Spółka dochodziła zapłaty od małżonków. SN nie przyjął jej skargi kasacyjnej

I CSK 3547/25

2

1. Wyrokiem z 6 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie umorzył

postępowanie w sprawie z powództwa […] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko

U.Z. i M.Z. w zakresie roszczenia głównego co do kwoty 143 060,37 zł oraz w

zakresie roszczenia ewentualnego co do kwoty 105 165 zł, oddalił powództwo w

pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu.

2. Na skutek apelacji strony powodowej Sąd Apelacyjny w Szczecinie

wyrokiem z 23 lipca 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach postępowania

apelacyjnego.

3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona

powodowa. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

4. Strona pozwana wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie

od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu

publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz

prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

I CSK 3547/25

3

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej

ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione.

6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie

zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania.

7. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym

zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie

objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy

i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić

do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga

jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej

sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca

2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK

326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).

Zagadnienia przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełniają powyższego

kryterium.

8. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że powoływanie

się na art. 1171 § 1 i 2 k.c., wymagającego do jego zastosowania zaistnienia

„wyjątkowego przypadku”, nie może być oparte na argumentacji, że przedsiębiorca

stosujący niedozwolone postanowienia umowne w umowach z konsumentami nie

wiedział, że w przyszłości zostanie stwierdzona nieważność umowy, w której takie

postanowienia zostały zawarte. W ten sposób przedsiębiorca przerzucałby ryzyko

błędnej oceny prawnej na drugą stronę, zaś ogólnikowość tego argumentu czyniłaby

go zasadnym w każdej sprawie dotyczącej umowy kredytu frankowego.

W konsekwencji, dla zastosowania art. 1171 § 1 i 2 k.c., niezbędne jest wykazanie

szczególnych okoliczności konkretnej sprawy. Wbrew twierdzeniom zawartym

w skardze, oceny nie zmienia wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/25,

Lubrecznik, który w ogóle nie odnosi się do problemu przedawnienia.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

I CSK 3547/25

4

10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108

§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

(Ł.W.)

[SOP]