Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku o klauzule frankowe, bank zapłaci po 2700 zł

Wyrokiem z 22 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w sprawie

z powództwa Banku S.A. w W. przeciwko W.C., K.C. i M.C. o zapłatę, na skutek

apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 6 marca 2023 r.,

oddalił apelację (pkt 1), zasądził od powódki na rzecz pozwanych W.C., K.C. i M.C.

po 4050 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami w

wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia

pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie

kosztów do dnia zapłaty (pkt 2).

I CSK 3486/25

2

Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji,

zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji

wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania kasacyjnego według art. 108 § 2

w zw. z art. 39821 k.p.c.; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie apelacji powódki w całości.

Ponadto, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanych na swoją rzecz kosztów

procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem

drugiej instancji oraz za postępowanie kasacyjne, według norm przepisanych.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała, że w sprawie występuje:

1) istotne zagadnienie prawne, które pozwana sformułowała w formie

następującego pytania: czy przy dokonywaniu oceny klauzul przeliczeniowych,

tj. klauzul przewidujących stosowanie kursu kupna do wypłaty kredytu lub kursu

sprzedaży do spłaty rat kapitałowo - odsetkowych, wynikającego z tabeli kursowej

banku, z perspektywy abuzywności, należy uwzględnić, że art. 111 ust. 1 pkt 4

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r.,

poz. 38; dalej jako: „pr. bank.”) daje (i dawał w czasie zawierania umowy) bankowi

podstawę do ustalania kursów w tabeli kursowej banku i żaden przepis prawa nie

przewidywał w dacie zawarcia umowy kredytu obowiązku wskazywania w jej treści

sposobu ustalania kursów walut, a w konsekwencji umowy o kredyt frankowy

odzwierciedlały ówcześnie obowiązujący model ustawowy i w tym zakresie powinny

być wyłączone spod oceny z perspektywy abuzywności zgodnie z art. 1 ust. 2

dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych

warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. z 1993 r., L 95, s. 29; dalej jako:

„dyrektywa 93/13”);

2) potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, tj.: art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy

93/13; art. 3851 § 1 k.c. oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z

art. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo

I CSK 3486/25

3

bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 165, poz. 984, dalej

jako: „ustawa antyspreadowa”); art. 69 ust. 1 pr. bank.

Rozbieżności te, zgodnie ze stanowiskiem pozwanej, odnoszą się do

następujących kwestii: 1) czy w świetle prawidłowej wykładni art. 3851 § 1 i § 2 k.c.

w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 możliwe jest dalsze wykonywanie umowy

kredytu w CHF, w której już od momentu jej zawarcia zastrzeżona jest możliwość

spłaty rat kapitałowo - odsetkowych bezpośrednio w walucie CHF i wypłaty kredytu

w tej walucie, po wyeliminowaniu z niej, uznanych za abuzywne, klauzul

przeliczeniowych: bez wypełnienia powstałej w ten sposób luki w umowie, z

zachowaniem pozostałych postanowień umownych, poprzez wypełnienie powstałej

w ten sposób luki w umowie zastosowaniem art. 358 k.c., poprzez wypełnienie

powstałej w ten sposób luki w umowie zastosowaniem art. 56 k.c. w zw. z art. 41

ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe (tekst jedn. Dz.U. 2022 poz.

282), czy też prawidłowa wykładnia art. 3851 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1

dyrektywy 93/13 prowadzi do wniosku, że eliminacja klauzul przeliczeniowych z

umowy kredytu frankowego winna prowadzić do upadku (nieważności) całej umowy

kredytu, z uwagi na brak możliwości dalszego jej wykonywania?;

2) czy klauzule przeliczeniowe, których zastosowanie zgodnie z umową nie jest

obligatoryjne dla kredytobiorcy [z uwagi na zastrzeżoną w umowie możliwość spłaty

rat kapitałowo - odsetkowych i wypłaty kredytu bezpośrednio w walucie

kredytowania - CHF], mogą być uznane za naruszające interesy konsumentów i

jako takie za abuzywne na gruncie art. 3851 § 1 k.c. oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy

93/13, czy też prawidłowa wykładnia wskazanych artykułów wyłącza możliwość

powoływania się na abuzywność tego typu fakultatywnych dla konsumenta

postanowień (a w dalszej kolejności na nieważność umowy z tej przyczyny), z

uwagi na brak obligatoryjnego związania konsumenta treścią danego warunku

umownego i brak obligatoryjnego obciążenia go klauzulą ryzyka zmiany kursu

waluty CHF?;

4) czy prawidłowa wykładnia przepisu art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 1 pkt 1 lit. a)

oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz

niektórych innych ustaw oznacza, że wejście w życie ustawy antyspreadowej z

I CSK 3486/25

4

dniem 26 sierpnia 2011 r. potwierdziło ważność umów o kredyt frankowy zawartych

przed dniem wejścia w życie tej ustawy i zawartych w nich postanowień oraz

wykonalność umów tego typu, które nie określały zasad ustalania kursu wymiany

na potrzeby stosowania umowy kredytu i wyeliminowało abuzywny charakter

postanowień umownych, czy też prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów nie

wyłącza możliwości powoływania się na abuzywność klauzul związanych ze

sposobem określania kursu waluty, po jakim ma być dokonywana wypłata kredytu i

spłata rat kapitałowo - odsetkowych, zawartych w umowach kredytów frankowych,

które podpisane i realizowane były jeszcze przed wejściem w życie tej nowelizacji?;

5) czy w świetle prawidłowej wykładni art. 69 ust. 1 pr. bank. umowa kredytu

wyrażonego w walucie CHF, w której zastrzeżono na rzecz kredytobiorcy

możliwość wypłaty i spłaty kredytu w walucie kredytowania (CHF) z jednoczesnym

umożliwieniem mu wypłaty i spłaty kredytu w innej walucie niż waluta produktu

kredytowego, jest umową kredytu czysto walutowego niezależnie od tego, czy

kredytobiorca skorzysta z opcji wypłaty i spłaty kredytu w walucie rodzimej, czy też

faktyczna wypłata i spłata kredytu w walucie innej niż waluta kredytowania

przekreśla walutowy charakter takiej umowy i nadaje jej automatycznie charakter

umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego (kredytu złotowego)?

Pozwani złożyli odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanej, wnosząc

o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz

o zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego,

w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona przez powódkę nie kwalifikowała się do

przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem

kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. Sąd

Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie jest trzecią

instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym (postanowienie SN

z 27 stycznia 2009 r., V CSK 358/08), na rzecz państwa jako dobra wspólnego

(postanowienie SN z 11 lutego 2009 r., V CSK 388/08), jakkolwiek oczywiście nie

I CSK 3486/25

5

oznacza to braku indywidualnego interesu skarżącego w rozpoznaniu

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a w konsekwencji także weryfikacji tego

interesu (gravamen). Jednak przede wszystkim skarga kasacyjna ma służyć

ochronie prawidłowego wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni. Interes

prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem

zaspokojenia interesu ogólnego (zob. aktualne uwagi w postanowieniu SN

z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99).

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy przewidziana

w art. 3989 k.p.c. instytucja tzw. przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 12 marca 2024 r., I CSK 254/23).

Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienie. Wniosek ten stanowi

element konstrukcyjny skargi odrębny od podstaw skargi i ich uzasadnienia, które

są oceniane dopiero, gdy skarga kasacyjna zostanie przyjęta do rozpoznania.

Dla spełnienia wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne

jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie SN z 17 czerwca 2021 r., IV CSK 1/21).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do sformułowanego przez powódkę

zagadnienia prawnego, problem przedstawiony przez skarżącą został już

rozstrzygnięty w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W odniesieniu do znaczenia art.

111 ust. 1 pkt 4 pr. bank. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wskazywał, że przepis ten

przewiduje jedynie ogólny obowiązek informacyjny banków i nie stanowi żadnej

przeszkody do badania przez sąd abuzywności postanowień zawartej umowy

(postanowienia SN: z 19 października 2022 r., I CSK 5066/22; z 26 marca 2024 r., I

CSK 547/23).

I CSK 3486/25

6

Skarżąca nie zdołała również wykazać, że przyjęcie skargi do rozpoznania

uzasadnione jest potrzebą wykładni wskazanych przez nią przepisów prawnych.

Nie istnieje bowiem potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy co

do podnoszonych kwestii wyraził już swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie,

a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę przyjętego stanowiska (zob.

m.in. postanowienia SN: z 23 kwietnia 2015 r., I CSK 691/14; z 30 listopada 2023

r., I CSK 6472/22). Tymczasem przepisy przywołane przez pozwaną zostały już

wielokrotnie omówione przez Sąd Najwyższy i Trybunał Sprawiedliwości Unii

Europejskiej.

Istotne znaczenie ma w szczególności uchwała pełnego składu Izby Cywilnej

Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która z chwilą jej podjęcia

uzyskała moc zasady prawnej zgodnie z art. 87 § 1 zd. 1 u.SN), i jako taka wiąże

inne składy Sądu Najwyższego. Zgodnie z tą uchwałą w razie uznania, że

postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się

do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie

umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć,

że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W uchwale przesądzono również, że

w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie.

W odniesieniu do kwestii związanej z zapewnieniem kredytobiorcy w samej

umowie kredytu możliwości dokonywania spłat w walucie obcej, Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że samo zapewnienie kredytobiorcy możliwości spłaty rat kredytu w

walucie obcej nie uchyla abuzywności postanowienia dotyczącego spłaty rat

kredytu w walucie krajowej, w wysokości zależnej od kursu waluty obcej

określanego swobodnie przez bank (wyrok SN z 25 października 2023 r., II CSKP

820/23). W podobny sposób wypowiedział się TSUE wskazując, że włączenie do

umowy zawartej z konsumentem dwóch alternatywnych warunków dotyczących

wykonania tego samego obowiązku ciążącego na konsumencie, z których jeden

jest nieuczciwy, a drugi zgodny z prawem, pozwala danemu przedsiębiorcy na

spekulowanie, że poprzez brak informacji, nieuwagę lub niezrozumienie konsument

I CSK 3486/25

7

wykona dane zobowiązanie zgodnie z warunkiem, który powoduje znaczącą

nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. W związku z

tym taki mechanizm umowny może sam w sobie mieć nieuczciwy charakter (wyrok

TSUE z 21 września 2023 r., C-139/22, ECLI:EU:C:2023:692, pkt 55).

Odnosząc się do kwestii znaczenia ustawy antyspreadowej dla oceny

ważności umów kredytu indeksowanego/denominowanego Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że dodanie ustępu 3. do art. 69 pr. bank. nie wpłynęło na ocenę

abuzywności postanowień umów kredytu zawartych wcześniej oraz konsekwencji

prawnych wynikających tej oceny (wyroki SN: z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18;

z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22 i z 28 października 2022 r., II CSKP 894/22).

Co do kwalifikacji prawnej umowy kredytu, w której zastrzeżono na rzecz

kredytobiorcy możliwość wypłaty i spłaty kredytu w walucie kredytowania

z jednoczesnym umożliwieniem mu wypłaty i spłaty kredytu w innej walucie niż

waluta produktu kredytowego, Sąd Najwyższy wskazuje, iż umowa taka nie może

być uznana za umowę kredytu walutowego. O kredycie walutowym można bowiem

mówić jedynie wówczas, gdy umowa jednoznacznie ustala kwotę kredytu

udzielonego i faktycznie wypłaconego kredytobiorcy wyłącznie w walucie obcej

i przewiduje spłatę rat wyłącznie w walucie udzielonego kredytu.

W innych przypadkach, umowa wprowadzająca mechanizm przeliczenia czy to

kwoty udzielonego kredytu czy to rat kredytu z waluty obcej na złote polskie lub

odwrotnie, nie stanowi umowy kredytu walutowego w opisanym wyżej rozumieniu

(wyrok SN z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22). Tymczasem sposób określenia

warunków wypłaty kredytu w umowie będącej przedmiotem oceny w

rozpoznawanej sprawie prowadzi do wniosku, że strony zawarły w istocie umowę

kredytu denominowanego.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego

orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391

§ 1 i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 118).

I CSK 3486/25

8

Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

[SOP]