brakiem możliwości ustalenia

kursu wymiany i oprocentowania, a w konsekwencji brakiem możliwości

wykonywania umowy w obowiązującym dotychczas kształcie. Łącząca strony

I CSK 2844/25

3

umowa, po wyeliminowaniu z niej postanowień niedozwolonych, które określają

główne świadczenia stron i są elementami przedmiotowo istotnymi umowy

kredytowej, nie może być w dalszym ciągu wykonywana, zaś w polskim systemie

prawnym nie ma przepisu, który nadawałby się do uzupełnienia luki powstałej

wskutek eliminacji abuzywnego postanowienia wprowadzającego do umowy

klauzulę indeksacyjną.

W ocenie Sądu drugiej instancji w sprawie doszło do skutecznego złożenia

oświadczenia o potrąceniu najpóźniej w momencie doręczenia stronie powodowej

odpisu pisma z 20 maja 2022 r. (w którego treści ponowiono wolę potrącenia).

Zważywszy, że objęta oświadczeniem o potrąceniu suma wypłaconego

kredytobiorcy kapitału kredytu w wysokości 220 000 zł znacznie przekracza

dochodzoną kwotę żądania zapłaty wraz z odsetkami, powództwo o zapłatę

oddalono w całości.

Pozwany bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł

o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c.

w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za

abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Bank nie objął wnioskiem o przyjęcie skargi do rozpoznania zagadnienia

abuzywności postanowień umowy przewidujących dokonywanie przeliczeń złotych

na CHF i odwrotnie kursami ustalanymi jednostronnie przez bank. Natomiast

uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do

rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż:

1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób

określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów;

2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie.

I CSK 2844/25

4

Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają

przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po

usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku

o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu

drugiej instancji o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych

ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu

indeksowanego do waluty obcej.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Na podstawie art. 98 k.p.c. powodowi przysługuje od skarżącego zwrot

kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki

minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

(G.G.)

[R.G.]