Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku w sprawie kredytu frankowego

1. Wyrokiem z 13 lipca 2023 r. Sąd Okręgowego w Opolu ustalił nieważność

umowy kredytu na cele mieszkaniowe „[…]” z 28 października 2008 roku zawartej

pomiędzy powodami P.L. i E.L. (poprzednio M.) a poprzednikiem prawnym

pozwanego Bank1 S.A. z siedzibą w W. oraz zasądził od pozwanego na rzecz

powodów kwotę 33 939,90 zł i 35 681,40 CHF z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od 22 września 2020 r. do dnia zapłaty i orzekł o kosztach procesu.

2. Na skutek apelacji strony pozwanej Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

wyrokiem z 10 lipca 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach postępowania

apelacyjnego.

3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona pozwana.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się

na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

4. Strona powodowa wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie

od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu

publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz

prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

I CSK 3202/25

3

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej

ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione.

6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie

zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do

rozpoznania.

7. Należy podkreślić, że problemy prawne przedstawione przez skarżącego

nie mają cech nowości wymaganej od istotnego zagadnienia prawnego

uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kwestie te były

przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi Sądu Najwyższego w orzeczeniach

wydanych, często w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych, nie tylko

na etapie wstępnej oceny. Wszystkie te zagadnienia zostały omówione i

rozstrzygnięte w orzecznictwie sądowym, które często zapadało już po wniesieniu

skargi kasacyjnej, ponieważ dotyczą one starszych spraw. W międzyczasie

ukształtowało się orzecznictwo dotyczące tych problemów i w świetle obecnych

orzeczeń, skarga jest nieaktualna, co uniemożliwia jej przyjęcie do rozpoznania.

Podobnie należy ocenić przytoczone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa.

8. W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości

abuzywny charakter zawartych w umowach kredytu frankowego typowych klauzul

odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote

polskie i odwrotnie. Tego typu klauzule nie wskazują obiektywnych kryteriów

ustalania kursu waluty obcej, który jest jednostronnie ustalany przez bank, co

pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza

kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron

umowy kredytu (zob. wyroki SN: z 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22; z 21 listopada

2023 r., II CSKP 1602/22; z 14 lutego 2025r., II CSKP 1545/22). Ocena

niedozwolonego charakteru postanowienia, jak i konsekwencje wynikające z jego

I CSK 3202/25

4

eliminacji, wymagają odniesienia do chwili zawarcia umowy (zob. uchwała składu

siedmiu sędziów SN z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2).

Co do zasady wyłączona jest też możliwość zastąpienie niedozwolonego

postanowienia umownego odnoszącego się do sposobu określania kursu waluty

obcej (w umowie kredytu indeksowanego czy denominowanego) innym sposobem

określenia kursu waluty obcej (zob. wyroki SN: z 14 lutego 2025r., II CSKP 1545/22

oraz z 28 lutego 2025, II CSKP 1277/24). Brak jest też jakichkolwiek podstaw do

rozdzielenia postanowień dotyczących przeliczania waluty obcej na złote polskie i

dokonywania ich odrębnej oceny prawnej (zob. wyroki SN z 20 lutego 2023 r., II

CSKP 809/22 oraz z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22).

9. Dodatkowo należy wskazać, że w aktualnym orzecznictwie Sądu

Najwyższego nie budzi wątpliwości stosowanie tzw. teorii dwóch kondykcji, do

rozliczeń stron z nieważnej umowy kredytu frankowego. Zgodnie z teorią dwóch

kondykcji, każdej ze stron przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń

pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (zob. uchwała siedmiu sędziów SN

z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56). Zastosowanie teorii salda

jest dopuszczalne tylko jeśli to bank dochodzi roszczenia o zwrot (zob. wyrok TSUE

z 19 czerwca 2025r. w sprawie C-396/25, Lubrecznik), w pozostałych sytuacjach to

teoria dwóch kondykcji lepiej chroni konsumenta (zob. wyroki SN: z dnia 5 września

2025 r., II CSKP 550/24; z dnia 12 lutego 2026 r., II CSKP 283/25; z 15 stycznia 2026

r., II CSKP 881/25; z 3 grudnia 2025 r., II CSKP 495/24; z 18 września 2025 r., II

CSKP 6/25; z 15 stycznia 2026 r., II CSKP 426/24; z 5 listopada 2025 r., II CSKP

1118/23; z 18 lipca 2025 r., II CSKP 543/24; z 20 sierpnia 2025 r., II CSKP 101/23).

Odmiennego stanowiska nie uzasadnia również wyrok TSUE z 10 września 2026 r.

(C-510/25, Adazik). Trybunał wyraźnie wskazał, że teoria dwóch kondykcji nie

narusza Dyrektywy 93/13. Ponadto, w sprawie będącej przedmiotem skargi

kasacyjnej pojawia się okoliczność pominięta przez TSUE, a więc kwestionowanie

przez skarżącego nieważności umowy kredytu frankowego, w konsekwencji również

przysługiwania mu wierzytelności z tego tytułu.

10. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

I CSK 3202/25

5

11. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

12. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108

§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

(Ł.W.)

[SOP]