SN odmówił przyjęcia skargi banku i zasądził od niego 1350 zł kosztów postępowania

Wyrokiem z 26 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim

oddalił powództwo S.S. i M.S. przeciwko Bank1 S.A. w W. o zapłatę (wobec

uznania, że pozwany skutecznie potrącił przysługująca mu wierzytelność z

I CSK 2943/25

2

wierzytelnością powodów, dochodzoną pozwem i ustalając przesłankowo

nieważność umowy kredytu) (pkt 1) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 2).

Wyrokiem z 28 maja 2025 roku Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim

oddalił apelację powodów (pkt 1), oddalił apelację pozwanego (pkt 2) i zniósł

pomiędzy stronami koszty postępowania (pkt 3).

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Okręgowego co do pkt 2. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, przejawiającą się

w zastosowaniu przez Sąd Okręgowy dyspozycji art 3851 § 1 k.c. do umowy

kredytu dewizowego (walutowego), z całkowitym pominięciem charakteru

przedmiotowej umowy, jej specyfiki, jak również wyłącznie fakultatywnego

charakteru postanowień dotyczących wypłaty i spłaty kredytu. Z ostrożności

procesowej skarżący powołał się także na istotne zagadnienie prawne,

sprowadzające się do wyjaśnienia, czy w sytuacji uznania, że umowa kredytu

zawiera niedozwolone postanowienia umowne odsyłające do Tabeli Kursów,

możliwe jest utrzymanie umowy w mocy i jej wykonywanie w oparciu o istniejące

postanowienia umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie

obcej, skoro nie uległy one eliminacji.

W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

I CSK 2943/25

3

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się

w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),

a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby

umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;

z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzi

powołana wyżej przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przedstawione przez

skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu

Najwyższego, który szczegółowo i wyczerpująco rozstrzygnął analogiczne

zagadnienia.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że walutowy charakter umowy nie

wyklucza możliwości zawarcia w niej niedozwolonych postanowień umownych.

Artykuł 3851 § 1 k.c. znajduje zastosowanie do oceny postanowień wszystkich

umów zawieranych między przedsiębiorcą a konsumentem oraz niektórych umów

zawieranych w obrocie obustronnie profesjonalnym (art. 805 § 4 k.c.). Nawet zatem

udzielenie kredytu w walucie obcej nie wyłącza zastosowania do oceny takiej

umowy art. 3851 k.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 marca 2026 r.,

I CSK 113/26). Nie sposób więc mówić o naruszeniu art. 3851 k.c. tylko z tej

przyczyny, że został zastosowany w odniesieniu do kredytu udzielonego – jak

twierdzi skarżący – w walucie obcej. Niezależnie od powyższego z dokonanych

I CSK 2943/25

4

w sprawie ustaleń wynika, że kredyt, który jest przedmiotem niniejszej sprawy nie

jest kredytem walutowym, lecz kredytem denominowanym do waluty obcej.

Należy przypomnieć, że w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118),

rozstrzygnięto, że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu

indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu

waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,

w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego

postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający

z przepisów prawa lub zwyczajów (pkt 1), a ponadto w razie niemożliwości

ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego

lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie (pkt 2).

Sankcje będące konsekwencją abuzywności postanowień umownych działają ze

skutkiem ex tunc, co oznacza, że zdarzenia o charakterze następczym w stosunku

do daty zawarcia umowy zawierającej klauzule abuzywne pozostają bez

znaczenia dla takiego charakteru tych postanowień umownych (wyjątek stanowi

wola konsumenta).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,

że najistotniejsze dla rozstrzyganej sprawy problemy prawne zostały już

wszechstronnie rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie sądów krajowych

i unijnych. W związku z tym przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienia

prawne i wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru nowości i nie mogą przyczynić

się do rozwoju prawa.

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi

wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych

rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,

gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się

wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej

I CSK 2943/25

5

na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,

V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego

z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,

że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia

(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma

charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje

się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją

stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności

sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).

Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym

wyżej rozumieniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[SOP]