Spór o nieruchomość kupioną w 1994 r. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi uczestniczki

Uczestniczka D.M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego w Gdańsku, którym oddalono apelację skarżącej od postanowienia

Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego

prowadzonej z wniosku P.M.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca

wskazała oczywistą zasadność skargi. Podniosła przy tym, że w sprawie istotna

była ocena skutków czynności prawnej (nabycia nieruchomości) z kwietnia 1994 r.

Zdaniem skarżącej Sąd Okręgowy, podobnie jak wcześniej Sąd pierwszej instancji,

stosował przy tym przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w brzmieniu

nadanym im ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny

i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, podczas gdy zgodnie z art. 5 ust. 5 pkt 1

wspomnianej ustawy zastosowanie powinny znajdować przepisy dawne.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie

sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa

z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa.

Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny

wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić

odpowiednie argumenty (zob. postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08).

Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny

kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd

drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności

skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności

powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu

skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła

(zob. postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).

I CSK 3165/24

3

Analiza orzeczeń Sądów obu instancji prowadzi do wniosku, że Sąd

Okręgowy istotnie zaaprobował ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, podczas

gdy ocena ta oparta była na przepisach obowiązujących obecnie (tj. w modelu

obowiązującym od 20 stycznia 2005 r.). Skarżąca trafnie zauważa, że działanie

takie było oczywiście nieprawidłowe – w sprawie doszło bowiem do błędnej

identyfikacji podstawy prawnej (części) orzeczenia.

Powyższe nie oznacza jednak, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Przyczyna kasacyjna z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie zachodzi bowiem

już wtedy, gdy sąd drugiej instancji dopuści się określonego uchybienia, lecz

dopiero wówczas, gdy uchybienie to – w sposób oczywisty – przekłada się na wynik

sprawy. Skarga kasacyjna powinna być przy tym skonstruowana w sposób

prowadzący do wniosku, że jej rozpoznanie niechybnie doprowadzi do uchylenia

lub zmiany tego orzeczenia. Tymczasem uczestniczka nie wykazała, by wskutek

zastosowania nieprawidłowo zidentyfikowanych przepisów Sąd Okręgowy uznał, iż

„zakupiona przez uczestniczkę” nieruchomość „wchodzi w skład majątku

wspólnego stron, podczas gdy nieruchomość ta stanowi majątek

odrębny uczestniczki”.

Sednem stanowiska Sądu drugiej instancji było przyjęcie, po skrupulatnym

przeprowadzeniu postępowania dowodowego, że nabycie spornej nieruchomości

nie nastąpiło ze środków należących do majątku odrębnego (obecnie: osobistego)

uczestniczki. Takie nabycie w każdym stanie prawnym, zarówno przed nowelizacją,

jak i po niej, powodowało wejście składnika do majątku wspólnego. Skarżąca,

powołując się na zastosowanie niewłaściwych przepisów stanowiących podstawę

rozstrzygnięcia, w istocie zmierza więc do zakwestionowania ustaleń w przedmiocie

źródła finansowania nieruchomości – tymczasem działanie takie jest w skardze

kasacyjnej niedopuszczalne (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

I CSK 3165/24

4

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[a.ł]