Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi w sprawie o zasiedzenie działki miasta

Postanowieniem z 10 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił

apelację wnioskodawców Z.S., P.S., W.S., E.S. i I.U. od postanowienia Sądu

Rejonowego w Augustowie z 27 listopada 2023 r., oddalającego ich wniosek o

I CSK 3489/24

2

stwierdzenie zasiedzenia bliżej opisanej części działki nr […] stanowiącej własność

uczestnika postępowania Miasta S.

Wnioskodawczyni Z.S. wniosła skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej

przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia

przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym

ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania

prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz

eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym

lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd

Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez

stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz

założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą

„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej

kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia

Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni

podniosła, że jest ona oczywiście uzasadniona albowiem, wbrew ocenie i

ustaleniom faktycznym Sądu Okręgowego, wnioskodawcy posiadali nieruchomość

oddaną im w użytkowanie wieczyste, przekształcone następnie we własność

(działka nr […]) w sposób odmienny niż fragment działki nr […] objęty wnioskiem o

zasiedzenie. Nie sposób podzielić poglądu Sądu, że skoro wnioskodawcy posiadali

pierwszą z nich jak użytkownicy wieczyści czyli w sposób zależny, to także częścią

działki nr […], objętą wnioskiem o zasiedzenie, władali jak posiadacze zależni.

I CSK 3489/24

3

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na jej oczywistej

zasadności nakładało na skarżącą powinność wykazania, że Sąd drugiej instancji

dopuścił się oczywistego naruszenia przytoczonych we wniosku przepisów prawa

materialnego lub procesowego, dostrzegalnego prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej. Oczywiste jest tylko to, co można dostrzec bez

potrzeby głębszej analizy sprawy. Zarzucane uchybienia muszą mieć zatem

kwalifikowany charakter, dotyczyć konkretnych przepisów prawa i być dostrzegalne

w sposób jednoznaczny i oczywisty, na pierwszy rzut oka, co skarżący winien

wykazać we wniosku bez odwoływania się do podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia, które nie podlegają badaniu na etapie tak zwanego przedsądu (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC

2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156

oraz z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).Należy też przypomnieć, że zgodnie z

powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa poglądem, o przyjęciu

skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., Nr 13, poz. 230).

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca nie przytoczyła

przepisów prawa, którym Sąd drugiej instancji miał uchybić w stopniu rażącym i

usprawiedliwiającym jej twierdzenie o istnieniu przywołanej przyczyny kasacyjnej.

Uzasadnienie wniosku sprowadza się, w istocie, do kwestionowania oceny

dowodów przeprowadzonej przez Sąd oraz ustaleń, stanowiących podstawę

faktyczną zaskarżonego postanowienia, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu

kasacyjnym (art. 39813 § 2 i art. 3989 § 3 k.p.c.). Ocena charakteru władania

nieruchomością (czy jest ono posiadaniem samoistnym czy zależnym ) jest

wprawdzie oceną prawną, ale opartą na faktach istotnych dla oceny tej kwestii,

zrekonstruowanych przez Sąd meriti na podstawie przeprowadzonych w sprawie

dowodów. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, jak czynią to sądy

powszechne w dwuinstancyjnym postępowaniu, lecz rozpoznaje skargę kasacyjną

w granicach jej podstaw, a zatem kontroluje zgodność z prawem wydanego

orzeczenia, w tym prawidłowość wykładni i zastosowania określonej normy prawa

I CSK 3489/24

4

materialnego w ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanie faktycznym, nie zaś w

stanie faktycznym uznanym subiektywnie przez skarżącego za miarodajny.

W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji (art.3989 § 2 oraz art. 98 w zw.

z art. 108 i art.39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy oddalił wniosek

małżonków Ż. o zasadzenie na ich rzecz od skarżącej kosztów postępowania

kasacyjnego, albowiem nie byli oni i nie są zainteresowani w rozstrzygnięciu skargi,

która w żaden sposób nie oddziałuje ona na ich prawa i interesy prawnie chronione.

Agnieszka Piotrowska

(A.D.)

[a.ł]