Pozwany pytał o wierzytelność w sprawie pauliańskiej. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

I CSK 3084/24

2

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany Z.S.

powołał się na istotne zagadnienie prawne, wyrażające się w pytaniach, czy powód

spełnił wymagania określone w art. 527 § 1 k.c., zgłaszając żądanie uznania

czynności prawnej za bezskuteczną bez wskazania, że czynność ta ma być

bezskuteczna wobec niego i bez wskazania jakiejkolwiek chronionej wierzytelności

powoda, czy art. 527 § 1 k.c. chroni nieskonkretyzowaną wierzytelność, czy tylko

wierzytelność w wysokości określonej w tytule prawnym, oraz czy sąd kontroluje lub

określa wierzytelność, z której wynika żądanie oparte na podstawie art. 527 § 1 k.c.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.

151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK

623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK

547/14).

Wątpliwości powołane we wniosku nie spełniały wskazanych wymagań w

stopniu oczywistym.

Pierwsze z pytań sprowadzało się do pytania o zasadność stanowiska Sądu

Apelacyjnego wyrażonego w zaskarżonym wyroku, co prima vista zapoznaje istotę

przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Pozostałe zaś

wątpliwości – pomijając lakoniczny sposób ich wysłowienia – nie zostały w ogóle

umotywowane; we wniosku nie wyjaśniono w szczególności, dlaczego ich

rozstrzygnięcie nie jest zdaniem pozwanego możliwe przy wykorzystaniu

dotychczasowego, szerokiego dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i nauki w

I CSK 3084/24

3

zakresie podstaw skargi pauliańskiej oraz wymagań stawianych w judykaturze i

doktrynie zarówno żądaniu akcji pauliańskiej, jak i sentencji wyroku

uwzględniającego to powództwo (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 16 czerwca 2021 r., III CZP 60/19, OSNC 2021, nr 10, poz. 62

i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2017 r., II CSK 86/17). Nie

wskazano także możliwych kierunków ich rozstrzygnięcia, przemawiających na ich

rzecz argumentów, jak również prawnych racji, które wskazywałyby na to, że

rozstrzygnięcie przytoczonych wątpliwości miałoby znaczenie wykraczające poza

rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, co pozwalałoby zrealizować publicznoprawny

cel postępowania kasacyjnego.

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,

art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

(K.G.)

[SOP]