Spór o pas gruntu przy drodze dojazdowej. SN nie przyjął skargi kasacyjnej M.S.

1. Postanowieniem z 24 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie

dokonał rozgraniczenia w sposób wskazany w postanowieniu, w sprawie z wniosku

M.S., z udziałem Gminy T., B.D., G.D. i orzekł o kosztach postępowania.

2. Na skutek apelacji wnioskodawczyni M.S. Sąd Okręgowy w Tarnowie

postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach

postępowania apelacyjnego.

3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła

wnioskodawczyni M.S.. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

4. Uczestnik G.D. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu

publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz

prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

I CSK 3307/25

3

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej

ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione.

6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie

zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania.

7. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy

zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym

zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym

orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia

wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce

wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej

wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania

pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich

znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo

oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego

przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało

ono wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet

oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada

2012 r., III SK 16/12).

8. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 153 k.c. wskazując, że kryteria,

według których następuje ustalenie granicy pomiędzy nieruchomościami, są ułożone

w ścisłej hierarchii i jeśli możliwe jest rozgraniczenie według stanu prawnego,

to wykluczone jest zastosowanie kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania.

Sąd meriti szczegółowo przeanalizował kwestię zasiedzenia podkreślając, że pas

gruntu, co do którego skarżąca podnosi twierdzenia o zasiedzeniu, stanowi działkę

drogową, z której przez cały czas korzystali i korzystają w dalszym ciągu, w celu

dojazdu do swoich działek również uczestnicy B.D. i G.D.. Fakt korzystania

wymienionych, jak i ich poprzedników prawnych, z szlaku drożnego nie został przez

M.S. skutecznie zakwestionowany, a z materiału dowodowego zgromadzonego w

sprawie, jak i w innych postępowaniach pomiędzy wnioskodawczynią i właścicielami

nieruchomości przyległych do drogi, wynika, że wnioskodawczyni nie była

I CSK 3307/25

4

posiadaczem samoistnym spornego pasa gruntu. W konsekwencji, brak jest podstaw

do przyjęcia, że stanowisko Sądu meriti stanowi kwalifikowaną postać naruszenia

przepisów prawa materialnego.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520

§ 1 k.p.c.

(Ł.W.)

[SOP]