Spór o nieistnienie kredytu z upadłym bankiem. SN odmówił przyjęcia skargi syndyka

Pozwany syndyk masy upadłości G. S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę

kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, którym oddalono w części

apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie

o zapłatę i ustalenie toczącej się z powództwa J.S. i A.S. Wyrok Sądu drugiej

instancji dotyczył przy tym wyłącznie zawartego w wyroku Sądu Okręgowego

orzeczenia o ustaleniu nieistnienia między stronami bliżej określonego stosunku

prawnego mającego wynikać z umowy kredytu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał na

występowanie

w

sprawie

istotnego

zagadnienia

prawnego

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu tych przyczyn kasacyjnych była już

przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo

omówiona m.in. w postanowieniu SN z 20 lipca 2023 r., I CSK 4467/22, wydanym

w sprawie z udziałem pozwanego.

Obie przyczyny kasacyjne związane były z problemem tego, czy

postępowanie kredytobiorców o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego

mającego wynikać z umowy kredytu zawartej z pozwanym bankiem jest, w razie

ogłoszenia upadłości kredytodawcy, sprawą o wierzytelność, która podlega

zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 p.u. W konsekwencji

skarżący dążył do ustalenia, czy niniejsza sprawa podlegała zawieszeniu także

w odniesieniu do żądania ustalenia, a nie tylko w zakresie, w jakim powodowie

dochodzili zapłaty.

Choć zasygnalizowane na s. 4-5 i opisane w dalszej części uzasadnienia

skargi kwestie dotyczące tego, czy sprawa o ustalenie może toczyć się przeciwko

upadłemu bankowi już z chwilą ustalenia osoby syndyka, dawniej rzeczywiście

budziły poważne wątpliwości, to obecnie należy uznać je za wyjaśnione –

I CSK 3032/24

3

w kierunku odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego. W uchwale SN

z 19 września 2024 r., III CZP 5/24, wskazano, że postępowanie sądowe

z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia

stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do

którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność,

która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy

z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, a tym samym może być podjęte

z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. We wspomnianej uchwale

szeroko umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej

argumentacji należy więc uznać za niecelowe.

Wobec powyższego dostrzeżone w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne

jest rozstrzygnięte; nie istnieje też potrzeba wykładni wskazanych na s. 5 skargi

przepisów. Kierunek rozstrzygnięcia wspomnianych wątpliwości nie powoduje przy

tym, że skarga kasacyjna mogłaby zostać ewentualnie uznana za oczywiście

uzasadnioną – jest on bowiem odmienny od stanowiska pozwanego.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.

przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik

sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[a.ł]

I CSK 3032/24

4