Bank z kredytem indeksowanym do waluty obcej bez przyjęcia skargi kasacyjnej

Pozwany S, S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, którym oddalono w części apelację skarżącego

od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o ustalenie i zapłatę

toczącej się z powództwa P.K. i A.K.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał

osiem przyczyn kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Siedem z nich

dotyczyło występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a jedno – potrzeby wykładni przepisów prawnych

budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu wspomnianych przyczyn kasacyjnych była

już przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została

szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 30 grudnia 2024 r.,

I CSK 3562/23, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego.

Przyczyny kasacyjne oznaczone jako 2-6 nie występują w sprawie. Choć

sygnalizowane na s. 5-6 i opisane szerzej w dalszej części skargi kwestie

dotyczące problematyki kredytów powiązanych z kursem waluty obcej są

obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to

obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego

przez pozwanego – dzięki uchwale Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej –

z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Wobec braku podstaw do podjęcia działań

unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd

Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy art. 87 § 1 u.s.n., związany stanowiskiem

wyrażonym w sentencji tego orzeczenia. We wspomnianej uchwale szeroko

umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej argumentacji

należy więc uznać za niecelowe.

Przyczyna oznaczona numerem pierwszym pozornie dotyczy kwestii

nieobjętej zakresem ww. uchwały, to jest tego, które postanowienia

I CSK 3189/24

3

charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanego do waluty obcej są abuzywne;

bank wyróżnił przy tym klauzulę kursową oraz klauzulę ryzyka walutowego. Rzecz

jednak w tym, że w świetle wspomnianej uchwały rozróżnienie takie - nawet jeżeli in

abstracto uznać je za zasadne także w przypadku spornej obecnie umowy - nie ma

znaczenia. Stan niezwiązania stron umową jest bowiem powodowany już samą

tylko abuzywnością klauzuli kursowej.

Przyczyna kasacyjna oznaczona numerem 7, dotycząca tego, od kiedy

konsumentowi należą się odsetki od kwot wpłaconych na rzecz banku

w „wykonaniu” umowy kredytu, która nie wiąże stron (świadczeń nienależnych),

również nie występuje, gdyż dotyczący jej problem prawny został już rozstrzygnięty.

Bank nawiązuje bowiem do koncepcji, zgodnie z którą stwierdzenie, że umowa nie

wiąże stron w całości z uwagi na zawarcie w niej postanowień niedozwolonych

(art. 3851 § 1 zd. 1 k.c.), bez których umowy nie da się wykonać, następuje dopiero

po złożeniu przez konsumenta oświadczenia woli, a oświadczenie to poprzedzone

musi zostać udzieleniem konsumentowi przez sąd odpowiednich pouczeń.

Stanowisko pozwanego nie znajduje jednak – co jest obecnie poglądem

utrwalonym – odzwierciedlenia w przepisach prawa, nadto jest ono niezgodne

z prawem UE, co wynika z wyroku TSUE z 7 grudnia 2023 r., C-140/22.

Nie budzi także wątpliwości sposób rozstrzygania zagadnienia prawnego

opisanego pod numerem 8, a mającego dotyczyć tego, czy zawarcie przez

konsumenta aneksu do umowy, w którym mechanizm uznany za niedozwolony

zostaje zastąpiony innymi treściami, stanowi wyrażenie świadomej zgody na dalsze

związanie niedozwolonym postanowieniem umownym. Okoliczność, że konsument

godzi się na zastąpienie jednego postanowienia innym, nie oznacza bowiem, że

tym samym (w sposób dorozumiany) wyraża zgodę na dalsze związanie owym

pierwotnym postanowieniem. Zawarcie aneksu potwierdza co najwyżej, że

konsument nie chce być dalej związany pierwotną treścią kontraktu.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.

przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

I CSK 3189/24

4

O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik

sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[a.ł]