Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda, skargę gminy przyjął do rozpoznania

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

I CSK 3201/25

2

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód B.K. powołał

się na istotne zagadnienie prawne wyrażające się w pytaniu, czy wskazane w

pozwie szczegółowe wyliczenia co do poszczególnych prac ograniczają sąd przy

zasądzeniu wynagrodzenia, jeśli opinia biegłego wykazuje wyższe należności,

mieszczące się w dochodzonej kwocie głównej.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą i rzutować na jej

rozstrzygnięcie; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą

do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja

2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN

570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia

10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia

9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).

Wątpliwość przedstawiona we wniosku nie spełniała wskazanych wymagań,

ponieważ jej rozstrzygnięcie nie mogło wpływać na wynik postępowania

kasacyjnego. Przedstawione zagadnienie odnosiło się do wykładni art. 321 § 1

k.p.c., statuującego zasadę związania sądu żądaniem, którego wykładnikiem są

również – zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. – fakty, na których zostało ono oparte.

Tymczasem żaden z powołanych przepisów, w szczególności art. 321 § 1 k.p.c.,

nie został objęty podstawami kasacyjnymi.

Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c., z zastrzeżeniem nieważności postępowania,

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach jej podstaw. Oznacza to,

że o kierunku i zakresie kontroli kasacyjnej decyduje strona skarżąca, co stanowi

refleks zasady dyspozycyjności i koresponduje z podwyższonym stopniem

I CSK 3201/25

3

profesjonalizacji postępowania kasacyjnego. In casu pominięcie w podstawach

kasacyjnych art. 321 § 1 k.p.c. oznaczało tym samym, że ocena prawidłowości

stanowiska, według którego granice żądania pozwu miałyby pozostać

zdeterminowane nie tylko kwotą główną, lecz także wskazywanymi przez powoda

pozycjami kosztowymi, lokowała się poza kognicją Sądu Najwyższego w

postępowaniu kasacyjnym.

Na marginesie tylko należało zwrócić uwagę, że wywody wniosku

wskazujące na niezasadne ograniczenie należnego powodowi wynagrodzenia

odnosiły się do stanowiska Sądu pierwszej instancji, podczas gdy skarga kasacyjna

jest środkiem zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji. Podłożem rozważań

mających uzasadniać przyczynę kasacyjną powinny być więc wywody prawne sądu

drugiej instancji; odwołanie się do zapatrywań wyrażonych w toku postępowania

pierwszoinstancyjnego może mieć tylko uzupełniający charakter i jest celowe

wówczas, gdy konieczność ta wynika z charakteru konkretnej przyczyny kasacyjnej

lub dążenia do jej bardziej precyzyjnego przedstawienia Sądowi Najwyższemu.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy

orzekł, jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]