Murek przy podjeździe dla karetek. SN nie przyjął skargi kasacyjnej powódki

W związku ze skargą kasacyjną powódki J.C. od wyroku Sądu Okręgowego

w Szczecinie z 7 maja 2025 r., Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

I CSK 3087/25

2

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Skarżąca powołała się na przesłanki określone w art. 3989 §1 pkt 2 i 4 k.p.c.

wskazując z jednej strony na potrzebę wykładni przepisów art. 415 k.c. w związku

z § 251 ust.1 oraz § 252 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej

z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny

odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie, z drugiej strony na

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z rzekomo rażących uchybień

Sądu drugiej instancji.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie

wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania,

jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem

rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga

przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych

stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany

w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego

potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny

i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,

podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3981 § 1

pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego

wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. postanowienia SN:

z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14;

z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

I CSK 3087/25

3

Skarżąca upatruje potrzeby wykładni przepisów prawa w niejednoznaczności

zwrotu „może odbywać się” użytego w § 251 Rozporządzenia, twierdząc, że

wymaga on rozstrzygnięcia, czy odnosi się on do powierzchni formalnie

przeznaczonych do ruchu pieszego, czy również do takich, na których ruch

pieszych jest jedynie faktycznie możliwy. Podniesione przez skarżącą wątpliwości

nie spełniają powyższego wymogu. Spór stron dotyczył oceny, czy w konkretnych

okolicznościach przy usytuowaniu murka oporowego oddzielającego teren zielony

od podjazdu dla karetek należało przewidywać ruch pieszy w stopniu

uzasadniającym obowiązek jego zabezpieczenia. Powódka ograniczyła się jedynie

do przytoczenia fragmentów przepisów, nie wykazując, aby powstały wokół ich

jakiekolwiek wątpliwości w praktyce orzeczniczej. W konsekwencji skarga

kasacyjna mimo formalnego odwołania się do art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zmierza

w istocie do zakwestionowania sposobu zastosowania prawa do ustalonego stanu

faktycznego przez sądy.

Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c.) stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Zgodnie

z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, podzielanym przez doktrynę,

oczywista zasadność skargi oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy

wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka będzie

miała miejsce tylko wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły zarzucane uchybienia, jest

pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione

we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumenty oczywiście

uzasadniają zasadność wniesionego środka prawnego. Oczywiste jest przy tym

tylko to, co można dostrzec od razu - bez potrzeby głębszej analizy

czy przeprowadzenia wnikliwych badań lub dociekań. Innymi słowy, podnoszone

uchybienia muszą mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne na pierwszy rzut

oka - już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (zob. postanowienia SN:

z 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09; z 15 czerwca

2018 r., III CSK 38/18; z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, z 28 stycznia 2022 r.,

I CSK 584/22; z 7 czerwca 2023 r., I CSK 742/23; z 20 października 2023 r.,

I CSK 1673/23).

I CSK 3087/25

4

Podkreślenia wymaga, że przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. obejmuje

jedynie uchybienia przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym

sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym, które

polegają w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu

oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną

w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie

obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu

w ustalonym stanie faktycznym.

Wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać za oczywiste naruszenie

prawa zarzutu nierozpoznania przez Sąd drugiej instancji wszystkich zarzutów

apelacji, w tym art.278 k.p.c. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd

odwoławczy odniósł się do opinii biegłego, ocenił jej znaczenie dla sprawy oraz

wyjaśnił przyjęte ustalenia faktyczne.

Z powyższych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności,

które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]