Spór o ustanowienie służebności przesyłu,, 87 tys. zł

Postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Opolu

ustanowił na rzecz uczestnika postępowania na opisanej w sentencji nieruchomości

służebność przesyłu polegającą na prawie korzystania przez uczestnika

postępowania z ciepłociągu podziemnego a także na prawie dostępu do tej budowy

celem umożliwienia dokonywania przeglądów, konserwacji i napraw na pasie

gruntu o łącznej powierzchni 506 m kw o przebiegu jak na oznaczonej w sentencji

mapie stanowiącej integralną część postanowienia (punkt 1) oraz zasądził od

uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 87.219 zł płatną w terminie

I CSK 3062/25

2

14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami w

przypadku opóźnienia w płatności tytułem wynagrodzenia jednorazowego (punkt 2).

Postanowieniem z dnia 4 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Opolu, w

następstwie apelacji uczestnika postępowania, zmienił zaskarżone postanowienie

w punkcie 2., w ten sposób, że kwotę 87 219 zł zastąpił kwotą 66 835 zł (punkt I), w

pozostałym zaś zakresie apelację oddalił (punkt II).

W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, uczestnik wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt

4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady

od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących

dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują

pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1

k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga

kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie

przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,

wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w

interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i

stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z

uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi

niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy,

sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni

(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,

I CSK 3062/25

3

niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji

orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub

procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.

np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15,

niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r.,

III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.;

z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17,

niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r.,

V CSK 168/18, niepubl.).

Skarżący nie wykazał, by zaskarżone postanowienie było dotknięte tego

rodzaju nieprawidłowościami.

Oznaczenie, jak szeroki jest zakres obciążenia nieruchomości służebnością

przesyłu, następuje przy jej ustanowieniu, stosownie do rodzaju urządzeń

przesyłowych, ich przebiegu, zakresu potrzeb przedsiębiorcy przesyłowego oraz

innych ewentualnie okoliczności, każdej indywidualnie rozpatrywanej

sprawy. Powierzchnia nieruchomości zajęta pod służebność powinna umożliwiać

przedsiębiorcy posadowienie urządzeń, prawidłowe korzystanie z nich, ich

konserwację, naprawę, modernizację oraz usuwanie awarii. Z motywów

zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd Okręgowy ustalił - w oparciu o opinię

biegłego J.P. - iż powierzchnia umożliwiająca uczestnikowi prawidłowe korzystanie

z urządzeń, ich naprawę, modernizację oraz usuwanie awarii, obejmuje w

okolicznościach przedmiotowej 506 m2 i pas szerokości 5,85 m (1,35 m - pas

zajętości; 0,5 m - pas eksploatacyjny z jednej strony, 4 m - pas eksploatacyjny z

drugiej strony). Pas ów został wyznaczony z uwzględnieniem typowych potrzeb

przedsiębiorstwa przesyłowego, w tym potrzeby dokonywania napraw, konserwacji,

remontów czy modernizacji, a nie zdarzeń nadzwyczajnych wynikających z siły

wyższej lub konieczności odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa. Argumentacja

wniosku oparta na kwestionowaniu ustaleń i twierdzeniu dotyczącym

bezawaryjności sieci, a zmierzająca w istocie do kwestionowania dokonanej przez

I CSK 3062/25

4

Sąd Okręgowy oceny dowodów z opinii biegłych nie może przekonywać za

oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

[SOP]

[a.ł]