Decyzja wojewody z 2005 r. podstawą wpisu gminy. SN odmówił przyjęcia skargi

1. Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowe w Rzeszowie utrzymał

w mocy wpis dokonany przez referendarza sądowego w dniu 16 stycznia 2024 r.

na podstawie którego ujawniono w dziale II księgi wieczystej jako właściciela Gminę

Miasto R..

2. Na skutek apelacji uczestniczki M.W. Sąd Okręgowy w Rzeszowie

postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. oddalił apelację.

3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła

uczestniczka M.W.. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu

publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz

prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej

I CSK 3467/25

3

ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione.

5. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie

zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania.

6. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy

zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym

zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym

orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia

wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce

wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej

wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania

pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich

znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo

oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego

przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało

ono wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet

oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada

2012 r., III SK 16/12).

7. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko,

iż w przypadku powołania się na przyczynę kasacyjną, o której mowa w art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c., w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinny zostać wskazane konkretne przepisy, które miały zdaniem skarżącego

zostać naruszone w sposób kwalifikowany oraz zawarty wywód zawierający

argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło

do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN:

z 24 października 2024 r. I CSK 2370/24; z 3 kwietnia 2025 r., I CSK 3077/24;

z 18 września 2025 r., I CSK 1704/24, i z 3 lutego 2026 r., I CSK 3008/25).

8. Skarżąca nie uczyniła zadość powyższym wymaganiom. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że podstawę wpisu do księgi wieczystej

może stanowić ostateczna decyzja administracyjna nawet wtedy, gdy została

zaskarżona do sądu administracyjnego. Ostatecznymi są decyzje, od których

I CSK 3467/25

4

nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznania sprawy (zob. postanowienie

SN z 26 marca 2019 r., IV CSK 9/18). Tym samym trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że

podstawą wniosku o wpis może być decyzja Wojewody […] z 29 grudnia 2005 r.

Wnioskodawca załączył do wniosku również wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z 20 grudnia 2022 r. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2021 r, zgodnie z którymi została

uchylona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 marca 2017r.

oraz decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8 grudnia 2016 r.

stwierdzające nieważność decyzji z 29 grudnia 2005 r. W konsekwencji trafne jest

przyjęcie, że w obrocie prawnym pozostaje jedynie decyzja Wojewody […] z 29

grudnia 2005 r w oparciu o którą nieruchomość, będąca przedmiotem postępowania,

stanowi własność Gminy Miasto R.. Wnioskodawca zatem wykazał przysługujące mu

prawo własności nieruchomości objętej księga wieczysta.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(Ł.W.)

[SOP]