Sąd Najwyższy nie przyjął skargi o zasiedzenie, bo brakło uzasadnienia przyczyn

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

I CSK 3466/25

2

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni

E.M. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, podnosząc, że Sąd

Okręgowy wydał orzeczenie z oczywistą obrazą prawa procesowego, a wykazane

naruszenie przepisów postępowania bezpośrednio wpłynęło na treść orzeczeń

wydanych w przedmiotowej sprawie.

W judykaturze Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniano, że na etapie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy bada jedynie przyczyny

kasacyjne i ich uzasadnienie. Nie jest w szczególności rzeczą Sądu Najwyższego

poszukiwanie argumentów na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej

w podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu, jeżeli strona nie powołała ich we

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Podstawy kasacyjne i objęte nimi

zarzuty kasacyjne, stanowią odrębny konstrukcyjnie element skargi kasacyjnej (por.

art. 3984 § 1 pkt 2 i art. 3984 § 2 k.p.c.), który może podlegać ocenie dopiero po

pozytywnym przesądzeniu, że skarga kasacyjna spełnia przesłanki jej przyjęcia do

rozpoznania. Odsyłanie we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia jest tym samym niedopuszczalne i de

facto uniemożliwia Sądowi Najwyższemu stwierdzenie istnienia przyczyn

kasacyjnych. Dotyczy to lege non distinguente każdej przyczyny kasacyjnej, w tym

oczywistej zasadności skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

23 maja 2001 r., V CZ 55/01, z dnia 23 listopada 2011 r., III UK 10/11, z dnia 29

stycznia 2014 r., II UK 451/13, z dnia 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, z dnia 4

lipca 2017 r., III CSK 64/17 i z dnia 10 maja 2018 r., I CSK 800/17).

I CSK 3466/25

3

W okolicznościach sprawy we wniosku nie przytoczono żadnych

argumentów, które mogłyby przekonywać o oczywistej zasadności skargi,

poprzestając na stwierdzeniu, że pozostaje ona oczywiście uzasadniona wobec

pominięcia części zebranego materiału – bez skonkretyzowania, o jaki materiał

chodzi – i odwołaniu się do „wykazanego” naruszenia przepisów postępowania.

Stanowisko takie, co jasne, nie mogło jednak przekonywać o istnieniu powołanej

przyczyny kasacyjnej.

W związku z tym ubocznie tylko należało zauważyć, że analiza motywów

zaskarżonego postanowienia – w zestawieniu z podstawami skargi kasacyjnej –

także nie stwarzała podstaw do przyjęcia, aby stanowisko wyrażone przez Sąd

Okręgowy, negujące spełnienie przesłanek zasiedzenia po stronie

wnioskodawczyni, było wadliwe, a tym bardziej błędne w stopniu elementarnym i

widocznym już prima vista, czego wymaga przyczyna kasacyjna uregulowana w art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Powołane w podstawach skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia

art. 233 § 1 k.p.c., które miało polegać na wybiórczej ocenie materiału

dowodowego, pozostawały natomiast niedopuszczalne (art. 3983 § 3 k.p.c.), jako

zmierzające do narzucenia Sądowi Najwyższemu roli sądu faktu, kolidującej z jego

ustrojową i procesową funkcją.

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

O wynagrodzeniu tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

wnioskodawczyni z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie §

11 pkt 1 w związku z § 8 pkt 6 w związku z § 16 ust. 4 pkt 2 oraz § 4 ust. 1 i 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie

ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów

pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 763).

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

I CSK 3466/25

4

[SOP]