Spółka wykreślona z rejestru po nakazie zapłaty. SN nie przyjął skargi pozwanego

Pozwany D.P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Warszawie z 28 września 2023 r. wydanego w sprawie

z powództwa Banku spółki akcyjnej w W. o zapłatę.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał,

że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne polegające na ustaleniu: „czy

w przypadku współuczestnictwa procesowego biernego, uprawomocnienie się

nakazu zapłaty w stosunku do jednego z pozwanych, który został następnie

wykreślony z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przed

prawomocnym zakończeniem postępowania względem drugiego pozwanego

obliguje Skarb Państwa do wstąpienia w miejsce podmiotu, który utracił zdolności

sądową i procesową na podstawie art. 25e ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.

o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025, poz. 869; dalej jako: uKRS)?” oraz

„czy wobec zaistnienia w postępowaniu sądowym współuczestnictwa procesowego

biernego, możliwe jest zasądzenie solidarnie od pozwanych zapłaty, w przypadku

gdy, jeden z pozwanych (spółka osobowa) została wykreślona z rejestru

przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego po uprawomocnieniu się wobec

niej nakazu zapłaty lecz przed zakończeniem postępowania prowadzonego

z udziałem drugiego z pozwanych?”. Pozwany wskazał na oczywistą zasadność

skargi kasacyjnej polegającą na pominięciu przez Sądy I i II instancji okoliczności,

iż odpowiedzialność pozwanego ad. 1 została określona jako solidarna, podczas

gdy pozwana ad. 2 w trakcie trwającego postępowania przed Sądem I instancji

utraciła byt prawny z uwagi na przeprowadzenie likwidacji w trybie art. 25d uKRS

i wykreślenie z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego bez

procesu likwidacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

I CSK 3130/24

3

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede

wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.

postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia

SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien

nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy

zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu

wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla

merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia

SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).

Nie ma racji skarżący podnosząc, iż w sprawie występują istotne

zagadnienia prawne. Skoro nakaz zapłaty wydany przeciwko spółce nie został

zaskarżony, uprawomocnił się zanim podmiot został wykreślony z rejestru to

w konsekwencji postępowanie względem spółki było już prawomocnie zakończone.

Słusznie Sąd Apelacyjny podkreślił, że po dacie wykreślenia spółki z rejestru

postępowanie względem niej nie było postępowaniem toczącym się.

Celem art. 25e u. o KRS nie jest przysporzenie Skarbowi Państwa mienia po

podmiotach wykreślonych z Krajowego Rejestru Sądowego, lecz uporządkowanie

stanu prawnego (por. postanowienie SN z 24 lipca 2023 r., I CSK 4546/23).

Należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał,

że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do

I CSK 3130/24

4

rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1

pkt 3 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Adam Doliwa

(P.H.)

[SOP]