SN odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o kredyt frankowy

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

I CSK 3225/25

2

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A.

tj. art. 3851

w W. powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych,

§ 1 i 2 k.c. co do tego, które postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu

indeksowanych do franka szwajcarskiego są abuzywne w razie stwierdzenia przez

sąd, że uprawnienie banku do ustalania kursu franka szwajcarskiego rażąco

narusza interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi obyczajami. Wskazała

również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, a ponadto w sprawie

występują istotne zagadnienia prawne, dotyczące: a) dopuszczalności ustalenia

treści umowy kredytu (stosunku prawnego) – po usunięciu z niej postanowienia

abuzywnego – na podstawie powołanych we wniosku przepisów prawa, w tym

mających zastosowanie per analogiam; b) chwili miarodajnej do oceny stanu

prawnego rozstrzygającego o możliwości dalszego obowiązywania umowy kredytu

po usunięciu z niej postanowienia abuzywnego; c) możliwości automatycznej

substytucji abuzywnego postanowienia umownego normą dyspozytywną; d)

możliwości uznania art. 358 § 2 k.c. za szczególny przepis dyspozytywny, mający

zastosowanie z mocy prawa w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej; e)

konieczności badania przez sąd przy rozważaniu unieważnienia umowy kredytu,

czy konkretne rozstrzygnięcie prowadzi do zrealizowania celu dyrektywy Rady

93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w

umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s. 29, dalej – „dyrektywa 93/13”); f)

momentu, od którego dopuszczalne jest naliczanie odsetek ustawowych od kwoty

świadczenia podlegającego zwrotowi na rzecz konsumenta w związku z

niemożnością utrzymania umowy kredytu na skutek stwierdzenia abuzywności jej

postanowień.

I CSK 3225/25

3

W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest

wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi

poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia

wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze

w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy

przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r.,

III CSK 104/08 i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07)

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga natomiast sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.

151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK

623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK

547/14).

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej

zaskarżonym wyrokiem wystąpiły twierdzone przyczyny kasacyjne.

Przytoczone i rozwinięte we wniosku wątpliwości, w zestawieniu z zarzutami

skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti, odnosiły się w

przeważającym zakresie do konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej

powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim) postanowień umownych

wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel kursowych banku przy

przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi

novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie podejmowana w

nowszej judykaturze Sądu Najwyższego w odniesieniu do zbliżonych treścią umów

kredytowych oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co

I CSK 3225/25

4

doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych, w które

wpisywał się zaskarżony wyrok (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki

Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2,

poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP

464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP

701/22, z dnia 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II

CSKP 722/22, z dnia 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II

CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października

2023 r., II CSKP 820/23, z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP

1753/22, i z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23, z dnia 14

lutego 2025 r., II CSKP 1545/22 i z dnia 6 czerwca 2025 r., II CSKP 406/23;

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia

27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z dnia 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22, z dnia

29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 i z dnia 29 grudnia 2024 r., I CSK 1634/23 oraz

powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r.,

C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18

listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia

16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i

z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A.,

ECLI:EU:C:2023:911).

Ubocznie należało zauważyć, że analogicznie ujęte zagadnienia prawne były

już przedmiotem analizy m.in. w sprawach zakończonych postanowieniami Sądu

Najwyższego z dnia 26 marca 2026 r., I CSK 1732/25 i z dnia 10 kwietnia 2026 r.,

I CSK 2426/25.

W konkluzji, w zestawieniu z przywołanym orzecznictwem unijnym, jak

również ugruntowaną judykaturą Sądu Najwyższego, wniosek nie ujawniał w

konsekwencji potrzeby kolejnej wypowiedzi orzeczniczej Sądu Najwyższego w

objętej nim materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych

funkcji skargi kasacyjnej.

I CSK 3225/25

5

Przyczyna kasacyjna w postaci oczywistej zasadności skargi nie została

rozwinięta w uzasadnieniu wniosku, co zwalniało Sąd Najwyższy od bliższych

rozważań w tym zakresie.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,

art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Wniosek

powoda o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego oddalono,

albowiem z materiału sprawy wynikało, że powód nie złożył skutecznie odpowiedzi

na skargę kasacyjną (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia

2015 r., II CSK 592/14 i z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18).

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]