Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kredytobiorcy, bank wygrał spór o 404 087 zł

Wyrokiem z 12 kwietnia 2023 r., XX GC 1425/22, Sąd Okręgowy w

Warszawie zasądził od pozwanego kredytobiorcy na rzecz powodowego banku

404 087,08 zł z odsetkami.

Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Warszawie

oddalił apelację kredytobiorcy.

Sąd drugiej instancji ustalił, że 25 maja 2017 roku banki zawarł z powodem,

prowadzącym działalność gospodarczą, umowę kredytu w wysokości 460 000 zł.

Kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kredytu z opłatami i odsetkami w ciągu

I CSK 3172/24

2

120 miesięcy, do 20 kwietnia 2027 roku. Oprocentowanie kredytu zostało ustalone

jako zmienne. Oprocentowanie w całym okresie kredytowania stanowiło sumę

stawki referencyjnej WIBOR 3M i marży banku. Kredytobiorca zobowiązał się do

poniesienia prowizji przygotowawczej, prowizji od wcześniejszej spłaty kredytu

i prowizji administracyjnej. W związku zaległością w spłatach bank wezwał

kredytobiorcę do uregulowania zadłużenia, jednak mimo wezwań i wypowiedzenia

umowy zadłużenie nie zostało spłacone.

Sąd drugiej instancji uznał, że ocena umowy jako sprzecznej z zasadami

współżycia społecznego w związku z zastrzeżeniem określonej wysokości

świadczenia może nastąpić jedynie w przypadku wystąpienia szczególnie rażącej

dysproporcji bądź okoliczności faktycznych innego rodzaju, wskazujących na

wykorzystanie przez jedną ze stron znacząco silniejszej pozycji w obrocie. Strony

kontraktu, zwłaszcza w obrocie gospodarczym, korzystają ze swobody

kształtowania stosunków prawnych, w której wstępują. Nawet jeśli warunki umowy

nie są w istotnym stopniu negocjowalne, to i tak przystępujący do kontraktu

przedsiębiorca ma możliwość dokonana oceny, czy są dla niego możliwe do

zaakceptowania, jaki wywrą wpływ na jego sytuację i czy będzie mógł się wywiązać

z zaciąganego zobowiązania. Zatem tylko w zupełnie szczególnej sytuacji można

byłoby przyjąć, że zastrzeżone świadczenie jest na tyle wygórowane, że umowa w

danej części lub w całości dotknięta będzie nieważnością z uwagi na sprzeczność z

zasadami współżycia społecznego.

Kredytobiorca nie przedstawił żadnych zarzutów dotyczących wysokości

prowizji, jej rażąco wygórowanego wymiaru, czy innych okoliczności zawarcia

umowy, które mogłyby świadczyć o działaniu przez bank w sprzeczności z

zasadami współżycia społecznego. Kredytobiorca nie wykazał także, że bank

nadużył swego prawa.

Ponieważ w niniejszej sprawie kredytobiorca nie występuje w roli

konsumenta odwoływanie się przez niego do przepisów o kredycie konsumenckim

było niecelowe.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego nieważność umowy nie mogła wynikać z braku

poinformowania o konsekwencjach zmiany oprocentowania kredytu oraz

I CSK 3172/24

3

możliwości nieograniczonego wzrostu wysokości raty, a także z zastosowania do

ustalenia wysokości oprocentowania wskaźnika WIBOR, gdyż kredytobiorca zawarł

umowę działając jako przedsiębiorca, a zatem nie może korzystać z ochrony

prawnej przewidzianej dla konsumentów.

Kredytobiorca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł

o jej przyjęcie do rozpoznania z uwagi na istnienie w sprawie istotnych zagadnień

prawnych:

1) zmiennego oprocentowania opartego o wskaźnik WIBOR, co może

stanowić podstawę do uznania umowy za nieważną stosownie do art. 58 § 1 i art.

58 § 2 k.c., z uwagi na iluzorycznie obiektywny charakter regulacji zmiany

oprocentowania w ramach umowy pozwalający bankowi na manipulowanie

wysokością zobowiązania odsetkowego kredytobiorcy w sposób niemożliwy do

skontrolowania;

2) dopuszczenia naliczania odsetek od kosztów kredytu, a nie tylko

wypłaconego kredytu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący nie zarzucił, że bank manipulował WIBOREM. Wskazał jedynie na

taką hipotetyczną możliwość, lecz jej nie wykazał, a tym samym nie wykazał, że

w sprawie występuje zagadnienie, czy oparcie zmiennego oprocentowania o

WIBOR jest postanowieniem umowy zgodnym z art. 3531 kc.

Bank może udzielić kredytu na pokrycie kosztów związanych z udzieleniem

kredytu, w tym na pokrycie należnej bankowi prowizji. Umowa przewidywała

prowizję przygotowawczą i prowizję administracyjną. Jednak koszty te w sumie nie

przekraczają dopuszczalnych prawem pozaodsetkowych kosztów zawarcia umowy

pożyczki. Biorąc jednocześnie pod uwagę, że opisane obostrzenia dotyczą obrotu

konsumenckiego, nie sposób uznać, że umowa stron, zawarta przecież z

przedsiębiorcą, jest nieważna.

Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. odmówił przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I CSK 3172/24

4

Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. bankowi, który wniósł odpowiedź na skargę

kasacyjną, przysługuje zwrot kosztów jej sporządzenia w wysokości określonej

w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Dariusz Pawłyszcze

(G.G.)

[SOP]